Kıyamet Buzulu’nda gizli deprem ağı: Antarktika’da yüzlerce sarsıntı tespit edildi
Antarktika'daki Thwaites Buzulu'nda dev buzdağlarının devrilerek ana buzul ile çarpışması sonucu 245 yeni sismik sarsıntı tespit edildi. Araştırmacılar, okyanus ısınmasının ve buz akış hızındaki artışın sarsıntıları tetiklediği görüşünde.
Fotoğraf: ESA
Mehmet Özer
[email protected]
"Kıyamet Buzulu" olarak adlandırılan ve tamamen erimesi halinde küresel deniz seviyesini 3 metre yükseltme potansiyeline sahip Thwaites Buzulu altında, daha önce fark edilmeyen yüzlerce sismik olay tespit edildi.
Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 2010-2023 yılları arasında bölgede meydana gelen 360’tan fazla sismik olayın 245'i Thwaites Buzulu'nun okyanus sınırında gerçekleşti.
Bugüne kadar küresel ölçekli deprem ağlarının gözden kaçırdığı bu "buzul depremleri", yüksek frekanslı sismik dalgalar üretmedikleri için geleneksel yöntemlerle tespit edilemiyordu.
Buzdağlarının şiddetli çarpışması sismik dalga yaratıyor
Grönland'da yaz aylarındaki hava sıcaklıklarıyla tetiklenen buzul depremlerinin aksine Antarktika'daki sarsıntıların ana sebebi okyanus koşulları ve buz kütlesinin hareket hızı oldu.
Araştırmaya göre, buzulun okyanus sınırından kopan devasa, ince ve uzun buzdağları denize düşerken devriliyor. Devrilme sırasında "ana buzul" ile yaşanan şiddetli mekanik çarpışma, binlerce kilometre öteye yayılan sismik dalgalar üretiyor.
2018-2020 yılları arasında sarsıntıların zirve yapması, 'buzul dilinin' denize doğru ilerleme hızının artmasıyla aynı döneme denk geldi. Uydu verileriyle de doğrulanan bu hızlanmanın arkasında ısınan okyanus sularının bulunduğu değerlendiriliyor.
Pine Island Buzulu’nda gizemli sarsıntılar
Çalışma kapsamında kıta üzerindeki sismik istasyonların verileri kullanılarak ikinci büyük deprem kümelenmesi Pine Island Buzulu yakınlarında bulundu. Ancak deniz kıyısından 60-80 kilometre içeride gerçekleşen bu sarsıntıların devrilen buzdağlarından kaynaklanmadığı, bu nedenle kökeninin araştırılmaya devam ettiği bildirildi.
Uzmanlar, kıyı çizgisindeki buzul-okyanus-kara etkileşiminin ve buzul depremlerinin detaylı incelenmesinin, önümüzdeki birkaç yüzyılda yaşanacak küresel deniz seviyesi artışına dair belirsizlikleri ortadan kaldırabileceğini belirtiyor.
Evrensel 31 yaşında!
31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.
Dijital Evrensel uygulamamız güncellendi
İndir, Oku, Dinle...
Evrensel'i Takip Et