Burnaz Tatlı Suyu’nda dolguya halk tepkisi: Çalışma durduruldu

Hatay'ın Erzin ilçesinde Burnaz sahilinin yaşam kaynağı olan tatlı su kaynakları, dolgu ve sanayiye su aktarımı tartışmasıyla gündemde. Yanık Değirmen mevkiinde vidanjörlere su çekmek için dolgu çalışması yapıldığını gören bölge halkı, çalışmanın izinsiz olduğunu belirterek tepki gösterdi.

Yurttaşların bölgeye giderek tepki göstermesi üzerine olay yerine jandarma ekipleri geldi, dolgu çalışması durduruldu. Bölge halkı, Burnaz Tatlı Suyu'nun doğal akışının ve çevresindeki yaşam alanlarının korunmasını isterken, aynı bölgede Ceyhan Organize Sanayi Bölgesine ve sanayi tesislerine su taşınması için yapılan çalışmalar da tepki çekiyor.

“Suyun giriş alanını daraltmışlar”

Olay yerinden video paylaşan Erzin Çevre Koruma Derneği Başkanı Ömer Lütfi Özmen, su alımı sırasında alana toprak dökülerek insanların yüzdüğü ve vakit geçirdiği bölümün daraltıldığını söyledi. Özmen, “Şu da iyi daraltılmış, suyun giriş alanını epey daraltmışlar. Yarın bir gün bir selde, bir afette burası tamamen tıkanacak. Bunun arkasındaki bahçe sahipleri, tarla sahipleri zarar görecek” dedi.

Dolgunun en büyük zararının bölgede yaşayan canlılara verildiğini belirten Özmen, alanda kamyonların sıra sıra beklediğini ve su çekildiğini söyledi. Özmen, “Bence bu suyu almaları bile kanun dışı da, bilmiyorum; nasıl yorumlarsanız size ait” ifadelerini kullandı.

Burnaz'ın geçmişte insanların denizden çıktıktan sonra tuzlu sudan arınmak ve vakit geçirmek için kullandığı bir alan olduğunu belirten Özmen, bölgede zaman içinde çok sayıda tesis ve yapılaşma oluştuğunu söyledi. Özmen, “Böyle bir yapılaşma, bir garabetin içerisindeyiz” dedi.

Özmen ayrıca, alanda bulunan bir yapıyla ilgili daha önce bireysel olarak idare mahkemesinde dava açtığını ve davanın devam ettiğini belirtti.

Saniyede 632 litre su sanayiye

Ceyhan OSB'nin kendi internet sitesinde yer alan bilgilere göre OSB'nin kullanma suyu ihtiyacı, bölgeden 4,2 kilometre uzaklıktaki Yanık Değirmen Burnaz su havzasında oluşturulan su alma yapısından karşılanıyor. Alınan suyun OSB'deki 5 bin metreküplük su deposuna pompalanarak fabrikalara dağıtıldığı belirtiliyor.

OSB'nin daha önce yaptığı açıklamalarda ise Yanık Değirmen-Burnaz su havzasından saniyede 632 litre kullanma suyu alındığı ifade edilmişti. Bu miktar sürekli çekim olarak gerçekleştiği takdirde yılda yaklaşık 19,9 milyon metreküpe karşılık geliyor.

Burnaz Kaynakları 2007'de koruma alanı ilan edildi

Burnaz'daki tartışmanın önemli bir boyutunu kaynakların koruma statüsü oluşturuyor. DSİ'nin çalışmalarına göre Burnaz Kaynakları, 20 Şubat 2007 tarihinde DSİ Genel Müdürlüğünün teklifiyle, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının oluru alınarak 13 Mart 2007 tarihli Resmî Gazete'de yeraltı suyu rezervi ve koruma alanı olarak ilan edildi.

DSİ'nin hidrojeolojik değerlendirmesinde Burnaz kaynaklarının bulunduğu bölüm “Mutlak Koruma Alanı” olarak tanımlanırken, bu alanda faaliyete izin verilmemesi gerektiği belirtiliyor. Aynı çalışmada Burnaz Kaynakları'nın güvenli yeraltı suyu rezervi yılda 37 milyon metreküp olarak hesaplanmıştı.

Burnaz yalnızca su değil, yaşam alanı

Burnaz'ın önemi suyun sanayiye aktarılmasıyla sınırlı değil. Bölge, farklı habitatları barındıran önemli bir kıyı ekosistemine sahip. Burnaz kumulları üzerine hazırlanan çevresel değerlendirme çalışmalarında bölgede kumul alanları, kumul düzlükleri, göletler, sazlıklar ve tarım alanları gibi farklı yaşam alanlarının bulunduğu belirtiliyor.

Burnaz'daki su kaynaklarının doğal akışının değiştirilmesi, dolgu yapılması ya da kıyı alanlarının sanayi faaliyetlerine açılması yalnızca insanların kullandığı doğal bir alanın ortadan kaldırılması anlamına gelmiyor. Burnaz Kumsalı ayrıca İskenderun kertenkelesinin (Acanthodactylus schreiberi) önemli yaşam alanlarından biri. Türün yaşam alanlarının sanayi yatırımları ve habitat kaybı nedeniyle baskı altında olduğu daha önce de gündeme gelmişti.

Sanayi baskısı yeni değil

Burnaz ve Erzin kıyıları uzun süredir sanayi yatırımlarının baskısı altında. İskenderun Körfezi'ndeki enerji, liman, petrokimya ve demir-çelik yatırımlarıyla birlikte kıyı alanlarında çok sayıda proje gündeme geldi. Bir tarafta koruma altındaki bir su havzası ve bu suyla ilişkili tarım alanları, kıyı ekosistemi ve canlılar, diğer tarafta ise giderek büyüyen sanayi tesislerinin su ihtiyacı bulunuyor.