Küresel sıcaklık artışında kritik uyarı: Büyük kırılmaya çeyrek kala doğa zamanla yarışıyor

Çanakkale — Nairobi'de yayımlanan yeni bir Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) raporu, küresel sıcaklık artışının önümüzdeki birkaç yıl içinde 1,5 santigrat derece sınırını aşabileceğine işaret ediyor. Bu durumun iklim risklerini ve etkilerini çok daha tehlikeli seviyelere taşıyabileceği belirtiliyor. Bununla birlikte, sıcaklıkları yeniden düşürmenin ve Paris Anlaşması kapsamında belirlenen küresel iklim hedeflerine ulaşmanın hala mümkün olduğu ileri sürülüyor.

Sıcaklıkları düşürmek için son çıkış yolu

Yayımlanan raporda, sıcaklık artışının boyutunu ve süresini en aza indirmek amacıyla "aşırı yükseliş, zirve ve düşüş" adıyla tanımlanan bir yol haritası öneriliyor. Bu harita, sera gazı salımlarında hızlı ve sürekli kesintiler yapılmasını, uzun vadede ise havadaki karbonun ağaçlandırma gibi yöntemlerle geri kazanılmasını içeriyor.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, yaz aylarında yaşanan aşırı sıcakların, orman yangınlarının ve sellerin gelecek tehlikelere karşı bir uyarı niteliği taşıdığını dile getirirken, aşırı ısınmayı en kısa sürede sınırlamak için yüksek bir kararlılık gösterilmesi çağrısı yapıyor. UNEP İcra Direktörü Inger Andersen ise sıcaklık artışının 1,5 santigrat derecenin üzerinde kalması halinde dünya genelinde yıkıcı sonuçlar doğacağını söyleyerek, emisyon azaltımına odaklanmanın tam zamanı olduğunu ifade ediyor.

Geri dönüşü olmayan eşikler yaklaşıyor

Raporda yer alan en iyimser senaryolarda bile sıcaklık artışının sanayi öncesi dönemin 1,8 santigrat derece üzerine çıkacağı, diğer senaryolarda ise bu sınırın daha da aşılacağı öngörülüyor. Sıcaklığın yükseldiği her yıl, aşırı hava olaylarının şiddetlenmesi, ekosistem kayıpları ve kıyı şehirlerinin sular altında kalması gibi tehlikelerin yoğunlaşacağı uyarısı yapılıyor. Ayrıca sıcaklıkların yüksek kalma süresi uzadıkça, Amazon yağmur ormanlarının tahribatı, buz tabakalarının erimesi ve okyanus akıntı sistemlerinin bozulması gibi geri dönüşü olmayan büyük ekolojik kırılmaların yaşanma ihtimali yükseliyor.

Gelecek nesiller için ortak eylem çağrısı

Rapor, aşırı ısınmanın gelecek nesillerin omuzlarına bırakılmayacak kadar büyük bir sorun oluşturduğuna dikkat çekiyor. Başarıya ulaşmak için güçlü siyasi irade, kapsayıcı yönetim modelleri, finansal destek ve adil politikaların hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, iklim iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini kaydederken, COP31 Başkan Vekili Murat Kurum da sıcaklık artışını sınırlamanın yeni bir hedef olarak değil, acilen geri çevrilmesi gereken bir mücadele alanı olarak görülmesi gerektiğini savunuyor. Bugün yapılacak tercihlerin, küresel sıcaklıkların ne kadar yükseleceğini ve bu seviyelerde ne kadar süre kalacağını doğrudan etkileyeceği belirtiliyor.