Sermayeyle milyonluk projeler, çalışana sendika yasağı: Toplum Gönüllüleri Vakfı emekçileri TİS talep ediyor

Toplum Gönüllüleri Vakfı çalışanları sendikal faaliyetlerin ve toplu iş sözleşmesi sürecinin engellendiğini belirtiyor. Çalışanların ezici çoğunluğunun Sosyal-İş Sendikasında örgütlü olduğu vakıfta, başlıca çalışanların sosyal haklarını güvence altına alan toplu iş sözleşmesi (TİS) taslağının görüşülmesinden önce 7 işçi işten çıkarıldı, sonrasında baskılar arttı ve sendika iş yeri temsilcisi de baskıyla karşı karşıya kaldı.

2021’den sonra TİS yenilenmedi

Türkiye Sosyal Sigortalar, Eğitim, Büro, Ticaret, Kooperatif ve Güzel Sanatlar İşçileri Sendikası (Sosyal-İş), Toplum Gönüllüleri Vakfında 2021 yılına kadar toplu iş sözleşmeleri yapıldığını, ancak 2021-2022 dönemindeki sözleşmenin ardından yeni bir TİS imzalanmadığını belirtti.

Sosyal-İş Yönetim Kurulu Üyesi Merve Altun, o dönemde vakıfta 24 kişi çalıştığını, sendikanın iş kolu mevzuatından kaynaklanan yetki sorunu bulunmasına rağmen çalışanların sendikaya üyeliğinin yüzde 70’e ulaşması üzerine çalışanların talebiyle yeniden TİS yapılması için süreç başlatıldığını kaydetti.

Altun, Toplum Gönüllüleri Vakfı yönetiminin 2021’deki TİS’in ardından “İş yeri kurulumuz var, sendikaya gerek yok” yaklaşımını benimsediğini, ancak sonraki yıllarda çalışanların mobbing, izinler, çalışma koşulları ve yönetim biçimiyle ilgili sorunlar yaşadığını belirtti.

Görüşme talebi reddedildi, ardından 7 işçi çıkarıldı

Sosyal-İş, 26 Mart 2026’da Toplum Gönüllüleri Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Karal’dan görüşme talep etti. Sendikanın 12 Ağustos tarihli yazısına göre talep, 31 Mart’ta Genel Sekreter Murat Akgün tarafından 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 45. maddesine atıf yapılarak sendikanın yetki belgesi bulunmadığı gerekçesiyle reddedildi.

Bunun üzerine sendika, Anayasa ve ILO düzenlemelerini hatırlatarak toplu pazarlık hakkına ilişkin hukuki çerçeveyi vakıf yönetimine iletti. 20 Nisan’da yeniden görüşme talebinde bulunan Sosyal-İş, dönüş yapılmaması halinde demokratik hakların kullanılacağını bildirdi. Ardından yönetim 5 Mayıs için görüşme tarihi verdi.

Ancak Toplum Gönüllüleri Vakfı, çalışan işçilerin aktardığına göre, görüşmeden bir gün önce 6’sı sendika üyesi toplam 7 işçinin iş akdini sona erdirdi. Çalışanlar, işten çıkarılanların “genel değerlendirme” adı altında çağrıldıkları toplantıda “küçülme” gerekçesiyle işten çıkarıldığını belirtti. Henüz sendikaya üye olmayan çalışanlara “Sendikalı olmayın, sendikalı olanların başına iyi şeyler gelmez” denildiğini aktardı.

İşten çıkarmaların ardından baskı ve mobbing arttı

Vakıf çalışanları 25 Temmuz’daki bütçe görüşmelerinden sonra baskının dozunun arttığını belirtiyor. Özellikle kaynak geliştirme, muhasebe ve saha birimlerinde çalışanların “yeterince çalışmamakla” ve “iş bilmemekle” suçlandığı, iş yoğunluğunu “köpürttüklerinin” söylendiği ve yapılan işlere ayrılan sürenin sürekli sorgulandığı belirtildi.

Çalışanlar, yönetimin “Siz çalışmıyorsunuz, biz sizi çalıştıracağız” sözünü kullandığını ve kaynak geliştirme alanında “Para bulamazsanız gidersiniz” baskısının hissedildiğini aktardı.

Bu baskıların yanında, sendika iş yeri temsilcisinin yaşadığı sorunların da TİS süreciyle birlikte arttığı belirtildi. Sosyal-İş, özellikle iş yeri temsilcisine yönelik baskı ve psikolojik şiddet niteliği taşıyabilecek uygulamaların sendikal faaliyetlerin ardından belirginleştiğini bildirdi.

‘Kendi projen, kendi ücretin’ anlayışı

Çalışanlar, “Özel sektör mantığı sivil topluma yerleşti, kâr amacı gütmeyen kurumlar şirket gibi yönetilmeye başlandı” diyerek bu çalışma biçiminin iş güvencesini zayıflattığını söyledi.

Proje bazlı çalışmanın yanı sıra çalışanlara “Nasıl olsa gönülden yapıyorsun” ve “Dava için buradasın” anlayışıyla yaklaşılmasının emeğin değersizleştirilmesine yol açtığını belirten işçiler, “İyi amaç uğruna fedakarlık normaldir anlayışını artık reddediyoruz” dedi.

