Almanya’da aşırı sağcı AfD ilk defa bir eyalette seçimi kazandı

Köln — Almanya’nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde gerçekleşen seçimlerde aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD), oyların yüzde 43,8’ini alarak birinci sıraya yerleşti. Alman kamu yayıncısı ARD’nin açıkladığı verilere göre AfD, beş yıl önceki seçimlere kıyasla oylarını 23 puan artırdı.

2021 seçimlerinde yüzde 20,8 oy alan AfD’nin ulaştığı bu seviye, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Almanya’da kurulan siyasi sistem ve demokrasi açısından en ağır tehditlerden biri olarak değerlendiriliyor.

İktidar partisi CDU hezimete uğradı

Eyalette 2002 yılından bu yana tüm başbakanları çıkaran Hristiyan Demokrat Birlik (CDU), açık ara farkla ikinci sıraya geriledi. Beş yıl öncesine göre yüzde 19,9 oy kaybederek ancak yüzde 17,2 oy alabilen CDU’nın ağır yenilgisinin 20 Eylül’de yapılacak eyalet seçimlerinde de devam etmesi bekleniyor.

Eyalet İstatistik Dairesi tarafından yayınlanan geçici seçim sonuçlarına göre Sol Parti ise yüzde 2,4 oy kaybıyla yüzde 8,6, sosyal demokrat SPD yüzde 9,3, Yeşiller yüzde 8,9 ve Sol Parti’den ayrılarak kurulan Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) yüzde 5,3 oy aldı. Bu seçim sonucuna göre 83 sandalyeli eyalet meclisinde AfD 39, CDU 15, SPD 8, Yeşiller 8, Sol Parti 8 ve BSW 5 milletvekili kazandı. 

Koalisyon arayacak

Salt çoğunluk olan 42 sandalyeyi kazanamayan AfD ile hangi partinin koalisyon kuracağı ya da dışarıdan destek vereceği belirsiz. BSW ile bazı konularda birlikte hareket etmeyi dışlamıyor. Bu nedenle dışarıdan destekleyeceği tek başına AfD hükümeti seçenekler arasında. CDU adayı ve Eyalet Başbakanı Sven Schultze, parti kurullarında yapacakları değerlendirmelerden sonra hangi parti ya da partilerle ortaklık kuracaklarına karar vereceklerini söylemekle yetindi.

AfD adayları 38 seçim bölgesinde doğrudan seçildi. Buna göre, AfD yalnızca Magdeburg ve Halle gibi büyük şehirlerdeki doğrudan adaylıkları kazanamadı. Magdeburg’daki bir seçim bölgesinde ve Halle’deki iki seçim bölgesinde, Sol Parti’den adayları doğrudan milletvekilliği kazandı. 2021 eyalet meclisi seçimlerinde CDU, 41 seçim bölgesinden 40’ında doğrudan milletvekilliği kazanmıştı. AfD ise sadece bir doğrudan milletvekilliği kazanabilmişti.

AfD’nin Saksonya Anhalt’ta elde ettiği bu sonuç, 20 Eylül’de Niedersachsen, Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern’de yapılacak eyalet seçimleri öncesinde tehlikenin tırmandığına işaret ediyor.

AfD protesto oylarını aldı

AfD’nin yüksek oy almasında seçimlere katılım oranının önemli oranda artış göstermesi de etkili oldu. Beş yıl önceki seçimlere katılım oranı yüzde 60,3 iken bu kez bu oranı yüzde 77,8’e yükseldi. Seçim sonrasında yapılan analizlerde AfD’nin oyununu artırmasında daha önce sandık başına gitmeyen seçmenlerin verdiği oylar etkili oldu.