El Nino kakao fiyatlarını yükseltti

 

İstanbul — Kakaonun ton başına fiyatı, uluslararası piyasalarda El Nino hava olayının etkisi ve Batı Afrika'da arzın daralabileceğine yönelik endişelerle geçen ay yüzde 25,5 artarak 6 bin 771 dolara yükseldi ve yükselişini altıncı aya taşıdı.

Jeopolitik riskler ve iklimsel faktörler emtia piyasasında arz endişelerine neden olurken özellikle tarım grubu ürünlerinde geçen ay kayda değer yükselişler görüldü.

Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar, buğdayda yüzde 21, mısırda yüzde 16, soya fasulyesinde yüzde 8,5 ve pirinçte yüzde 9,2 arttı.

ABD'de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange'de libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 1 azalırken şekerde yüzde 21,5, pamukta yüzde 13,9 artış gösterdi.

Buğday ve mısır fiyatlarında yükseliş

Rusya ve Ukrayna arasındaki gerilimin artması da Karadeniz tahıl ticaretini tehdit ediyor.

Karadeniz'deki tahıl yükleme faaliyetlerinin Rusya ve Ukrayna arasındaki saldırılar nedeniyle neredeyse durması ve limanların kapanması, buğdayda arz endişelerini artırırken bu durum buğday fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu.

El Nino hava olayının etkisi, kurak hava koşulları ve Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan kaynaklı jeopolitik riskler nedeniyle mısır fiyatları da yükseldi.

Brezilya kaynaklı mısır üretiminde ve ABD kaynaklı mısır rekoltesinde düşüşler de mısır fiyatlarını destekledi. Mısır fiyatlarındaki yükselişte petrol fiyatları da etkili oldu. Petrol fiyatları yükseldiğinde biyodizel üretiminde kullanılan mısıra talep artıyor.

Dünyada üretilen mısırın yaklaşık yüzde 60'ı endüstriyel alanda kullanılıyor.

Kuraklık ve düzensiz yağışlar üretimi etkiliyor

Çin'in soya fasulyesi talebinin güçlü olması ise bu üründeki fiyat artışlarını destekledi. Güney Amerika'da soya fasulyesi üretiminin düşeceğine dair tahminler de fiyatlardaki yükselişte etkili oldu.

Özellikle Hindistan olmak üzere Asya'daki başlıca pirinç üreten ülkelerde görülen düzensiz hava koşulları ve normalin altında kalan muson yağışları, bu ürünün verimi konusunda endişeleri artırdı ve gelecekteki arz beklentilerini azalttı.

Brezilya'da yağışların artabileceğine yönelik tahminler kahve fiyatlarında gerilemeye neden oldu.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, şeker fiyatlarındaki yükselişi tetikledi. Şeker kamışı, etanol üretimi için kullanılan ham maddelerden biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle petrol fiyatlarındaki değişim, üreticilerin şeker veya etanol üretimini tercih etmesine neden oluyor.

Diğer taraftan, ABD'nin pamuk üreten bölgelerinde sıcak hava ve kuraklık sürüyor.

Kakao fiyatları altı aydır yükseliyor

Geçen sene sert düşen kakao fiyatlarında ise bu sene ibre tersine döndü.

Kakaonun ton başına fiyatı, uluslararası piyasalarda geçen ay yüzde 25,5 artarak 6 bin 771 dolar oldu ve yükselişini altıncı aya taşıdı.

Kakaonun ton fiyatı, Batı Afrika'daki kuraklık endişelerinin azalması ve rekoltedeki artışla geçen yıl uluslararası piyasalarda yüzde 48,1 ile tüm zamanların en hızlı yıllık düşüşünü kaydetmişti.

2026 yılına kötü başlayan ve ocak ile şubat aylarında sert düşüşler kaydeden kakaonun ton başına fiyatı, daha sonra yükselişe geçti.

ABD'de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange'de kakaonun ton başına fiyatı ocakta yüzde 31,3, şubatta yüzde 30,7 geriledi. Kakao fiyatları martta yüzde 14,3, nisanda yüzde 8,2, mayısta yüzde 9,9, haziranda yüzde 29,4, temmuzda yüzde 6,3 arttı.

2026/27 döneminde kakao arzında açık oluşabilir

Intesa Sanpaolo Kıdemli Emtia Ekonomisti Daniela Corsini, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, "Kakao fiyatlarındaki artışın başlıca nedenleri arasında, Orta Doğu’daki savaşın enerji maliyetlerini artırması, iklim değişikliğinin yarattığı sorunlar ve El Nino'nun neden olduğu rekor sıcaklıkların hasatları olumsuz etkilemesi yer alıyor" ifadelerini kullandı.

Batı Afrika'daki tedarik kesintilerinin ileriki aylarda daha da kötüleşebileceğini vurgulayan Corsini, El Nino hava olayının genellikle bölgeyi etkisi altına alan yıllık Harmattan rüzgarlarını şiddetlendirerek kakao ağaçlarını daha da zor duruma soktuğunu belirtti.

Corsini, "Bu nedenle, birçok analist 2026/27 küresel arz fazlası tahminlerini düşürdü ve bazıları da özellikle Asya'da güçlenen talep nedeniyle küresel piyasada tekrar kakao arzına ilişkin açığın oluşması riski konusunda uyarıda bulundu" dedi.

El Nino ve Batı Afrika'daki üretim endişesi öne çıkıyor

Rabobank Emtia Analisti Oran van Dort da "2026/27 üretimine ilişkin endişeler, geçen ayın başında başlayan kakao rallisinde etkili oldu. Bu endişelerin başında El Nino riski ile Fildişi Sahili ve Gana'da mahsul gelişiminin ve çiçeklenmenin yavaş olması geliyor." diye konuştu.

Dort, piyasalardaki algının büyük ölçüde en kötü senaryodaki El Nino ihtimali ve zayıf ürün beklentisiyle şekillendiğini, bunun da spekülatif yatırımcıların yükseliş beklentisini artırıyor olabileceğini söyledi.

(AA)