Ekonomik darboğaz bir tek vakıf emekçisine var

Vakfın Yönetim Kurulu, 4 Ağustos’ta Sosyal-İş ile yürütülen TİS sürecini vakfın içinde bulunduğu “ekonomik darboğazı” çözmenin öncelikli olduğu gerekçesiyle sonlandırdı.

TOG’un 2025 yılı verilerine göre, yıl içinde toplanan brüt bağış ve yardımlar 129 milyon 220 bin 902 TL oldu. Geçmiş yıllardan aktarılan gelir fazlasıyla birlikte brüt faaliyet kaynakları 237 milyon 886 bin 920 TL’ye ulaştı. Vakfın aynı yıl toplam faaliyet giderleri 192 milyon 785 bin 905 TL, amaca yönelik faaliyet giderleri 173 milyon 870 bin 87 TL, genel yönetim giderleri ise 18 milyon 915 bin 818 TL olarak kaydedildi. Yıl sonunda 63 milyon 292 bin 428 TL dönem gelir fazlası kaydedildi.

31 Aralık 2025 itibarıyla vakfın aktif toplamı 152 milyon 214 bin 847 TL olarak yer aldı. Bunun 111 milyon 857 bin 886 TL’si dönen varlıklardan oluşurken, banka ve kasa gibi hazır değerlerin toplamı 110 milyon 849 bin 514 TL olarak kaydedildi. Kısa vadeli borç ve yükümlülükler 7 milyon 887 bin 678 TL, öz kaynaklar ise 144 milyon 327 bin 169 TL olarak gösterildi.

Bu tablo, Toplum Gönüllüleri Vakfı çalışanlarının ekonomik talep içermeyen TİS taslağıyla masaya geldiğini belirtmesiyle birlikte değerlendirildiğinde, “ekonomik darboğaz” gerekçesinin çalışanlar açısından neden sorgulandığını da ortaya koyuyor.

Sermaye ile proje birliği, çalışana ise sendika düşmanlığı

TOG’un faaliyetleri yalnızca bireysel bağışlarla sınırlı kalmazken, vakıf farklı şirketler ve kurumlarla gençlik, eğitim, sosyal sorumluluk, afet ve gönüllülük alanlarında çok sayıda proje yürütüyor. Vakfın 2025 yılı faaliyetlerinde Estée Lauder Şirketleri, Paribu, Starbucks Foundation ve Starbucks Türkiye, Head & Shoulders, Yapı Kredi, Menarini Türkiye gibi şirketlerle yürütülen projeler yer aldı.

Estée Lauder Şirketleri ile “Adımlarınla parla genç kadınlar için gelişim programı”, Paribu ile “Hikayeni değiştir gençlik kampları”, Starbucks ve Starbucks Foundation ile İstanbul’da gençlere yönelik ortak alan projesi, Head & Shoulders ile akran zorbalığına karşı “Zorbalığı kafandan at” projesi yürütüldü. Yapı Kredi ile çocukların gelişimine yönelik çalışmalar gerçekleştirilirken, Gaziantep Sanayi Odası ve Gaziantep Üniversitesi ile de gençlerin istihdam ve sanayiyle buluşmasına yönelik bir proje gerçekleştirildi.

Vakıf ayrıca Akbank, GSK, Shell Türkiye, P&G Türkiye, Enerjisa, Ford Otosan, Türk Traktör, TOFAŞ, Coca-Cola, Bayer, Hepsiburada, Boyner, Fujitsu Türkiye, SOCAR Türkiye, Çalık Holding, TAB Gıda ve diğer şirketlerle farklı proje, sponsorluk, gönüllülük ve kaynak geliştirme çalışmaları yürüttü. Hepsiburada üzerinden Toplum Gönüllüleri Vakfı markalı ürünlerin satışı da gerçekleştiriliyor.

Toplum Gönüllüleri Vakfının kamu kurumlarıyla da gençlik, eğitim ve sosyal hizmet alanlarında iş birlikleri bulunuyor. Milli Eğitim Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki kurumlarla da ortak çalışmalar yürütüldü.

Patrondan oluşan mütevelli heyeti

Sendika, Yönetim Kurulunun TİS sürecini sonlandırma kararının yeniden değerlendirilmesini, çalışanların ve sendikanın doğrudan dinlenmesini ve gerçek bir müzakere zemininin oluşturulmasını istedi.

Vakfın Mütevelli Heyetinde vakfın Kurucu Onursal BaşkanıBbankacı İbrahim Betil’in yanı sıra Fiba Grubu patronu Hüsnü Özyeğin ile DenizBank’ın eski sahibi Ferit Şahenk’in de bulunduğu belirtiliyor. Mütevelli Heyetinde Alev Komili, Ali Karakaş, Aydın Altunatmaz, Ayşan Kübra Şimşek Bozdoğan, Ayşe İdil Gazioğlu, Barış Aydaş ve Behzat Yıldırımer de yer alıyor.