Yeni doğanlar iki kat fazla yangın havası yaşayacak

Çanakkale – Yangın havası; orman yangınlarının çıkmasını, kolayca yayılmasını ve kontrol altına alınmasını zorlaştıran yüksek sıcaklık, düşük nem ve şiddetli rüzgar gibi meteorolojik koşulların bir araya gelmesiyle oluşan tabloyu ifade ediyor. İklim değişikliğinin etkisiyle dünya genelinde giderek artış gösteren bu atmosferik koşullar, havanın ısınması ve kurumasıyla bitki örtüsünü kurutarak tutuşma olasılığını artırıyor ve alevlerin çok daha hızlı yayılmasına zemin hazırlıyor.

Yeni nesiller çok daha sıcak bir gelecekle karşı karşıya kalıyor

Avrupa'da yürütülen yeni bir bilimsel araştırmaya göre, 2025 yılında doğan çocuklar, 1950 yılında doğan büyükanne ve büyükbabalarına kıyasla neredeyse iki kat daha fazla aşırı yangın havasına maruz kalacak. Günümüz bebeklerinin yaşamları boyunca karşılaşacağı bu tehlikeli hava koşullarındaki artış oranının yüzde 84'ü bulacağı hesaplanıyor.

Araştırmacılar, ömür boyu maruz kalınacak bu aşırı yangın havası artışının yüzde 86 gibi çok büyük bir kısmının, insan ömrünün uzamasından değil, doğrudan iklim değişikliğinden kaynaklandığını ortaya koyuyor. İklim değişikliğinin yol açtığı bu durum, özellikle orman yangınlarının halihazırda büyük bir sorun teşkil ettiği Akdeniz bölgesinde çok daha ciddi boyutlara ulaşıyor.

Akdeniz bölgesinde tehlike daha da büyüyor

Araştırma sonuçları, Akdeniz ülkelerinde 2025 yılında dünyaya gelen bir çocuğun, ömrü boyunca büyükanne ve büyükbabasından 2,5 kata kadar daha fazla aşırı yangın havası yaşayacağını gösteriyor. Bu artış, mevcut iklim politikalarıyla yüzyılın sonuna kadar küresel ısınmanın 2,6 dereceye ulaşması durumunda, genç nesillerin yaşamları boyunca beş yıldan fazla bir süreyi aşırı yangın havası altında geçireceği anlamına geliyor.

Portekiz gibi yangın riski çok yüksek olan ülkelerde, 1950-1970 döneminde yılda ortalama 14 gün olan aşırı yangın havası gün sayısının, mevcut politikalar altında 2100 yılına kadar yılda 32 güne çıkacağı tahmin ediliyor. Portekiz'de 2025'te doğan bir bebeğin ömrünün yaklaşık 6,5 yılını bu zorlu koşullarda geçireceği hesaplanırken, yüzyılın sonuna kadar gerçekleşecek her bir derecelik fazladan ısınmanın bu çocukların ömrüne 272 gün daha aşırı yangın havası ekleyeceği belirtiliyor. Türkiye'de ise 2025 yılında doğan bir kişinin ömrü boyunca maruz kalacağı aşırı yangın havası gün sayısının, endüstri öncesi döneme kıyasla her bir derecelik küresel ısınma artışı için yaklaşık 435 gün artacağı öngörülüyor.

Gençler iklim adaleti talep ediyor

Araştırmanın başyazarı ve Vrije Universiteit Brussel bünyesinde doktora araştırmacısı olan Rosa Pietroiusti, günümüz çocuklarının karşı karşıya kalacağı yangın tehlikesi seviyesinin büyükbabalarının yaşadıklarından tamamen farklı olduğunu ifade ediyor. Pietroiusti, yeni nesillerin iklim değişikliğine yol açan emisyonlarda en az paya sahip olmalarına rağmen, bunun sonuçlarıyla en uzun süre yaşamak zorunda kalacak grup olduğunu vurguluyor. Yazar, bu adaletsizliğin gençliği harekete geçirerek hükümet ve şirketlerden daha iddialı adımlar atmasını telep etmeleri gerektiğini dile getiriyor.

Gelecek henüz kesinleşmiş değil

Araştırmanın bir diğer yazarı Profesör Wim Thiery ise, bu karamsar tablonun değiştirilebileceğine dair umut verici veriler paylaşıyor. Thiery, sera gazı emisyonlarında yapılacak hızlı ve kararlı kesintilerin yangın riskini önemli ölçüde azaltabileceğini ileri sürüyor. Paris Anlaşması hedefleri doğrultusunda küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlandırmanın, gençlerin ömür boyu maruz kalacağı bu tehlikeyi büyük ölçüde azaltacağını belirten profesör, engellenen her bir derecelik ısınmanın çocukların geleceği için doğrudan daha az yangın havası anlamına geldiğini savunuyor. Bu sayede Portekiz'de 2025 yılında doğan bir çocuğun ömür boyu maruz kalacağı tehlikeli gün sayısının bir yıldan fazla azaltılabileceği üzerinde duruluyor.