İş yerlerinden genç işçi manzaraları

Görkem DEMİRALP

Ümraniye/İstanbul

 

Emek Gençliği, yeni eğitim öğretim dönemi gelirken Türkiye’nin dört bir yanında meslek lisesi ve MESEM Programı kapsamındaki öğrenciler ve işçi gençler ile birlikte yeni bir ankete başladı. Bu ankette hedeflenen; meslek liseleri, MESEM’ler, dükkanlar, atölyeler ve fabrikalarda çalışan gençlerin nasıl şartlar altında çalıştığını, neler yaşadığını anlamak ve bunları değiştirmeye yönelik adımları anketi yaptığımız arkadaşlarla birlikte tartışmak. 

 

Her iş yerinde genç işçiler var artık

 

Anketi yaptığımız arkadaşların yaşlarının ortalaması yaklaşık17. Bu durum bize çocuk işçiliğinin yaşının ne kadar gerilediğini gösteriyor. Anketi çözen çoğu gencinotomotiv sektöründe; motor mekanik, oto elektrik dallarındaçalıştığını söyleyebiliriz. Bir başka detay ise anketimizdeki “İş yeri denilince aklına ne geliyor?’’ sorusuna gelen yanıtlar. Buyanıtlar gençliğim, zulüm, stres, Ümraniye, araba, boya gibiuzayıp gidiyor.  Üretim için kullandıkları materyaller ya da ürettikleri ürün gibi cevaplar oldukça fazla.

“Ümraniye’’ yanıtını veren arkadaşa “neden Ümraniye?” diyesorduğumuzda “Ben Beykoz’da oturuyorum çalışmak için Ümraniye’ye geliyorum. Buradaki her yer işyerinde benim yaşımda işçiler oluyor’’ dedi. Bu durum aslında Ümraniye’nin kentsel planlanması ve devlet eli ile MESEM Programıaracılığıyla gençlerin işçileştirilmesinin bir sonucu. 

 

Bir semtin içine sıkışmış hayatlar

Bir diğer dikkat çekici nokta ise gençlerin uzun saatler boyunca mesailer yapması. MESEM sözleşmesinde yazan 8 saat gibi kurallar bir kâğıdın üzerinde yazılardan ibaret. MESEM’li olan veya okumayıp çalışan arkadaşlarımız günde 10 ila 12 saat arasında çalıştıklarını iletiyorlar. Bunun yanında, ankete katılan çoğu işçi genç arkadaşımızın haftada sadece 1 gün tatil yapma imkânı var. Anketimizde “Çalışmadığın gün neler yapıyorsun?” sorusuna gelen cevaplarda en çok öne çıkan yanıtlardan biri “Yatıyorum, dinleniyorum”, diğeri de“Arkadaşlarımla gezmeye gidiyorum” oluyor. Biraz daha sohbet ettiğimizde haftanın 5-6 günü çalışıyor olup kalan 1-2 güne berber, sağlık gereksinimleri ve sosyalleşme gibi ihtiyaçları sığdırmaya çalıştıklarını söylüyorlar. “Arkadaşlarınla nereleri geziyorsun” diye sorduğumuzda ise mahalle içerisinde dolaştıklarını ya da ilçe sınırlarında bulunan bir alışveriş merkezine gittiklerini paylaşıyorlar.

 

 Bir ayda 12 çocuk işçi hayatını kaybetti

Tablo böyleyken açıklanan rakamlara dönüp baktığımızda 2026’nın ilk yarısını geride bırakmışken, sadece temmuz ayında 12 çocuk işçi hayatını kaybettiğini görüyoruz.Hayatlarımızın patronların insafına terk edildiği bu sömürü düzenine karşı nitelikli mesleki eğitim ve parasız eğitim hakkımızı ancak birleşip kitlesel bir şekilde sürdürdüğümüz bir mücadeleyle kazanabiliriz. Bunun için sorunlarımızın çözümlerini birlikte aramak için tüm genç işçi arkadaşlarımı işçi gençlik anketini yaygınlaştırmaya ve mücadeleyi birlikte büyütmek için Emek Gençliği saflarında örgütlenmeye çağırıyorum!

 

(Genç Hayat)