5 market zincirinde inceleme yapıldı: Domateste kullanımı yasaklı maddeye rastlandı

Türkiye’deki 5 büyük market zincirinden alınan 20 domates üzerinde yaptırılan laboratuvar analizlerinin sonucuna göre domateslerin 3’ünde mevzuata aykırı pestisit kullanımı tespit edilirken, 7 üründe üçten fazla farklı pestisit kalıntısı bulundu. Bir domateste ise Türkiye’de 2010 yılından bu yana kullanımı yasak olan bir etken maddeye rastlandı.

Greenpeace Türkiye, Türkiye’deki market zincirlerinde satılan taze meyve ve sebzelerdeki pestisit kullanımını incelemek amacıyla hazırladığı “Market Pestisit Karnesi” çalışmasının ilk sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı.

Çalışma kapsamında A101, BİM, CarrefourSA, Migros ve ŞOK marketlerinden toplam 20 domates örneği satın alındı. Temmuz ayında İstanbul’un Ataşehir, Kadıköy, Sancaktepe ve Sultanbeyli ilçelerindeki şubelerden alınan numuneler, uluslararası akreditasyona sahip bir laboratuvarda analiz edildi.

Greenpeace’in açıkladığı sonuçlara göre 20 domatesin 3’ünde, yani yüzde 15’inde, mevzuata aykırı pestisit kullanımı tespit edildi.

Araştırmanın dikkat çeken bir başka sonucu ise domateslerde birden fazla pestisit kalıntısının bulunması oldu. İncelenen 20 ürünün 7’sinde üçten fazla farklı pestisit etken maddesi tespit edildi.

Bir domateste yasaklı pestisit bulundu

Analizlerde ortaya çıkan en dikkat çekici bulgulardan biri A101’in Ataşehir’deki bir şubesinden alınan domateste görüldü.

Greenpeace’in açıklamasına göre bu domateste Chlorfenapyr adlı pestisit etken maddesine rastlandı. Kurum, bu maddenin Türkiye’de 31 Aralık 2010 tarihinden itibaren tamamen yasak olduğunu belirtti.

Mevzuata aykırı olduğu belirtilen diğer iki domates örneğinde de domateste kullanımına izin verilmeyen etken maddeler bulunduğu açıklandı.

Greenpeace ayrıca bu iki ürünün market raflarında “iyi tarım” logosuyla satışa sunulduğunu belirtti.

En fazla pestisit ŞOK'taki bazı numunelerde çıktı

Araştırmada marketler arasında da farklı sonuçlar ortaya çıktı. A101'in dört farklı şubesinden alınan domateslerde bir ile altı arasında değişen sayıda pestisit etken maddesi bulundu. En yüksek sayı Kadıköy'deki şubeden alınan domateste görüldü. Bu üründe altı farklı pestisit tespit edildi.

BİM'den alınan dört domates örneğinde bir ila üç arasında pestisit bulundu.

CarrefourSA'dan alınan örneklerde ise üç ila dört farklı pestisit etken maddesi tespit edildi. Bu marketten alınan bir domates numunesinde mevzuata aykırı olduğu belirtilen Pirimiphos-methyl adlı etken maddeye rastlandı.

Migros'tan alınan dört domates örneğinden birinde hiçbir pestisit kalıntısı tespit edilmedi. Diğer numunelerde ise iki ila dört arasında farklı pestisit bulundu.

ŞOK'tan alınan dört domates örneğinin tamamında pestisit kalıntısı tespit edildi. Bu ürünlerde üç ila beş arasında farklı pestisit bulundu.

Greenpeace'in açıklamasına göre ŞOK'tan alınan örneklerin hiçbirinde mevzuata aykırı pestisit tespit edilmedi.

Bakanlığın verileri de tartışmanın başka bir boyutunu ortaya koyuyor

Greenpeace, marketlerde yaptığı araştırmayı Tarım ve Orman Bakanlığı'nın denetim verileriyle birlikte değerlendirdi.

Kurumun aktardığı Bakanlık verilerine göre 2021-2023 yılları arasında 55 farklı üründe toplam 246 bin 946 numune alındı. Bu numunelerin 6 bin 369'unda uygunsuzluk tespit edildi.

Bu rakam, incelenen numunelerin yaklaşık yüzde 2.6'sına karşılık geliyor.