İlyas Salman Çatalca Film Festivali’nde anlattı: 'Beni sinemaya tavsiye eden Şener Şen oldu'

İlyas Salman, 1. Çatalca Film Festivali’nde sinemaya uzanan yolculuğunu anlattı. Oyunculuğa çocukluk yıllarında başladığını söyleyen Salman, İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda tanıştığı Şener Şen’in kendisini sinemaya taşıyan isim olduğunu belirterek “Beni sinemaya tavsiye eden Şener abi oldu” dedi. Salman, Çatalca’da çekilen “Erkek Güzeli Sefil Bilo” ve “Davaro” filmleri üzerinden Yeşilçam yıllarını da hatırladı.

İlyas Salman’ın sinemaya geçişinde Şener Şen’in oynadığı rol, 1. Çatalca Film Festivali kapsamında düzenlenen “Türk Sineması’nda Çatalca” söyleşisinde gündeme geldi. Nazım Özbay Kültür Merkezi’ndeki etkinlikte Salman, çocukluk yıllarında başlayan oyunculuk serüvenini, tiyatro dönemini ve Yeşilçam’a uzanan kariyerini izleyicilerle paylaştı.

Ali Gençoğlu’nun moderatörlüğündeki söyleşide Salman’a sinema tarihçisi ve yazar Burçak Evren eşlik etti. Salman’ın anlattıkları, bir yandan kendi kariyerinin dönüm noktalarını ortaya koyarken diğer yandan Çatalca’nın yaklaşık 80 yıllık sinema geçmişine ışık tuttu.

Köy meydanlarından Şehir Tiyatroları’na

Oyunculukla ilk temasının çocukluk yıllarında gerçekleştiğini anlatan Salman, ilkokul öğretmeni Hasan Doğan’ın yazdığı “Öksüz Mehmet” adlı oyunda rol alarak sahneye çıktığını söyledi.

Köy meydanlarında, okullarda ve spor salonlarında oyunlar sergilediğini belirten Salman, seyircinin alkışını, kahkahasını ve gözyaşını gördükten sonra oyunculuğun eğitimini almaya karar verdiğini anlattı.

Ankara’da konservatuvar sınavına girerek okula kabul edilen Salman, daha sonra İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’na geçti. Şener Şen’le de burada tanıştığını aktaran Salman, Haldun Taner’in bir oyununda canlandırdığı bekçi karakteriyle ödül aldığını söyledi.

Sinemaya geçişinin arkasında ise Şener Şen’in tavsiyesi olduğunu belirten Salman, yaşadığı süreci şöyle anlattı:

“Şener abi, Ertem abiye ‘Bizde mektepli biri var, yetenekli; değerlendirir misin?’ demiş. Beni sinemaya tavsiye eden Şener abi oldu.”

Salman, Şener Şen’e duyduğu saygıyı ise “El yaştan dolayı değil, işten dolayı çalıştığı için öpülür” sözleriyle dile getirdi.

Çatalca’da yeniden Yeşilçam yıllarına döndü

Salman’ın kariyerinde önemli yere sahip yapımlardan “Erkek Güzeli Sefil Bilo” ve “Davaro” da söyleşinin başlıkları arasında yer aldı.

Çatalca, uzun yıllar İstanbul’a yakınlığına rağmen kırsal dokusunu koruması sayesinde Yeşilçam yapımları için doğal bir plato işlevi gördü. Köyleri, doğal alanları ve özellikle İnceğiz Mağaraları farklı dönemlerde sinemacıların çekim noktaları arasında yer aldı. Çatalca’nın yaklaşık 80 yıllık sinema geçmişinin ilk kez kendi film festivaliyle görünürlük kazanması da bu mirasın yeniden gündeme gelmesini sağladı.

Festival kapsamında Salman’ın Çatalca’da çekilen filmlerine ilişkin anıları da geçmişle bugün arasında bir bağ kurdu. Böylece ilçenin yalnızca filmlere ev sahipliği yapan bir çekim alanı değil, Türk sinemasının hafızasında yer edinen bir mekan olduğu vurgulandı.

“Ben insanlaşma aşamasındayım”

Söyleşide Salman’ın kariyerinin yanı sıra sanatçılık ve insan olma üzerine düşünceleri de öne çıktı.

Kendisini alışılmış sanatçı tanımlarının dışında tarif eden Salman, insan olmayı tamamlanmayan ve uzun süren bir süreç olarak gördüğünü söyledi:

“Ben usta değilim. Sinema oyuncusu da değilim. Tiyatro oyuncusu ben değilim. Şiir yazdım ama şair değilim. Ben insanlaşma aşamasındayım. Her şeyi olabilirsiniz; aktör, faktör, fabrikatör olabilirsiniz ama insan olmak çok zor. Çünkü insan olmak uzun bir süreç, sosyalleşmeyi gerektirir.”

Arzu Film yıllarını da anlatan Salman, Adile Naşit, Münir Özkul ve Şener Şen başta olmak üzere aynı setleri paylaştığı isimleri andı.

