Kur Korumalı Mevduat'ta bakiye sıfırlandı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık verilere göre, Kur Korumalı Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarındaki toplam bakiye sıfırlandı.

Yıla 6,5 milyar TL seviyesinde başlayan ve geçen hafta 4 milyon TL’ye kadar gerileyen hesapların tamamen boşalmasıyla birlikte, yaklaşık 5 yıllık Kur Korumalı Mevduat (KKM) dönemi resmen noktalandı.

Döviz krizine karşı başlatılmıştı

Döviz kurlarındaki sert yükselişleri engellemek amacıyla aralık 2021’de dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati tarafından uygulamaya alınan ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan KKM, kur farkının faizi aşması durumunda aradaki farkın Hazine ve Merkez Bankası tarafından karşılanması esasına dayanıyordu. KKM, ilk etapta dövizi frenlese de kurdaki artışın sürmesiyle kamu maliyesi üzerindeki yükü giderek ağırlaştı.

3,4 trilyon TL'lik rekordan tasfiyeye

Mayıs 2023 seçimleri sonrasında göreve gelen yeni Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sistemi kademeli olarak tasfiye etme sürecini başlatmıştı.

18 Ağustos 2023’te 3 trilyon 407 milyar TL ile tarihi zirvesini gören KKM büyüklüğü, uygulanan kademeli çıkış adımlarıyla hızla eridi. Tüzel kişilerin ardından gerçek kişiler için de yenileme ve açılış işlemlerinin durdurulmasıyla sistem tamamen sona erdi.

Kazanç sermayeye, fatura emekçiye

KKM'nin uygulama olduğu dönemde kur yükseldiğinde mevduat sahibinin kaybını kamu üstlendi, bunun finansmanı ise vergiler, bütçe kaynakları, Merkez Bankası bilançosu ve nihayetinde enflasyon üzerinden işçi ve emekçilere yayıldı.

Milyonlarca işçinin ücretini artırmak, emekliye refah payı vermek veya sosyal harcamaları artırmak yerine kamu, büyük miktarda finansal varlığa sahip kesimin TL mevduatını döviz artışına karşı korudu.

KKM'nin kendisi kur şokunu frenlemeye yönelikti, ancak KKM'nin maliyetinin yanı sıra uygulamanın parçası olduğu ekonomi politikalarının yarattığı enflasyon ve sonrasında uygulanan faiz politikası emekçilerin satın alma gücünü düşürdü.