Sinemacılardan Kültür Bakanlığına sansür tepkisi: ‘Sanatsal ifade ve üretim alanımızı savunuyoruz’

Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Kapadokya’daki kültürel hafızayı, yerel tarihi ve çevre mücadelesini konu alan Yönetmen Bingöl Elmas imzalı “Şiirli Oda’nın İzinde” belgeselinin yapım desteğini iptal ederek, verilen ödeneği faiziyle geri istedi. Bakanlık karara gerekçe olarak projenin senaryo ile uyumlu olmamasını ve teknik açıdan yetersizliğini öne sürdü. Ancak yönetmenle yapılan sözlü görüşmelerde belgeselin “politik bulunması” ve Kapadokya’daki tahribata dair bakanlığı hedef alan eleştiriler içermesinin asıl neden olduğunun dile getirilmesi, sinemacıların tepkisine neden oldu.

Yaşanan sansür uygulamasına karşı aralarında meslek örgütleri, yönetmenler, yapımcılar, oyuncular ve sinema yazarlarının bulunduğu çok sayıda kurum ve kişi “Sanatsal ifade ve üretim alanımızı savunuyoruz” açıklaması yayımladı.

“Sansürcü siyasetin örnekleri”

Bakanlığın kararının resmi gerekçelerinin bir kılıftan ibaret olduğunu gözler önüne serdiği vurgulanan açıklamada, yasakçı politikaların ilk örneğinin bu olmadığı belirtildi. Açıklamada, “Sınıflandırma yoluyla gösterim imkanlarının kısıtlanması ve hatta açıkça uygulanan gösterim yasaklarıyla yıllardır karşılaşıyoruz” denildi. Ayrıca, son yıllarda Rojbash, Kanun Hükmü ve Oy’una Geldik filmlerine getirilen yasaklamaların sinemacıları hizaya çekmeye çalışan aynı sansürcü siyasetin örnekleri olduğu hatırlatıldı.

“Sinemacılar kara listeye alınıyor”

Bingöl Elmas’ın yaşadığı sürecin, proje desteklerindeki tarafsızlık şüphelerini ve politik gerekçelerle kara listeye alınan sinemacıların durumunu bir kez daha görünür kıldığına dikkat çekildi. Sinema Destekleme Kurullarındaki şeffaflık eksikliğine işaret edilerek, “Kamu desteklerinin eserlerin tesliminden sonra politik gerekçelerle faiziyle geri istenmesi, ekonomik baskı yoluyla sektörü otosansüre zorlayan sistematik bir gözdağı ve cezalandırma yöntemine dönüştü” ifadelerine yer verildi. Kamu desteklerinin, iktidarların ya da bürokratların siyasi beğenilerine göre dağıtılan bir lütuf olmadığı, eleştiriden arındırılmış bir gerçeklik dayatmasının sanatın özüne aykırı olduğu belirtildi.

Sinemacılar Bakanlığa sordu

Sanatsal ifade özgürlüğünün anayasal bir hak olduğu hatırlatılan açıklamada, Kültür ve Turizm Bakanlığına şu sorular yöneltildi:

Telefon görüşmelerindeki ifadeler ile resmi karardaki gerekçelerin farklı olması, sansür uygulamalarının örtük şekilde yapılmasının sıradan bir uygulamasına mı döndü?

Filmi teknik açıdan yeterli bulmayan ve senaryoya uygunluğunu tartışan kurul, belgesel sinema alanında mesleki yeterlilik ve uzmanlığı olan kişilerden mi oluşuyor?

Filmin teknik yetersizliğinden kasıt nedir ve hangi standartlara dayandırılarak bu yargıya varılmıştır?

Bir filmde politik eleştiri yapılması kurula göre filmin yetersizliğine mi işaret ediyor?

Açıklamada Kültür ve Turizm Bakanlığı bu soruları cevaplamaya, sansür kararlarını geri çekmeye ve mağduriyetleri gidermeye davet edilirken, “Filmleri sansürlenen ve gösterimi engellenen meslektaşlarımızın yanında olduğumuzu kamuoyuna saygıyla duyururuz” vurgusu yapıldı.

Bildiriye imza atan kurumlar

Altyazı Sinema Derneği, Documentarist İstanbul Belgesel Günleri, FilmAmed Belgesel Film Festivali, İşçi Filmleri Festivali, KUDA - Kurgucular Dayanışması, Özgürlük için Sanat İnisiyatifi, Özgür Sanat Meclisi, Seyri Sokak, Sine-Sen, Zîn Kolektif.

