Kabinesiz kalan Ukrayna, ABD’ye atayacak büyükelçi de bulamıyor

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, zimmetine para geçirdiği için görevden alınan ABD Büyükelçiliği görevine yeni birini atayamadı. Zelenskiy’nin Trump yönetimine karşı Kiev’i temsil edecek “nüfuz sahibi” birini bulmakta zorlandığı belirtiliyor. Potansiyel adayların “bu yorucu görevi üstlenmeye isteksiz” davrandıkları yorumu yapılıyor. Öte yandan bir aydır yeni kabine de tamamlanamadı.

Zelenskiy’nin planları bozuldu

Amerika merkezli Politico gazetesine göre önceki elçi Olga Stefanishyna’nın yerine birinin atanması gerekliliği, Zelenskiy’nin kabine değişikliğini tetikleyen faktörlerden biri oldu. Stefanishyna, “zimmete para geçirme” suçlaması nedeniyle 3 Ağustos’ta resmen görevden alındı. Ukrayna’nın eski üst düzey bir yetkilisine göre, Zelenskiy, görevinden ayrılan Başbakan Yulia Sviridenko’ya büyükelçilik görevini teklif edebilmek için kabine değişikliği planlarını öne aldı. Ancak Sviridenko bu teklifi reddetti ve Zelenskiy’nin planlarını bozdu.

Zelenskiy, temmuz ayı sonlarında düzenlediği bir basın toplantısında, “mümkün olan en yüksek niteliklere sahip bir aday” aradığını belirterek, “Başbakan yardımcısı, bakan veya başbakan düzeyinde bir kişi” dedi. Ancak o zamandan beri, diğer potansiyel adaylar da aynı derecede isteksiz davrandılar ve Donald Trump’ın öngörülemez Beyaz Saray’ıyla başa çıkmak gibi zor bir görevi reddettiler.

Zelenskiy’i düzenli olarak eleştiren, önde gelen Ukraynalı muhalefet milletvekili ve eski başbakan yardımcısı Ivanna Klimpuş-Tsintsadze, “Büyükelçilik görevi için yeterli ağırlığa ve beceriye sahip Ukraynalılar bu göreve şüpheyle bakıyor ve görevi düzgün bir şekilde yerine getirmek için ihtiyaç duyacakları koşullara sahip olamayacaklarından endişe duyuyorlar” dedi.

Öte yandan Ukrayna cumhurbaşkanlığı ofisi, Politico’nun yorum talebine yanıt vermedi.

Zelenskiy’e destek azalıyor

Bu arada Zelenskiy’e halk desteği oranı, bir ay önce başlattığı ve tamamlanmayan kabine değişikliğinden bu yana düşüşe geçti. Socis Sosyal Araştırma Merkezi’nin yaptığı bir ankete göre, Ukraynalıların yüzde 55’inden fazlası, ülkelerinin yanlış yönde ilerlediğine inanıyor.

Zelenskiy’nin temmuz ayında popüler Savunma Bakanı Mikhailo Fedorov’u görevden alması, sokak protestolarına ve siyasi tepkilere yol açarken, birçok kilit pozisyon hâlâ doldurulmuş değil. Kabine değişikliği, Zelenskiy’nin üst düzey ekibini nasıl seçtiği ve güvendiği dar çevrenin ötesine ne kadar bakmaya hazır olduğu konusunda da soru işaretleri yarattı.

Lviv’li muhalefet milletvekili ve Ukrayna’nın Espreso TV kanalının kurucusu Mikola Knyazhitskiy, “Hükümetin neden değiştirilmesi gerektiği konusunda Ukraynalılara kimse bir açıklama yapmadı. Sviridenko hakkında açıkça dile getirilmiş herhangi bir kamuoyu şikayeti bulunmuyordu. Sviridenko, parlamentoda yaptığı veda konuşmasında da alkış aldı. Milletvekilleri ona ayakta alkışladı. Öyleyse, performansı bu kadar başarılı kabul ediliyorsa ve bu kadar yüksek takdir görüyorsa neden görevden alındı?” diye sordu.

Zor zamanlama

Büyükelçilik pozisyonundaki boşluk, Kiev için özellikle gergin bir dönemde ortaya çıktı. ABD, Ukrayna’nın savaşı sürdürebilmesinde hâlâ merkezi bir rol oynuyor ve bu görevi üstlenecek kişi, askeri destek konusunda ve savaşın nasıl ve ne zaman sona ermesi gerektiği konusunda defalarca yön değiştiren Trump yönetimi ile başa çıkmak zorunda kalacak.

Öte yandan Kiev, Trump’ı Ukrayna’ya Patriot hava savunma sistemlerini üretme lisansı vermeye ikna etmeye çalışıyor. Trump, haziran ayında bu konuda söz vermiş, ancak temmuz ayında sözünden dönmüştü. Ukrayna, enerji ve sivil altyapısına yönelik Rus saldırılarının yaşanacağı bir kışa doğru ilerlerken ve yoğunlaşan balistik füze saldırılarını durdurmakta şimdiden zorlanırken, bu konu giderek daha acil hale geliyor. Zelenskiy, Ukrayna’nın müttefiklerinden bu yıl gelen hava savunma füzesi teslimatlarının 2025 yılına kıyasla üçte iki oranında azaldığını belirtti. Ukrayna, silahlar, hava savunması, lojistik ve istihbarat paylaşımı ile yeniden başlatılacak barış girişimlerinin şartları konusunda kararlar alınırken, Washington’da ağırlığı olan bir temsilcisiz kalabilir.

Muhalefet Milletvekili Yaroslav Yurchişin’e göre ise, “Zelenskiy’nin ABD’deki ara seçimler gerçekleşene kadar kimseyi atamayacağı oldukça muhtemel.”

(Dış Haberler)