EMEP Kocaeli İl Örgütü: Eğitimin faturası yine emekçi ailelerin sırtına yükleniyor

Kocaeli - Okulların açılmasına sayılı günler kala eğitim masraflarındaki artışa dikkat çeken Emek Partisi Kocaeli İl Örgütü, İzmit Belediye İş Hanı önünde basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamayı Emek Partisi Kocaeli İl Başkanı İlhami Şahbaz yaptı. Şahbaz, eğitim giderlerinin emekçi ailelerin bütçesinde her geçen gün daha büyük bir yük oluşturduğunu belirterek, eğitimin kamusal bir hak olduğunu ve tüm çocukların eşit, parasız ve nitelikli eğitime erişmesi gerektiğini söyledi.

Eğitim masraflarının kırtasiye ve kıyafetle sınırlı olmadığını belirten Şahbaz, özellikle büyük kentlerde öğrencilerin önemli bir bölümünün okula servisle gitmek zorunda kaldığını söyledi. 2026-2027 eğitim öğretim yılında okul servis ücretlerine yüzde 35 oranında zam yapıldığını belirten Şahbaz, geçen yıl 10 bin lira bandında olan servis ücretlerinin emekçi aileler açısından ciddi bir gider kalemi olmaya devam ettiğini ifade etti.

“Okulların ihtiyaçları velilere yükleniyor”

Şahbaz, okul alışverişinin aileler açısından ciddi bir ekonomik yük haline geldiğini belirtti. Çanta, defter, kalem gibi temel kırtasiye ihtiyaçlarının dahi önemli bir maliyet oluşturduğunu ifade etti. Okul kıyafetleri ve diğer zorunlu giderlerle birlikte eğitim masraflarının asgari ücreti aşan bir yük haline geldiğine dikkat çekti. Kayıt dönemlerinde “bağış”, “katkı payı” ve “kayıt ücreti” adı altında velilerden para talep edilmesini de eleştiren Şahbaz, eğitimin maliyetinin giderek emekçi ailelerin üzerine bırakıldığını söyledi.

Açıklamada, okulların boya, bakım, onarım, temizlik ve kırtasiye ihtiyaçlarının yanı sıra temizlik ve güvenlik personelinin giderlerinin de velilerden toplanan paralarla karşılanmaya çalışıldığını söylendi. Yalnızca A4 fotokopi kağıdındaki yüzde 20’lik artışın dahi okulların temel ihtiyaçlarının karşılanmasında yaşanan maliyet artışını gösterdiğini belirten Şahbaz, “Kamusal olması gereken eğitim, velilerin cebine terk edilemez” dedi.

“Çocuklar okula aç giderken kaynak yok denilemez”

Türkiye’de çocuk yoksulluğunun boyutlarına dikkat çeken Şahbaz, milyonlarca çocuğun temel ihtiyaçlarına erişmekte zorlandığını belirtti. Çocukların beslenme, temiz su ve eğitim gibi en temel haklarına erişemediği koşullarda eğitimde fırsat eşitliğinden söz edilemeyeceğini ifade eden Şahbaz, “Çocuklar okula aç giderken ‘kaynak yok’ denilemez” dedi.

Açıklamada, Ekmek ve Gül Kadın Derneğinin her öğrenciye bir öğün ücretsiz ve sağlıklı yemek ile temiz içme suyu sağlanması talebiyle başlattığı kampanyaya da değinildi. Kampanya kapsamında binlerce imza toplandığını belirten Şahbaz, ücretsiz yemek uygulamasının önce okul öncesi eğitimle sınırlı tutulduğunu, ardından deprem gerekçesiyle yalnızca depremden etkilenen illerde uygulandığını ve daha sonra tamamen kaldırıldığını söyledi.

Uygulamanın kaldırılması üzerine konunun yargıya taşındığını hatırlatan Şahbaz, Danıştay kararında ücretsiz yemek uygulamasının kapsamının belirlenmesinin kamu kaynakları ve idarenin bütçe olanakları çerçevesinde değerlendirilmesine ilişkin gerekçelere yer verildiğini ifade etti. Açıklamada, devletin mali kaynaklarının sınırlı olduğu yaklaşımının çocukların beslenme hakkının önüne geçirilmesini eleştirerek, çocukların açlığının bütçe olanakları gerekçesiyle görmezden gelinemeyeceğini vurguladı.