Şöhret kavramına bakışını da anlatan Salman, "maddi birikimden çok bilgi ve sevgi biriktirmeyi tercih ettiğini" belirtti. "İnsan değerinin dış görünüşle değil, aklı, anıları, deneyimleri ve çevresinde biriktirdiği sevgiyle ölçülebileceğini" ifade etti.

“Sanat hayatın akrabasıdır”

Salman’ın sanat anlayışının da konuşulduğu söyleşide, geçmişte çekilen bazı filmlerin yıllar sonra hâlâ izlenebilmesinin nedenleri ele alındı.

Bazı yapımların güncelliğini korumasını, ele aldıkları meselelerin yaşamaya devam etmesine bağlayan Salman, sanatın seyirciye hazır cevaplar vermek yerine zihninde sorular bırakması gerektiğini söyledi.

Salman, sanat ve yaşam arasındaki ilişkiyi şu sözlerle ifade etti:

“İnsan yaşadığı dünyayı ve üstünde yaşayan insanları derinlemesine bilmezse sanat yapamaz. Çünkü sanat hayatın akrabasıdır ve süslenmiş hâlidir.”

Tiyatro, sinema, şiir ve politikayla kurduğu ilişkiyi de yaşamı anlama ve anlatma çabasının farklı parçaları olarak değerlendiren Salman, komediyle neden özdeşleştiğini ise şöyle anlattı:

“Ben güldürmeyi seçtim… Ağlatan çok. Ben de halkımı gıdıkladım, güldürmeye çalışıyorum. Başka bir becerim yok. Onun için ben görevimi yapıyorum.”

Burçak Evren: “Güldüğümüz her şey kendimize gülmektir”

Söyleşinin diğer konuğu Burçak Evren ise İlyas Salman’ın sözlerinden hareketle Yeşilçam’daki komedi geleneğinin toplumsal yönüne dikkat çekti.

Komedinin dramatik sanatların en ciddi alanlarından biri olduğunu belirten Evren, Kemal Sunal, İlyas Salman ve dönemin diğer komedi oyuncularının yalnızca seyirciyi güldürmediğini, toplumun zaaflarını ve gündelik hayatın çelişkilerini de görünür kıldığını ifade etti.

Evren, “Güldüğümüz her şey kendimize gülmektir, onlara değil” diyerek, eleştiri kültürünün sınırlı olduğu dönemlerde güldürü sanatçılarının toplumsal eleştiriyi kahkaha üzerinden seyirciye ulaştırdığını söyledi.

Bu nedenle Yeşilçam komedisinin yalnızca popüler bir eğlence alanı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Evren, dönemin filmlerinin toplumun gündelik hayatına ve değişen sosyal yapısına ilişkin güçlü izler taşıdığını vurguladı.

Çatalca’nın sinema geçmişinin geleceğe nasıl taşınacağı da söyleşinin önemli başlıklarından biri oldu.

Evren, bir bölgenin yalnızca geçmişte filmlere ev sahipliği yapmasının yeterli olmadığını, bu birikimin kültürel bir kimliğe dönüştürülmesi gerektiğini belirtti:

“Bir yerde filmin çekilmesi önemli değil. Ondan daha önemlisi o yerin bir marka hâline gelmesidir.”

Çatalca’nın İstanbul’a yakınlığına rağmen kırsal ve doğal dokusunu önemli ölçüde korumasını sinema açısından avantaj olarak değerlendiren Evren, özellikle İnceğiz Mağaraları ve ilçenin doğal alanlarının yeni yapımlar için de güçlü imkanlar sunduğunu söyledi.

Festivalin ilçenin sinema geçmişini yeniden görünür kılabileceğini belirten Evren, etkinliğin devamlılığına dikkat çekti:

“Bir festivali başlatmak çok zor. Belki Çatalca için geç oldu ama öz oldu. En doğrusu da bunu devam ettirmektir.”

Festivalin hedefi Çatalca’nın sinema hafızasını yaşatmak

27-29 Ağustos 2026 tarihleri arasında düzenlenen 1. Çatalca Film Festivali, ilçenin yaklaşık 80 yıllık sinema geçmişini film gösterimleri, söyleşiler, atölyeler ve kısa film yarışmasıyla yeniden gündeme taşıyor. Festivalin programında Çatalca’nın sinema tarihindeki çekim noktalarını ele alan özel bir film rotası da bulunuyor.

Söyleşinin sonunda Çatalca Belediye Başkanı Erhan Güzel de festivalin ilçenin kültür-sanat hayatında yeni bir dönemin başlangıcı olmasını hedeflediklerini söyledi.

Festivalin “Sinema doğamızda var” mottosuna dikkat çeken Güzel, Çatalca’nın geçmişten bugüne sinemayla kurduğu bağın festival aracılığıyla yeniden görünür hale geldiğini ifade etti.

Güzel, İlyas Salman ve Burçak Evren’e katkılarından dolayı teşekkür ederek Çatalca Film Festivali’nin gelecek yıllarda da devam etmesini ve büyümesini istediklerini belirtti.

Programın sonunda Erhan Güzel tarafından İlyas Salman, Burçak Evren ve Ali Gençoğlu’na festivale ve Türk sinemasına katkılarından dolayı plaket ve çiçek takdim edildi.