Avrupa denizleri alarm veriyor: Rekor sıcaklıkların arkasında iklim değişikliği var

Çanakkale — Avrupa sularında son dönemde kaydedilen rekor düzeydeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının birincil nedeninin iklim değişikliği olduğu ortaya kondu. Dünya Hava Olayları İlişkilendirme Girişimi tarafından gerçekleştirilen yeni bir çalışma, denizlerdeki bu olağanüstü ısınmanın doğal süreçlerden ziyade insan faaliyetlerinden kaynaklandığını net bir şekilde belgeliyor. Bu yaz, İrlanda kıyılarından Akdeniz'e kadar uzanan devasa bir su kütlesinde deniz sıcak dalgaları etkisini gösterirken, bazı bölgelerde su sıcaklığının normalin 6 derece üzerine çıktığı gözlemlendi.

İsviçre, İsveç, Amerika Birleşik Devletleri, İrlanda ve Birleşik Krallık'tan araştırmacıların katılımıyla yürütülen çalışmada, Kelt denizlerinden Akdeniz'e kadar uzanan dört farklı kıyı şeridi mercek altına alındı. Elde edilen veriler, incelenen tüm bölgelerde sıcaklık artış hızının küresel ısınma ortalamasını geride bıraktığına işaret ediyor. Akdeniz'deki ısınma hızının ise küresel ortalamanın yaklaşık iki katına ulaştığı görülüyor. Bilim insanları, iklim modelleri ile gözlemleri birleştirerek bu ısınma eğiliminin arkasındaki temel gücün fosil yakıt kullanımı olduğunu ortaya koyuyor.

Deniz canlıları serin sular bulabilmek için kuzeye göç ediyor

Sıcaklık artışlarının deniz altındaki yaşamı derinden sarstığına dair bulgular her geçen gün artıyor. Örneğin, Birleşik Krallık'taki balıkçılar sularında ahtapot sayısında ani bir patlama yaşandığını rapor ediyor. Sıcaklıklar karşısında hayatta kalmaya çalışan birçok deniz türü ise daha serin sular bulabilmek amacıyla kuzeye doğru göç ediyor. Bu durum, yerel türlerin yaşam alanlarını daraltırken besin zincirlerini, kıyı balıkçılığını ve su ürünleri yetiştiriciliğini sekteye uğratıyor.

Suların ısınması sadece deniz canlılarını değil, karadaki yaşamı da olumsuz etkiliyor. Yükselen deniz yüzeyi sıcaklıkları kıyı bölgelerindeki havayı ısıtıp nem oranını artırarak insanların maruz kaldığı sıcaklık stresini gece saatlerinde bile tırmandırıyor. Ayrıca, denizlerden buharlaşan yoğun su buharı atmosferde birikerek ilerleyen dönemlerde yıkıcı fırtınalara ve aşırı yağışlara zemin hazırlıyor. Uzmanlar, fosil yakıtlardan hızlı bir şekilde uzaklaşılmadığı takdirde deniz ekosistemlerinin geri dönülemez bir çöküşle yüzleşebileceğini dile getiriyor.

Türkiye kıyılarındaki hassas türler ve balıkçılık büyük risk altında

Araştırma, Türkiye kıyılarını da kapsayan Doğu Akdeniz ve Ege Denizi havzasında sıcaklık artışının büyük boyutlara ulaştığını gözler önüne seriyor. Bu bölgedeki deniz yüzeyi sıcaklıklarında gözlenen artış 2,6 dereceyi bulurken, bu değer küresel ısınma ortalamasının oldukça üzerinde kalıyor. Günümüzde Doğu Akdeniz ve Ege genelinde deniz sıcak dalgalarının etkilediği alanların oranı yüzde 70 seviyesine kadar tırmandı. Bilim insanları, insan kaynaklı küresel ısınmanın etkisi olmasaydı bu oranın sadece yüzde 9 civarında kalacağını hesaplıyor. Suların bu denli ısınması, Türkiye kıyılarındaki hassas deniz canlılarının yaşam mücadelesini zorlaştırırken balıkçılık sektörünü ve turizmi de tehdit ediyor.