“Sorun kaynak değil, tercih sorunu”

Kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şahbaz, devlet kaynaklarının hangi alanlara aktarıldığının siyasi bir tercih olduğunu söyledi. Özel okullara yönelik teşvik ve desteklerin artırılmasını ve sermayeye sağlanan vergi avantajlarını gündeme getiren Şahbaz, bu kaynakların devlet okullarının ihtiyaçları ve çocukların beslenmesi için kullanılabileceğini belirtti.

Yolcu ve geçiş garantili yollar, köprüler, hasta garantili hastaneler ve kullanılmayan havaalanlarına ayrılan kaynaklara dikkat çeken Şahbaz, kamu bütçesinin çocukların eğitim ve beslenme hakkı için kullanılabileceğini söyledi. Şahbaz, “Sorun kaynak sorunu değil, tercih sorunudur” dedi.

“Çözüm olarak çocuk işçiliği dayatılıyor”

Basın açıklamasında Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasına da tepki gösterildi bir yandan çocukların temel eğitim ve beslenme ihtiyaçlarının karşılanmadığını, diğer yandan yoksul ailelerin çocuklarına erken yaşta çalışma düzeninin dayatıldığını söylendi.

MESEM modelinin çocuk işçiliğini büyüttüğünü ve çocukların güvencesiz koşullarda çalıştırılmasına yol açtığını belirtildi, onlarca çocuğun çalışırken hayatını kaybetmesine rağmen uygulamanın eğitim için bir çözüm olarak sunulmasını eleştirildi.

“Bir çocuğun nitelikli eğitim alıp alamayacağını ailesinin gelirinin belirlediği bir düzeni kabul etmiyoruz” diyen Şahbaz, yoksulluk nedeniyle eğitimden kopma riski yaşayan çocuklara çözüm olarak erken yaşta işçileşmenin dayatılamayacağını ifade etti.

“Eğitim bir ayrıcalık değil, temel bir insan hakkı”

İlhami Şahbaz, açıklamanın devamında Emek Partisinin taleplerini sıraladı. Eğitimin tüm kademelerinde kayıt ücreti, zorunlu bağış ve her türlü açık ya da örtülü ücretlendirmeye son verilmesini isteyen Şahbaz, okulların temizlikten kırtasiyeye, bakım ve onarımdan personele kadar tüm temel ihtiyaçlarının genel bütçeden karşılanması gerektiğini söyledi.

Tüm devlet okullarında her öğrenciye en az bir öğün ücretsiz, sağlıklı yemek ve temiz içme suyu sağlanmasını isteyen Şahbaz, okullarda yeterli sayıda kadrolu ve güvenceli personel istihdam edilmesi gerektiğini belirtti.

Servis ücretlerinin etkin biçimde denetlenmesini ve başta dar gelirli ailelerin çocukları olmak üzere öğrencilere ücretsiz ulaşım desteği sağlanmasını talep eden Şahbaz, yerel yönetimlerin de merkezi idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırmadan ailelere ulaşım ve okul ihtiyaçları konusunda destek olması gerektiğini ifade etti.

MESEM modelinin kaldırılmasını da isteyen Şahbaz, mesleki eğitimin çocukların eğitim, gelişim ve yaşam hakkını esas alacak biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi.

Açıklamanın sonunda velilere, eğitim emekçilerine, öğrencilere ve yurttaşlara çağrıda bulunan Şahbaz, çocukların geleceğinin piyasanın insafına bırakılmasına karşı parasız, nitelikli ve kamusal eğitim hakkının savunulması gerektiğini belirtti.

Açıklama şu sloganlarla sona erdi: “Parasız, bilimsel, demokratik eğitim”, “Savaşa değil, eğitime bütçe”, “Okullarda bir öğün yemek her çocuğun hakkı”.