Göcek-Dalaman koyları lüks yatlara peşkeş mi çekilecek?

İzmir-Muğla doğa mirası Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen "Göcek-Dalaman Koylarında Mapa Şamandıra Sistemi Projesi" teknik ve hukuki açıdan kaygı verici bir boyuta ulaştı.

Muğla 2. İdare Mahkemesi, 9 Temmuz 2026 tarihinde, hassas ekosistem üzerindeki kümülatif etkilerin araştırılmadığı gerekçesiyle oybirliğiyle yürütmeyi durdurma kararı vermişti. Karardan sadece 47 gün sonra, 25 Ağustos’ta “ÇED Olumlu” kararı verilerek toplam tekne kapasitesi 864’ten 856’ya düşürüldü. Buna karşılık 20-40 metre arasındaki tekneler için ayrılan bağlama noktası sayısının 27’den 238’e çıkarılması dikkat çekti.

Hamam Koyu ve Domuz Adası kapsamdan çıkartıldı

Revize projesinde değişikliğe gidilerek, Hamam Koyu ve Domuz Adası, ikinci derece arkeolojik sit kararı gerekçesiyle proje kapsamından çıkarıldı. Göcek Merkez etabında daha önce öngörülen 182 bağlama noktası da iptal edildi. Yeni projede kara mapalarının tamamı kaldırılırken, 896 deniz mapasına yer verildi.

"Ekolojik koruma" iddiası asılsızdır

Projenin “ekolojik koruma” iddiasının asılsız olduğunu belirten TMMOB’a bağlı İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), Akdeniz ekosistemi için hayati önem taşıyan endemik deniz çayırlarını (Posidonia oceanica) çapa tahribatından koruma iddiasının bilimsel bir dayanağı olmadığını açıkladı.

ÇED Raporunun teknik geçerlilikten uzak olduğunu belirten İMO, “Hassas habitatların sınırları, yoğunlukları ve yayılımları akredite metotlarla haritalandırılmadan hazırlanan bir ÇED raporu teknik geçerlilikten uzaktır. Neyin korunduğu dahi tespit edilmeden sahada mühendislik müdahalesi yapılamaz” ifadesini kullandı.

Taşıma kapasitesi ve hidrodinamik etkiler görmezden gelindi

Göcek Körfezi’ndeki mevcut marina ve iskelelerle birlikte tekne bağlama kapasitesi hali hazırda 2 bin 6’ya ulaştı. Yoğun kullanımın dar bir su alanında yaratacağı kümülatif çevresel baskının modellenmediği belirtilen açıklamada, “Koyların su sirkülasyonu, akıntı rejimleri ve rüzgâr-dalga hareketleri gibi denizel dinamikler hesaba katılmamıştır. Taşıma kapasitesi sınırları belirlenmeden körfeze yüzlerce yeni bağlama noktası eklenmesi, ciddi ekolojik riskler yaratacaktır” bilgisi paylaşıldı.

Yargı kararı sümen altı edildi

Muğla 2. İdare Mahkemesi'nin yürütmeyi durdurma kararına tek bir satır dahi atıf yapılmamasına tepki gösteren İMO, yargı kararını yok sayan bir anlayışın hazırladığı rapora "olumlu" kararı verilmesini hukukun açıkça çiğnenmesi olarak değerlendirdi. Kamuoyunun haklı tepkisi sonrası ve hukuki mücadeleler sonucunda projenin uygulandığı koylarda değişiklik yapıldığının altı çizilen açıklamada, “Bu değişiklikler içinde kara mapalarından vazgeçilmesi önemli bir yanlışlıktır. Kara mapalarının sayısının artırılması ve kıyılardaki tonozlara bağlı mapaların azaltılması ve kaldırılması doğru bir uygulama olacaktır. Ayrıca tonozlu tonozsuz tüm koyları kapsayan bilimsel modelleme olmaksızın yürütülen müdahaleler yeterli başarıyı sağlayamaz” denildi.

Projenin kamuoyunda ve meslek odalarında oluşturduğu olumsuzluk ve endişeler:

• Projenin doğayı korumaktan ziyade, koyların özel işletmelere devredilerek ticarileşmesine ve rant projelerine açılmasına zemin hazırlayacağı

• Koyların halka kapanacağı, sistem nedeniyle vatandaşların ve yerel halkın kıyılardan ve koylardan ücretsiz yararlanmasının, denize girmesinin zorlaşacağı ve koylara erişimin kısıtlanacağı

• Kararların bölgede yaşayan, deniz turizminden ve koylardan doğrudan etkilenen yerel halk ile tekne sahipleri yerine, süreci doğrudan yaşamayan merciler tarafından alındığı

•  Uygulama sürecinde şeffaf davranılmadığı, yerel halka ve ilgili kesimlere yeterli bilgi verilmediği

• Göcek ve Dalaman koylarının Özel Çevre Koruma Bölgesi ve birinci derece doğal sit alanı olması nedeniyle, deniz tabanına yapılacak bu tür müdahalelerin hassas ekosisteme zarar vereceği