Diyarbakır kendi ürettiği karpuzu yiyemiyor, çiftçi üretimden çekiliyor

Karpuz, Diyarbakır ile anılan bir meyve. Dicle Nehri kıyısındaki verimli arazilerde yetiştiriliyor, şu sıralarda da hasadı yapılıyor. Ancak üreticiler mazot, gübre, ilaç ve sulama maliyetlerindeki artışın yanı sıra elektrik kesintilerinin de üretimi olumsuz etkilediğini belirtiyor. Bir de topraktan eski verimi alamamak meselesi var.

Sur ilçesine bağlı Güzelköy'de (Farê Köyü) karpuz üreten çiftçi İsmail Diri, hasılatın yıldan yıla gerilediğine dikkat çekiyor. Öte yandan, tarlada kilosu 8-10 TL arasında alıcı bulan karpuzun manavlarda 25-30 TL'ye kadar çıktığını belirterek üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkını vurguluyor.

Gereken özeni göstermesine rağmen tarlasından eski verimi alamamaktan şikayetçi olan Diri, “Hasılatımız ve verimimiz eskiye göre düştü" diyor.

"Gelecek sene ekmeyeceğiz, bitti artık"

Diyarbakır’ın karpuzla özdeşleşen kimliğine karşın kentteki satış noktalarında şu sıralar Samsun ve Adana Çukurova’dan getirilen karpuzlar var.

Çiftçi Kudbettin Çakan, üretimde yaşanan gerilemenin yanı sıra pazarlama sorununun da üreticiyi zor durumda bıraktığını söylüyor: “Karpuzlarımız artık eskisi kadar büyümüyor. Geçmiş yıllarda hep karpuz ekiminden geçimimizi sağlıyorduk. Şimdi bizim karpuzlarımız çıkana kadar diğer illerden, seralardan karpuzlar Diyarbakır’daki tezgahlarda yerini alıyor. Biz satacak pazar bulamıyoruz. Ucuza satmak zorunda kalıyoruz. Diyarbakır'da yüz tane manav gezin, Diyarbakır karpuzunu bulamazsınız.”

Sadece tarlaya döşenecek su borularının maliyetinin 70-80 bin lira olduğunu söyleyen Çakan, “Gübresini, ilacını, diğer masraflarını ve emeğini geçtim karpuzun tamamı 30 bin TL etmiyor. Bu kadar parayı nereden getireceğim, neyi ödeyeceğim? Gelecek sene artık karpuz ekmeyeceğiz. Zarardır, bitti artık" dedi.

“Çiftçiyi sahiplenecek kimse yok”

Üretici Ömer Diri ise yerel yönetimlere çağrıda bulundu:

“Bu karpuzun üzerinde çok emeğimiz var. Ben, eşim ve dört çocuğumla beraber gelip gidiyoruz. Çiftçiyi sahiplenecek kimse yok. Kaymakam ya da belediye bu duruma el atmalı. Aracılar bu kadar pay alırken neden çiftçi bir şey kazanamıyor? Şu an satış zamanı ama para etmiyor. O yüzden hepsi bahçede kaldı."

Üreticiler çiftçinin desteklenmesini, üretim maliyetlerinin azaltılmasını, sulama ve elektrik sorunlarının çözülmesini ve karpuzun üreticiden tüketiciye daha adil bir fiyat zinciriyle ulaştırılmasını istiyor.