Prens Selman’ın Paris ziyareti: Kaşıkçı davasının gölgesinde 1 milyar avroluk anlaşmalar

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un 23-24 Ağustos’ta Elize Sarayı’nda kabul ettiği Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile yapılan görüşmelerde Ortadoğu’daki gelişmeler, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nda artan gerilim masaya yatırıldı. Ancak ziyaretin en dikkat çekici yönü, Prens Selman’ın, Gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın 2018 yılında İstanbul’daki Suudi Arabistan Başkonsolosluğu’nda öldürülmesine ilişkin dosya kapsamında Fransa’da bir soruşturma hakiminin incelemesi altında bulunduğu bir dönemde gerçekleşmesi oldu.

Kaşıkçı soruşturması sürüyor, sendikalar tepkili

Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) ve Trial International’ın 2021’de Prens Selman aleyhine “işkence ve zorla kaybetme” suçlamalarıyla yaptığı başvurunun ardından, Paris Ulusal Terörle Mücadele Savcılığı dosyayı yargısal soruşturmaya taşıdı. ABD istihbaratının 2021 tarihli raporunda Prens Selman’ın, Kaşıkçı’ya yönelik operasyonu “onayladığı” belirtilmişti. Veliaht Prens ise cinayet emrini verdiğini reddediyor.

Fransa’daki gazeteci sendikaları (SNJ, SNJ-CGT, CFDT-Journalistes, SGJ-FO) ziyaret öncesinde yaptıkları ortak açıklamayla Suudi Prens’in ülkede ağırlanmasını “basın özgürlüğü savunucularına karşı provokasyon” olarak nitelendirdi. RSF’nin verilerine göre halen Suudi Arabistan’da 18 gazeteci tutuklu bulunuyor.

Liman ve metroda iki büyük Fransız anlaşması

Ziyaretin ekonomik ayağında ise iki önemli sözleşme öne çıktı. Fransız denizcilik devi CMA CGM, Suudi operatör Red Sea Gateway Terminal (RSGT) ile ortaklık kurarak Cidde İslam Limanı’nda yeni bir terminal (Terminal 4) inşa edecek. 434 milyon dolarlık yatırımla yıllık konteyner kapasitesine 2.6 milyon TEU (20 feet eşdeğer konteyner birimi) eklenecek. Proje, Körfez’deki gerilime karşı Suudi Arabistan’ın lojistik merkez olma stratejisine hizmet ediyor.

Fransız ulaşım şirketi Alstom ise, Riyad Kraliyet Komisyonu ile 500 milyon avroluk bir anlaşma imzaladı. Anlaşma kapsamında metro hatlarına vagonlar tedarik edilecek. Ayrıca, yeni yapılacak hat için Suudi Arabistan’da bir vagon montaj fabrikası kurulması öngörülüyor.

Eğlence parkları için dev Suudi yatırımı

Ziyaretin dikkat çeken bir diğer başlığı ise Paris yakınlarındaki Cergy-Pontoise bölgesinde üç eğlence parkı kurulması oldu. Elize Sarayı’nın açıklamasına göre Suudi yatırımıyla hayata geçirilecek projenin toplam değeri 6 milyar avro. Projenin yaklaşık 22 bin kişiye istihdam sağlayacağı ileri sürülürken, parklardan birinin ünlü Japon manga serisi Dragon Ball’dan esinlenmesi dikkat çekiyor.

Ziyaret sırasında ilk kez toplanan Fransa-Suudi Arabistan Stratejik Ortaklık Konseyi’nde de iki ülke arasındaki ilişkilerin derinleştirilmesi kararlaştırıldı. Macron ve MBS, Paris’teki Esports World Cup kapanış törenine de birlikte katıldı.