8. Edremit Kitap Fuarı: A dergisi'nden Yeni E'ye edebiyatla direniş

Balıkesir’de “Ölmez ağacının gölgesinde” temasıyla düzenlenen 8. Edremit Kitap Fuarı, edebiyat dünyasının önemli buluşmalarına sahne oldu. Fuarda yer alan Kor Kitap'ın düzenlediği söyleşide, edebiyatın usta kalemlerinden Adnan Özyalçıner ile şair ve yazar C. Hakkı Zariç okurlarıyla bir araya geldi. Yoğun katılımla gerçekleşen etkinlikte, Türkiye’deki toplumcu gerçekçi edebiyatın tarihi, süreli yayınların baskı dönemlerindeki direniş odakları ve kuşaklar boyu süregelen kolektif üretim kültürü ele alındı.

"Demokrasi ve özgürlük isteğimizi edebiyatla ifade ettik"

Söyleşide ilk olarak 1950'li yılların dergicilik ve yayıncılık atmosferini aktaran Adnan Özyalçıner, 1956 yılında Demokrat Parti iktidarının yarattığı baskı ortamına karşı genç edebiyatçılar olarak bir araya geldiklerini anlattı. Kemal Özer, Onat Kutlar, Erdal Öz, Hilmi Yavuz ve Doğan Hızlan gibi isimlerle Beyazıt’taki Çınaraltı Kahvesi’nde buluşarak a Dergisi’ni çıkarma kararı aldıklarını belirten Özyalçıner, "Cepten onar lira toplayarak, Edip Cansever'in de desteğiyle dergimizi yayımlamaya başladık. Amacımız sanata, insana ve topluma özgürlük talep etmekti. Sosyalist klasikler yasakken biz felsefeyi, varoluşçuluğu ve toplumcu anlayışı Sabahattin Ali, Nâzım Hikmet, Melih Cevdet ve A. Kadir gibi ustaların edebiyatından öğrendik" dedi.

12 Mart Muhtırası'nın ardından baskılara rağmen 1972'de Yeni a dergisini kurduklarını hatırlatan usta yazar; açılan davalara, sansüre ve yargılamalara rağmen karşı koyuşun hem edebiyatı daha görünür kıldığını hem de demokrasi mücadelesine somut bir güç kattığını vurguladı.

A Dergisi'nden Yeni E'ye uzanan kolektif bellek

C. Hakkı Zariç ise konuşmasında edebiyatda kesintiye uğramayan bir direnme damarı bulunduğuna işaret etti. 1940'lardan bugüne Küllük Kahvesi'nden Yeryüzü ve Beraber dergilerine, a Dergisi’nden Evrensel Kültür ve Yeni e’ye uzanan geleneğin ortak bir ısrar taşıdığını belirten Zariç, kapatma ve baskılara rağmen dergicilik refleksinin asla sönümlenmediğini kaydetti.

Kolektif emeğin güncel edebiyat çalışmalarındaki önemine de değinen Zariç, Sinan Suner, Erdal Eren ve Ercan Koca’nın mücadelelerini ve yaşamlarını aktaran "Gelecek Bizimle" adlı çalışmasının da bu ortak bilincin ürünü olduğunu söyledi. Zariç, geçmişten devralınan toplumcu gerçekçi mirasın genç kuşak araştırmacılar ve yazarlar eliyle büyütülerek geleceğe taşınacağını ifade etti.

Etkinlik, dinleyicilerin sorularının yanıtlanmasının ardından yazarların Kor Kitap standında okurları için kitaplarını imzalamasıyla sona erdi.

(Evrensel)