Bildiriye imza atan isimler

Adil Okay (Yazar), Adnan Akdağ (Ses Tasarımcısı), Adnan Tataroğlu (Fotoğraf Sanatçısı & Eğitimci), A. Haluk Ünal (Hikaye Anlatıcısı & Yönetmen), Ahmet Asan (Eğitimci), Ahmet Gürata (Öğretim Üyesi), Ali Ergül (Yönetmen), Ali Taner Baltacı (Yönetmen), Alper Şen (Yönetmen), Aram Dildar (Yönetmen), Arda Kavaklıoğlu (Oyuncu), Arîn İnan Arslan (Yönetmen), Arzu Filiz Güngör (Fotoğrafçı), Aslı Filiz (Yapımcı), Asya Leman (Kurgucu & Görsel Sanatçı & Yönetmen), Atlas Hakan Özel (Turizm), Ayça Çiftçi (Sinema Yazarı & Akademisyen), Aykan Özener (Emekli Akademisyen), Aylin Kuryel (Akademisyen & Sinemacı), Aysel Altun (Emekli), Ayşe Ayben Altunç (Yönetmen), Ayşe Çetinbaş (Belgeselci), Aynur Özbakır (Belgesel Yönetmeni & Kurgucu), Aziz Akal (Belgesel Sinemacı), Azra Deniz Okyay (Yönetmen & Senarist & Prodüktör), Bahadır Karataş (Film Yönetmeni), Bahar Saner (Fotoğrafçı), Belmin Söylemez (Yönetmen), Berat İlk (Yapımcı & Yönetmen), Berke Baş (Belgesel Sinemacı), Berna Güler (Editör), Berrak Samur (Yönetmen), Bilge Taş (Film Festivalleri Araştırmacısı & Eski Festival Organizatörü), Burhan Ökmen, Bülent Boral (Yönetmen), Can Candan (Belgesel Sinemacı & Akademisyen), Can Memiş (Sanat eleştirmeni & Sosyolog), Canan Şeten Kesik (Öğretmen), Ceylan Özgün Özçelik (Yönetmen), Cihad İlbaş (Yönetmen), Çağıl Kaya (Müzisyen), Çayan Demirel (Belgesel Sinemacı), Çınar Doğan (Sinema Emekçisi), Defne Halman (Oyuncu), Deniz Büyükkırlı (Senarist), Deniz Yeşil (Belgesel Sinemacı), Derya Sağlam (Tiyatro), Dilan Engin (Yönetmen), Dilek Metin Sert (Kültür-Sanat Emekçisi), Diren Keser (Gazeteci & Yönetmen), Ebru Aksoy (Belgeselci), Ekrem Buğra Büte (Sinema Yazarı), Elif Ergezen (Belgesel Sinemacı), Emin Alper (Yönetmen), Emin Altan (Emekli), Emine Emel Balcı (Yönetmen), Emine Kart (Fotoğrafçı), Enis Rıza Sakızlı (Belgesel Sinemacı), Eren Kahraman (Sinemacı), Erhan Örs (Kurgucu), Erol Mintaş (Yönetmen & Senarist), Ertuğrul Mavioğlu (Belgesel Yönetmeni), Evrim Kaya (Sinema Yazarı), Eylem Şen (Belgesel Sinemacı), Faruk Uysal, Fatih Pınar (Belgesel Sinemacı), Fatin Kanat (Yönetmen), Feryal Saygılıgil (Akademisyen), Fırat Yücel (Sinema), Funda Alp (Senarist), Gök Akyel (Sinemacı), Gökhan Aktar (Sınıf Öğretmeni), Gökhan Yolcu (Fotoğraf Sanatçısı), Gül Büyükbeşe (Belgesel Sinemacı), Güliz Sağlam (Yönetmen), Gülsevil Tüzün (Emekli Araştırmacı), Gürşat Özdamar (Yönetmen), Hakan Barçın (Belgesel Sinemacı), Hakan Bozyurt (Avukat), Hakan Gönüllü (Emekli), Halil Yetiş (Yönetmen), Hande Yelke (Yönetmen), Haşmet Topaloğlu (Yapımcı & Yönetmen), Hebun Polat (Yönetmen), Hevi Nimet Gatar (Yönetmen & Doktora Öğrencisi), Hilmi Etikan (Belgesel Sinemacı), Hülya Üçpınar (Hukukçu), Hüseyin Yılmaz (Fotoğrafçı), İmre Azem (Belgeselci), İz Öztat (Sanatçı), Jeyan Kader Gülşen (Film Yönetmeni), Kazım Gündoğan (Belgesel Sinemacı), Kazim Taşkın (Reji Asistanı), Kemal Alptekin, Kemal Çavuşoğlu (Biyolog), Koray Kesik (Görüntü Yönetmeni), Korkut Akın (Yönetmen & Eleştirmen), Kutbettin Cebe (Belgeselci), Lisa Çalan (Sinemacı), M. Selma Özinanır (Yapımcı & Yönetmen), Mahmut Wenda Koyuncu (Belgesel Yönetmeni & Kürator), Medet Dilek (Belgesel