İşçi katliamı Meclis gündeminde: DEM Partili Eren'den araştırma ve soru önergesi

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Türkiye'de kronik hale gelen iş cinayetlerinin nedenlerinin araştırılması, güvencesiz çalışma koşulları ile işçi ölümleri arasındaki ilişkinin tespiti ve caydırıcı önlemlerin belirlenmesi amacıyla TBMM Başkanlığına Meclis araştırması önergesi verdi. Eren ayrıca, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle bir de soru önergesi sundu.

7 ayda en az 1279 işçi yaşamını yitirdi

Gerekçede İSİG Meclisinin verilerine atıfta bulunan Eren, 2026 yılının ilk 7 ayında en az 1279 işçinin çalışırken hayatını kaybettiğini vurguladı. Yalnızca temmuz ayında 214 işçinin yaşamını yitirdiğine dikkat çeken Eren, ölümlerin sanayi, inşaat, tarım ve hizmet sektörlerinde yoğunlaştığını belirtti.

Ölen işçilerin yüzde 97'si sendikasız

Önergede, temmuz ayında yaşamını yitiren 214 işçinin yalnızca 7’sinin sendikalı, 207’sinin ise sendikasız olduğu bilgisine yer verildi. Yaşamını yitiren işçilerin en az yüzde 97'sinin sendikasız olmasının tesadüf olmadığını belirten Eren, sendikal örgütlenmenin işçi sağlığı ve güvenliği tedbirlerini talep etmedeki hayati rolüne vurgu yaptı. Eren sendikasızlaştırma politikaları ile iş cinayetleri arasındaki bağın araştırılmasını istedi.

Çocuk işçilik ve ileri yaşta çalışma

İş cinayetlerinin en ağır bilançolarından birini çocuk ve yaşlı işçi ölümlerinin oluşturduğu belirtilen gerekçede, temmuz ayında 12 çocuğun çalışırken yaşamını yitirdiği hatırlatıldı. Bu çocukların 4'ü henüz 14 yaşında veya daha küçüktü. Temmuz ayında 65 yaş ve üzerindeki en az 15 emekçi hayatını kaybetti. Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) şubat 2026 verilerine göre, emekli olduktan sonra geçinebilmek için kayıtlı olarak çalışmaya devam edenlerin sayısı 2 milyon 130 bini aştı.

Yanıt bekleyen sorular

Serhat Eren, Meclis araştırması talebinin yanı sıra Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi. Yanıt bekleyen sorular şöyle:

1- 2024, 2025 ve 2026 yıllarında iş sağlığı ve güvenliği yönünden kaç işyeri denetlenmiştir? Denetlenen işyeri ve çalışan sayılarının yıllara ve işkollarına göre dağılımı nedir?

2- Bakanlığınız bünyesinde halen fiilen görev yapan iş müfettişi sayısı kaçtır? Bunların kaçı iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmakla görevlidir? 2026 yılında gerçekleştirilen iş müfettiş yardımcısı alımı sonrasında bu alanda görev yapacak personel sayısının hangi düzeye ulaşması öngörülmektedir?

3- 2024, 2025 ve 2026 yıllarında gerçekleştirilen iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinde kaç işyerinde mevzuata aykırılık tespit edilmiş, kaç işyerine idari para cezası uygulanmış ve kaç işyerinde işin durdurulmasına karar verilmiştir?

4- Aynı dönemde iş cinayeti meydana gelen işyerlerinin kaçı olaydan önce Bakanlığınız tarafından denetlenmiştir? Bu işyerlerinin kaçında daha önce iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık tespit edilmiştir?

5- İş cinayetlerinde yaşamını yitiren işçilerin sendikalılık durumuna ilişkin Bakanlığınız veya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından veri tutulmakta mıdır? Tutuluyorsa 2024, 2025 ve 2026 yıllarında yaşamını yitiren işçilerin kaçı sendikalı, kaçı sendikasızdır?

6- 2024, 2025 ve 2026 yıllarında meydana gelen iş kazalarında yaşamını yitiren 18 yaş altındaki çocukların sayısı kaçtır? Bu ölümlerin yaş gruplarına, işkollarına ve kayıtlı veya kayıt dışı çalışma durumlarına göre dağılımı nedir?

7- Çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik 2026 yılında kaç işyeri denetlenmiştir? Mevzuata aykırı biçimde çocuk çalıştırdığı tespit edilen kaç işyerine yaptırım uygulanmış ve uygulanan yaptırımların toplam tutarı ne olmuştur?

8- İş cinayetlerinin yoğunlaştığı inşaat, tarım, taşımacılık ve sanayi işkollarına yönelik denetimlerin artırılması amacıyla yeni bir denetim programı veya eylem planı hazırlanmakta mıdır?

9- Taşeron, geçici, kayıt dışı veya diğer güvencesiz çalışma biçimleri ile iş kazaları ve iş cinayetleri arasındaki ilişkiye yönelik Bakanlığınız tarafından yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa sonuçları nelerdir?

10- İş cinayetlerinin azaltılması, işyeri denetimlerinin yaygınlaştırılması ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının etkin uygulanması amacıyla müfettiş sayısının ve denetim kapasitesinin artırılmasına yönelik 2026 ve 2027 yılları için belirlenen hedefler nelerdir?