Kimya Mühendisi Ertuğrul Barka değerlendirdi: Kent içindeki asfaltlamalar ne kadar sağlıklı?

İzmir – Bornova Belediyesi’nin ilçenin değişik bölgelerinde sokaklardaki kilit taşını söküp yerine asfaltlama yapması tartışmalara neden oldu. Bornova Belediyesi, konuyla ilgili yaptığı açıklamalarda toz, çamur ve deformasyon yaratan eski taş kaplamalar sökülerek yerine uzun ömürlü ve sürüş konforu yüksek sıcak asfalt serimi gerçekleştirdiklerini ifade etti.

Asfalt yolların, yapım ve kullanım aşamasında çevre kirliliğine yol açtığını, insan sağlığını olumsuz etkilediğini ve kentlerde aşırı sıcaklık artışlarına neden olduğunu belirten eski Kimya Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Ertuğrul Barka ile kentlerdeki asfaltlama çalışmalarını ve insan sağlığına etkilerini konuştuk.

Su geçirmez özelliğe sahip

Ulaşımda otoyollarda şehir içi ve bisiklet yollarında; otoparklarda kullanılan asfaltın oldukça esnek bir malzeme olduğunu belirten Barka, su geçirmezliği nedeniyle inşaat ve altyapı sektörlerinde kullanıldığını söyledi.

Asfalttan bu şekilde yararlanıyor olmanın çevreye olumsuz etkileri ile ilgili olarak Barka, “Üretim esnasında kükürt dioksit, azot oksit ve uçucu organik bileşikler (VOC) havaya karışır. Toprağın üzerini kapatarak yağmur suyunun yer altı kaynaklarına sızmasını engeller ve erozyon riskini artırır. Günümüzde insanlığın önünde en büyük ekolojik sorun olarak bulunan küresel ısınmaya ve iklim değişimine doğrudan ve dolaylı etkileri vardır” dedi.

“Havanın ısınmasına neden olur”

Bu günlerde yerleşim yerlerinde yoğun asfaltlama çalışmaları yapıldığına işaret eden Barka, “Bu asfaltlama çalışmaları, kentlerimizde 1 ile 5 derece daha sıcak hava oluşmasının nedenidir. Yağmur sularının toprak tarafından emilmesini engellediği için de su baskını olasılığını artırır. Asfaltın kent içinde yaygın olarak kullanılması kentsel ısı adası etkisi yaratır, toksik gaz emisyonlarıyla halk sağlığını tehlikeye atar ve yeraltı su kaynaklarını kurutur” bilgisini verdi.

Karbon ayak izini çoğaltır

Bitümün petrolden elde edilmesi ve agreganın (inorganik malzemeler) yüksek sıcaklıklarda ısıtılmasına değinen Barka, “Ciddi miktarda fosil yakıt tüketimi gerektirir ve sera gazı salınımına yol açar. Karbon ayak izinin çoğalmasına neden olur. Yapılan araştırmalar, asfaltın güneş ışığına ve yüksek yaz sıcaklıklarına maruz kaldığında dolaylı olarak sera gazı salınımı yapmaya devam ettiğini göstermiştir. Altında kalan toprağın hava ve suyla temasını keserek mikroorganizmaları öldürür ve toprağı biyolojik olarak çürütür” diye konuştu.

Sağlık üzerindeki olumsuz etkileri

Asfaltın, solunum problemleri, kanser riski ve tahrişlere neden olduğuna dikkat çeken Barka, “Yapım ve yenileme sırasında yayılan duman ile tozlar astım, bronşit ve amfizem gibi hastalıklara yol açabilir. İçerdiği yüzden fazla toksik ve kanserojen bileşen uzun vadede halk sağlığını tehdit eder. Havaya salınan kimyasal buharlar gözlerde, burunda ve boğazda akut tahriş yapar” dedi.

“Kilit taşı çevreci çözümdür”

Kilit taşı ve asfalt seçiminin, yolun kullanım amacına, trafik yoğunluğuna ve bütçeye göre değiştiğini sözlerine ekleyen Barka, “Yoğun araç trafiği olan ana yollarda konfor ve hız nedeniyle asfalt öne çıkar, düşük hızlı sokaklar, otoparklar, kaldırımlar için uzun ömürlü ve çevreci çözümler açısından kilit taşı avantajlıdır. Kilit taşı doğru döşendiğinde çok uzun ömürlüdür, altyapı çalışmasında sökülüp tekrar kolayca yenilenebilme özelliğine sahiptir. Bu anlamda çevre dostudur" dedi.

Asfaltın şehirlerin kırsal alanlardan belirgin şekilde daha sıcak olmasına yol açan kentsel ısı adası etkileri:

• Koyu renkli asfalt, güneş enerjisini yüksek oranda kendine çeker.
• Malzeme yapısı gereği ısıyı uzun süre muhafaza eder.
• Depolanan enerji gece havaya bırakıldığı için şehirler yeterince soğuyamaz.
• Yeşil alanların azlığı doğal serinleme ve gölgeleme olanağını yok eder.
• Asfaltlama çalışmalarında kullanılan kimyasallar ve petrol türevleri, toprak ve su dinamiklerini olumsuz etkileyebilir, ayrıca depolama ve taşıma süreçlerinde olası kazalar ekosisteme zarar verebilir.