Sinemacı), Mehmet Emin İsi (Sinemacı), Mehmet Özer (Fotoğrafçı & Şair), Mehmet Sait Şan (Sanat Yönetmeni), Melek Ulagay Taylan, Melis Birder (Belgeselci), Merve Yıldıran (Yazar & Yönetmen), Metin Avdaç (Yönetmen), Metin Ewr (Senarist & Yönetmen), Metin V. Bayrak (Felsefeci), Mihriban Sezen (Belgesel Yönetmeni), Mizgin Arslan (Yönetmen & Child Therapist), Munevvet Antczak (Mimar), Murat Ayman (Yönetmen), Mustafa Ünlü (Belgesel Sinemacı), Müslüm Kabadayı (Eğitimci Yazar), Müzeyyen Esmer (Emekli), Nadir Öperli (Yapımcı), Namık Koçak (Gazeteci), Nalan Barbarosoğlu (Yazar), Nalan Sakızlı (Belgesel Sinemacı), Nazım Dikbaş (Çevirmen), Nazmi Kırık (Oyuncu), Necati Sönmez (Sinema), Neşet Kutluğ (Emekli), Nevruzham Orhon (Sigortacı, Emekli), Nezahat Gündoğan (Belgesel Film Yönetmeni), Nil Kural (Sinema Yazarı), Nilgün Yoldaş, Nursen Kadayıfçıoğlu (Hekim & Fotoğraf Sanatçısı), Nurten Gül (Emekli Memur), Oktay İnce (Belgeselci), Onur Metin (Gazeteci), Orhan Eskiköy (Yönetmen), Orhan Toraman (Yönetmen), Osman Bayraktaroğlu (Kurgucu), Ozan Çağlar (Yönetmen), Ömer Leventoğlu (Sinemacı), Ömer Tuncer (Belgeselci), Önder Esmer (Belgesel Yönetmeni), Önder Sertçelik (Öğretmen), Özcan Alper (Yönetmen), Özcan Vardar (Kurgucu), Özcan Yaman (Gazeteci), Özkan Küçük (Yönetmen), Özlem Sarıyıldız (Belgesel Filmci), Özgün Gündüz (Yapımcı & Yönetmen), Paşa İmrek (Belgesel Fotoğrafçı), Pelin Esmer (Yönetmen & Senarist), Pınar Kula (Yardımcı Yönetmen), Rabar Ibrahim Hama Ali (Director), Refik Akay, Rengin Azizoğlu (Gazeteci), Reyan Tuvi (Belgesel Sinemacı), Rezan Kaya (Oyuncu), Rojhilat Aksoy (Festival Koordinatörü), Rûken Tekeş (Yönetmen), Selen Çatalyürekli (Belgesel Sinemacı), Semih Dindar (Gazeteci & Belgesel Sinemacı), Senem Aytaç (Sinema Yazarı), Seray Genç (Sinema Yazarı), Serpil Gönüllü (Emekli), Serra Akcan (Fotoğrafçı & Videografiker), Sevinç Koçak (Editör), Seyhan Akın (Yönetmen), Sezgin Türk (Yapımcı & Yönetmen), Sibel Tekin (Belgesel Sinemacı & Video Aktivist), Sibil Çekmen (Akademisyen), Sidar İnan Erçelik (Yönetmen), Somnur Vardar (Yönetmen), Sonay Ban (Akademisyen & Araştırmacı), Soner Sert (Yönetmen), Sumru (Belgesel Sinema Çalışanı), Suzan Demir (Sinema Eleştirmeni & Gazeteci), Süleyman Karaaslan (Ses Kurgucusu), Şeyla Korkut (Belgesel Sinemacı), Şirin Bahar Demirel (Yönetmen), Şehbal Şenyurt Arınlı (Belgesel Sinemacı), Şirin Erensoy (Akademisyen), Taban Celali (Yönetmen), Tamer Temel (Müzisyen), Tahir Ün (Görsel Sanatçı), Tatlıhan Tuncel (Kurgucu), Tayfur Kesik (Fotoğrafçı), Tekin Süllü (Arkeolog & Sanat Tarihçisi), Tevfik Hoş (Belgesel Yönetmeni & Yerbilimci), Tülin Erarslan (Belgesel Sinemacı), Ulaş Tosun (Belgesel Yönetmeni), Ü. Ufuk Tosun (Aktör & Menajer & Cast direktörü), Ümit Kıvanç (Belgesel Sinemacı), Yalçın Çıdamlı (Emekli), Yağız Köksal (Animatör), Yasemin Ertorun (Oyuncu), Yasemin Mirik (Fotoğraf Sanatçısı), Yasin Ali Türkeri (Yönetmen), Yusuf Aslan (Fotoğrafçı), Yücel Tunca (Fotoğrafçı), Yücel Ünlü (Yönetmen), Zafer Ayden (Sinema Emekçileri Sendikası Denetim Üyesi), Zeynep Dadak (Yönetmen), Zeynep Dinsel (Oyuncu), Zeynep Ünal (Yapımcı), Zekican Sarısoy (Sinema Yazarı), Zöhre Temur (Öğretmen).