Tribünleri kim kirletti?

Tribünlere yine operasyon var. Yine gözaltılar, silah görüntüleri ve “organize suç” başlıkları…

Eğer tribünlerde silah, uyuşturucu, tehdit, şiddet ve rant ilişkileri varsa elbette üzerine gidilmeli. Tribün, suç örgütlerinin sığınağı değildir. Hiçbir forma, hiçbir arma işlenen suçu aklamaz.

Ama mesele burada bitmiyor.

Bugün tribünlerde gördüğümüz mafyalaşmayı yalnızca birkaç kişiye indirgemek, asıl soruyu görmezden gelmek demek: Bu ilişkiler tribünlerde nasıl bu kadar alan buldu?

Boşalan alanda büyüyen rant ve mafya ilişkileri

2013 Gezi direnişinde farklı kulüplerin taraftarları yan yana geldi. Tribünlerin yalnızca maç izleyen kalabalıklar olmadığı, gerektiğinde toplumsal bir güce dönüşebildiği görüldü. Sonrasında taraftar gruplarına yönelik operasyonlar, baskılar ve kriminalleştirme süreci başladı. Tribünün örgütlü gücü zayıflatılırken boşalan alanı rant, karaborsa, kişisel iktidar ve mafya ilişkileri doldurdu.

Passolig ve 6222 sayılı Yasa da bu denetim sürecinin araçlarına dönüştü. Güvenlik gerekçesiyle çıkarılan düzenlemeler, zamanla yalnızca şiddeti değil; protestoyu, sloganı ve örgütlü taraftar sesini de baskılayan bir yapıya dönüştü. Elbette tribünlerde şiddet önlenmeli. Ancak bunun yolu bütün taraftarları potansiyel suçlu görmek ve tribün kültürünü kriminalize etmek değildir.

Farklı kulüplerin tribünlerinde yaşanan dönüşüm de bu soruyu büyütüyor. İzmir’de Göztepe tribünlerinin mihenk taşı olarak bilinen fakat son yıllarda tribüncülükten uzaklaşan ve mafyalaşan yapılanmalara yönelik operasyonda 28 kişi gözaltına alındı. Soruşturmanın, Emircan Övüç cinayeti ve iki grup arasındaki şiddet eylemleri üzerinden yürütüldüğü açıklandı.

Karşıyaka tribün liderinin uzun namlulularla saldırıya uğraması, saldıranların İstanbul’dan çağırdıkları özel ambulans ile kaçmaları bunun büyük bir organizasyon olduğunu gösteriyor. Trabzonspor tribünlerinin tek grup altında birleştirilmesi, tribün kimliği taşıyan grupların pasivize edilmesi ve yerine siyasi çizgisi tartışmalı isimlerin öne çıkarılması, tribünlerin yalnızca sportif değil, siyasi olarak da dönüştürüldüğü iddialarını gündeme getiriyor.

Tribünler gerçekten suçtan mı arındırılıyor?

Beşiktaş tribün grupları arasındaki silahlı saldırı iddiaları, tribünlerdeki şiddetin münferit olaylardan ibaret olmadığını gösteriyor. Galatasaray tribün liderlerinden birinin evinden yüklü miktarda para ve silah çıktığı iddiasına rağmen serbest kalması; Fenerbahçe tribünleriyle Dalton grubu arasındaki iddia edilen ilişkiler aynı soruyu yeniden önümüze koyuyor: Tribünler gerçekten suçtan mı arındırılıyor, yoksa bazı güç odaklarıyla ilişkili olanlara dokunulmazlık mı sağlanıyor?

Elbette bu iddialar yargı kararıyla kesinleşmeden kimse suçlu ilan edilemez. Ancak aynı hukuk ölçüsü herkese uygulanmalıdır. Tribünleri temizlemek yalnızca birkaç kişiyi gözaltına almak değildir. Karaborsayı, rant ilişkilerini, kulüp-siyaset-iş dünyası bağlarını ve tribün liderliğini kişisel güç alanına dönüştüren düzeni de sorgulamaktır.

"Tribün takımına sahip çıkan taraftarındır"

Örgütlü taraftar ile organize suç örgütü aynı şey değildir. Tribünleri susturmakla tribünleri suçtan arındırmak birbirine karıştırılmamalıdır. Benim için tribün; mafyanın, rantın ya da siyasetin arka bahçesi değil, taraftarın ortak alanıdır.

Bugün yapılması gereken tribünleri susturmak değil; onları mafyadan, ranttan ve siyasi vesayetten kurtarmaktır. Çünkü tribünün gerçek düşmanı slogan atan, yan yana duran ya da örgütlenen taraftar değildir. Tribünün gerçek düşmanı, tribünün gücünü kendi çıkarı için kullanan herkestir. Tribün takımına sahip çıkan taraftarındır.