Avustralya’da öğretmenler sendikalarına nasıl ‘ayar’ verdi?

Avustralya’nın Victoria eyaletinde öğretmenler, sendikalarını zorlayarak tarihi bir toplu sözleşmeye imza attı. Sendika üyesi öğretmenlerin katıldığı 17 Ağustos günü yapılan oylamada, hükümetin yeni teklifi oy çokluğu ile kabul edildi. Eğer teklif kabul edilmeseydi, öğretmenler 19 Ağustos’ta grev yapacaktı.

Yeni toplu sözleşmeyle öğretmen maaşları diğer iyileştirmelerin yanı sıra 4 yıl için yüzde 28 ile yüzde 32 arasında arttı, mesleğe yeni başlayan öğretmenin yıllık maaşına 12 bin 343 Avustralya doları zam geldi. (1 Avustralya doları yaklaşık 35 TL’ye denk geliyor.)

Gerek sendika gerek hükümet imzalanan anlaşmanın öğretmenler ve Victorialılar için zafer olduğunu söylüyor ama zaferin arkasındaki asıl etkenin sendika üyesi öğretmenlerin vazgeçmez tutumu olduğuna dikkat çeken fazla değil.

Mücadele nasıl örüldü?

2022 yılında pandemi koşullarında Avustralya Eğitim Sendikası’nın (AEU) hükümetle yaptığı toplu sözleşmede yüzde 8 maaş zammı yer almıştı. Sendikaya göre zam, olabilecek en iyi zamdı. O zaman sendika grev gibi bir uygulamaya da gitmedi. Yapılan zam enflasyon oranının bile altındaydı. 2022 sözleşmesi, Victorialı öğretmenleri Avustralya’nın en düşük maaş alan öğretmenleri yaptı.

Ama bu yılki toplu sözleşme görüşmeleri 2022 yılındakine benzemedi. Öğretmenler, geçmişte olduğu gibi sendikanın tavsiyesine uymadı. Sendika içinde oluşan gruplar, sendika yönetimini zorlamanın yanı sıra öğretmenleri de örgütledi.

Toplu sözleşme görüşmeleri çıkmaza girince sendika grev oylaması yaptı ve üyelerin yüzde 98’inin oyuyla 24 Mart’ta bir günlük uyarı grevi yapıldı. Grev nedeniyle 500 okulda eğitim durdu. Öğretmenler Sendikası tarihinde bir ilk gerçekleşti ve 35 bin öğretmen parlamento binası önünde toplanarak hükümeti protesto etti. Hükümet, Mayıs ayında zam teklifini yüzde 18’den yüzde 28’e çıkardı. Sendika teklifi memnuniyetle karşıladı. Teklif, okullardaki destek personelini teklifin dışında tutuyordu. Yapılan oylamada öğretmenlerin yüzde 58’i teklife ‘hayır’ dedi. Hükümet yeni bir teklifle geldi, bu teklif de yüzde 51 oyla reddedildi. Temmuz ayında yeni bir uyarı grevi yapıldı ve parlamento binası önünde bu kez 25 bin öğretmen toplandı.

Toplu sözleşme imzalandı

Öğretmenler tüm bu süreç boyunca sosyal medyada ve okullarda örgütleniyor, toplantılar yapıyordu. Sendika içinde oluşan ‘Socialists in Schools/Okullardaki Sosyalistler’ adlı grup öğretmenlerin büyük çoğunluğunun desteğini almıştı. The Guardian Australia’ya konuşan grubun sözcüsü Liz Walsh, “sendikanın içinde ama öğretmenlerin dışında bir grup olmadık,” diyordu. Walsh, eğer sendika mart ayında yapılan grevin ardından 4 ay eylemsiz kalmasaydı sonucun daha da iyi olacağına inanıyor.

Yeni toplu sözleşme ile tecrübeli öğretmenlerin maaşı dört yıl için yüzde 32.4 artarak 118 bin dolardan 151 bin dolara yükseldi. Meslekte yeni öğretmen 107 bin dolar alacak. Ayrıca her öğretmene 2 bin dolar ikramiye de verilecek. Okul dağıldıktan sonra yapılan toplantıların süresi 80 saatten 40 saate indirilecek. Yılda 4 gün okulda öğrenciler olmadan ‘profesyonel gelişim’ seminerleri verilecek. Öğretmenlerin çocuklarla yüz yüze geçirdiği saatler haftada lise öğretmenleri için 18.5, ilkokul öğretmenleri için 21 saati aşmayacak.