Rusya-Norveç gerilimi: Tatbikat adı altında Amerikan füze sistemi konuşlandırıldı

Oslo- Norveç Silahlı Kuvvetleri, NATO kapsamında gerçekleştirilen “Operation Atlantic City” isimli askeri tatbikata katıldı. Tatbikat kapsamında İngiliz ve Amerikan birlikleriyle birlikte Jan Mayen adası ve çevresinde faaliyet yürüttü. Tatbikat, NATO’nun kuzey bölgelerindeki kapasitesini güçlendirmeye yönelik girişiminin bir parçası olan “Arctic Sentry/Kutup Muhafızı” kapsamında gerçekleştirildi.

Amerikan füze sistemi getirildi

Tatbikat sırasında bir Amerikan füze sistemi, uçakla Trøndelag bölgesindeki Værnes’e getirildi. Sistem, Jan Mayen adası ve çevresinde gerçekleştirilen tatbikat kapsamında birkaç saat süreyle kullanıldı. Daha sonra yaklaşık bir hafta boyunca bir konteyner içerisinde tutuldu ve ardından uçakla Norveç’ten çıkarıldı.

Norveç Silahlı Kuvvetleri, söz konusu konuşlandırmanın amacını, böyle bir sistemin dünyanın herhangi bir bölgesine hızlı bir şekilde sevk edilebileceğini göstermek olarak açıkladı.

Ordunun Operasyonlar Karargahı Sözcüsü Jonny Karlsen, Norveç birliklerinin müttefikleriyle düzenli olarak tatbikat gerçekleştirdiğini ve bu nedenle yaşananların olağandışı olmadığını savundu.

İletişim Şefi Vegard Finberg de Norveç’in yıl boyunca çok sayıda tatbikat düzenlediğini ve özellikle kuzey bölgelerine yönelik uluslararası ilginin yüksek olduğunu belirtti. Finberg, tatbikatlarda hangi sistemlerin ve kapasitelerin test edileceğine, ülkelerin kendi askeri hedefleri doğrultusunda karar verdiğini vurguladı.

Rusya: Güvenliğimize yönelik bir tehdit

Amerikan füze sisteminin Norveç’te bulunması Moskova’nın ise sert tepkisine neden oldu.

Norveç basını, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in basın sözcüsü Dmitriy Peskov’un açıklamalarına yer verdi. Buna göre, Peskov, Rusya’nın devlet haber ajansı RIA’ya yaptığı açıklamada, Rusya’ya yönelik olduğu değerlendirilen bu tür bir askeri konuşlandırmanın ülkenin güvenliği açısından tehdit olarak algılanacağını söyledi. Peskov, söz konusu gelişmenin Rusya’nın güvenliğini sağlamak amacıyla ilave önlemler alınması için gerekçe oluşturduğunu belirtti.

Rusya ayrıca NATO’nun kuzey bölgelerindeki artan askeri varlığından duyduğu rahatsızlığı da dile getirdi. Peskov, Rusya Savunma Bakanlığı ile diğer ilgili kurumların, ülkenin güvenliğini sağlamak amacıyla alınabilecek ek önlemler üzerinde çalıştığını açıkladı.

‘Oslo ciddi riskler alıyor’

Rusya’nın Norveç Büyükelçisi Nikolay Korchunov da NATO’nun uzun menzilli silah sistemlerinin Rusya sınırlarına yaklaşmasının ülkesinin güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu söyledi.

Korchunov, Rusya’nın Izvestia gazetesine yaptığı açıklamada, Norveç’in NATO kapsamında Rusya’ya yönelik silah sistemlerinin kendi topraklarında konuşlandırılmasına izin vermesinin gerilimi artırdığını belirterek, “Oslo, gerilimin tırmanmasını teşvik ederek ve kendi topraklarında Rusya’ya yönelik silahlar konuşlandırarak ciddi riskler alıyor” dedi.

Norveç: Kuzey bölgelerine ilgi artıyor

Norveç öncülüğünde gerçekleştirilen tatbikat, ağustos ayının sonu ile eylül ayının başında düzenlendi. Tatbikat, NATO’nun kuzey bölgelerine yönelik Arctic Sentry girişiminin bir parçası olarak gerçekleştirildi.

Norveç Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (NUPI) Araştırmacısı ve Doğu Avrupa ve Asya Araştırma Grubu Başkanı Julie Wilhelmsen ise Rusya’nın Amerikan füze sistemine yönelik tepkisinin beklenen bir gelişme olduğunu söyledi. Wilhelmsen’e göre Ukrayna’daki savaşın son dönemde tırmanması ve Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerindeki hedefleri vurabilmesi, Moskova’nın NATO ülkelerinin askeri faaliyetlerine yönelik hassasiyetini artırıyor.

Wilhelmsen, Rusya’nın sınırlarına yakın Amerikan askeri tesisleri ve sistemlerine yönelik eleştirilerinin yeni olmadığını, ancak Norveç’in kendi koyduğu kısıtlamalar nedeniyle Amerikan askeri varlığının diğer bazı NATO ülkelerine kıyasla sınırlı olduğunu belirtti.

Svalbard’daki Rus gemisi de gündemde

Rusya ile Norveç arasındaki gerilim, yalnızca askeri tatbikatlarla sınırlı değil. Geçtiğimiz hafta Rusya’ya ait “Professor Moltsjanov” adlı gemi, Norveç makamları tarafından Svalbard’da alıkonuldu.

İşlem, Nord-Troms ve Senja Bölge Mahkemesinin kararı üzerine gerçekleştirildi. Mahkemedeki dava özel bir taraf ile Rusya arasındaki bir anlaşmazlıkla ilgili ve Norveç davanın tarafı değil.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geminin alıkonulmasını “devlet terörizmi” olarak nitelendirdi.

Rus yetkililer ise geminin serbest bırakılması talebiyle Norveç’e resmi bir protesto sunacaklarını açıkladı.