Madenci Ankara’da hakkını arıyor, eşi evde borçla boğuşuyor: 'Biz sürünüyoruz, o lüks içinde yaşıyor'

Ankara—Doruk Madencilik işçileri Ankara’da aylardır ücret ve diğer hakları için direnirken, direnişin yükü maden işçilerinin evlerinde de büyüyor. Madencilerin eşleri bir yandan çocuklarının ihtiyaçlarını karşılamaya, bir yandan biriken kira, banka ve icra borçlarıyla baş etmeye çalışıyor. Emine Kulluk’un evinde ise bu bekleyiş, kızının doğum gününe kadar uzanıyor. Madenciler Ankara’da “hakkımızı almadan dönmeyeceğiz” derken, aileleri de evlerinde aynı hakkın gelmesini bekliyor.

Yıldızlar SSS Holding bünyesindeki Doruk Madencilik işçileri, aylardır alamadıkları ücretleri ve diğer işçilik alacaklarını almak için Ankara’da mücadele ediyor. İşçiler haklarını alana kadar eylemlerini sürdürürken, madencilerin eşleri de evlerinde başka bir mücadele veriyor. Emine Kulluk’un eşi de Ankara’da direnen madencilerden. Evde ise ödenmeyen ücretlerin bıraktığı borçlar, çocukların ihtiyaçları ve her gün biraz daha büyüyen geçim sıkıntısı var

“Biz sürünüyoruz, o lüks içinde yaşıyor”

Emine, çocuklarının istediklerini alamamanın kendisini kötü hissettirdiğini söylüyor. “Çoluk çocuğumuz da her şeyi istiyor. Bizim çoluk çocuğumuzun da her şeyi gönlü çekiyor. Alamıyoruz yani. Bu madenciye reva değil.”

Ücretlerin ödenmemesi yalnızca günlük ihtiyaçları değil, ailelerin borçlarını da büyütmüş durumda. Kendi ailesinin yanı sıra diğer madenci ailelerinin de kira borçları olduğunu anlatan Emine, “Ya biz kiradayız. Bizim kira borçlarımız var. Bütün arkadaşlarımızın kira borçları var. İnsan biraz elinin vicdanına varır ya. Sen cebine dolduracaksın paranı, veremiyor musun bizim eşlerimizin hakkını? Adam kendi cebini doldurmak istiyor açıkçası. Aldığını kendi cebine dolduruyor. Kendisi geziyor, tozuyor, lüks içinde yaşıyor. Ama biz sürünüyoruz” dedi.

Ödenmeyen ücretlerin aileleri icra ve banka borçlarıyla da karşı karşıya bıraktığını söylüyor:

“Bu adamın bize bu paraları zamanında vermemesi bizi icralık etti. Bizi içeri borçlandırdı. Şu anda banka arıyor. Benim eşimin de üstünde var, benim üstümde de var şu anda. Onlar da öyle.”

“Eşlerimiz gece vardiyasından çıkıp ek işe gidiyordu”

Emine’ye göre bugün yaşanan yoksulluğun arkasında yalnızca ücretlerin ödenmemesi değil, yıllardır emeğin karşılığının verilmemesi var. Madencilerin, vardiyalarının ardından başka ek işlerde çalışmak zorunda kaldığını anlatıyor:

“Adamlar hep ek işlere gidiyorlardı. Gece vardiyasından çıkıp gündüz uyumadan ek işten gelip, uyumadan madene gidiyorlardı.”

Şimdi ise o ücretlerin ödenmemesi nedeniyle aileler hem borçlanmış hem de temel ihtiyaçlarını karşılayamaz hale gelmiş.

“Eşlerimiz işe gittikçe bugün işe mi gidiyor, aldığı yevmiyeyi veriyor bize. Biz evde neyimiz eksikse gidip alıyoruz.”

“Nerede bizim Cumhurbaşkanımız?”

Artık yalnızca şirketten değil, devletin yetkililerinden de yanıt beklediklerini söyleyen Emine: “Nerede bizim Cumhurbaşkanımız? Nerede bizim kaymakamımız? Nerede bizim Enerji Bakanımız? Ya biz hepsinden bir şey bekliyoruz.”

Emine’nin sorusu yalnızca kendi ailesinin geçimine ilişkin değil. Ankara’da haklarını almak için direnen bütün madenci ailelerinin ortak sorusu olduğunu söylüyor: “İnsanlara ne istiyorsunuz? Nedir bu sefalet?”

Madencilerin kimsenin hakkına göz dikmediğini, yalnızca kendi emeklerinin karşılığını istediklerini vurgulayan Emine, “Bizim eşlerimiz çalmadı, çırpmadı. Kimsenin hakkını istemiyorlar. Kendi çocuklarının hakkını istiyorlar” ifadelerini kullandı.

“Üzülüyorum ama babamla gurur da duyuyorum”

Emine’nın kızı, yaşadıkları bütün sıkıntılara rağmen babasıyla direnişinden gurur duyduğunu da söylüyor: “Çok zor oluyor. Çabalıyorlar. Kaç kere görev yaptılar. Hâlâ paraları yatmadı. O yüzden üzülüyorum ama gurur da duyuyorum. Çünkü emekleri için orada çabalıyor, çalışıyor.”

Doruk Madencilik işçileri Ankara’da haklarını almak için beklerken, evlerde de aynı mücadelenin başka bir yüzü yaşanıyor. Bir tarafta Bakanlık önünde geçen günler, diğer tarafta ödenemeyen kiralar, banka telefonları, alınamayan hediyeler ve babasını doğum gününde yanında görmek isteyen çocuklar var.