EMO: Akkuyu Nükleer Santrali devreye girerken kaybeden yine yurttaş olacak

TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu, 13 Ağustos 2026 tarihinde Akkuyu Nükleer Enerji Santrali`nin birinci ünitesinin devreye alınması hazırlıklarına ilişkin bir basın açıklaması yaptı.

EMO açıklamada iktidarın Akkuyu‘nun ilk ünitesini 2026‘da devreye alacağını defalarca dile getirmesine karşın hâlâ net bir tarih açıklanmadığına dikkat çekerek türbin testleri tamamlanmış olsa da en kritik eşik olan reaktöre gerçek yakıt yüklenmesi aşamasına henüz gelinmediğinden, ünitenin bu yıl içinde devreye alınmasının büyük olasılıkla mümkün olamayacağı öngörüsünde bulundu.

Tüm testlerin olumlu sonuçlandığı koşullarda, ünitenin 2027 yılının ilk çeyreğinde veya ilk yarısında devreye alınmasının mümkün olduğu belirtildiği açıklamada, yaklaşan ünite açılışının getirileriyle halkın karşılaşacağı sorunlar tekrar vurgulandı.

"Yıkıcı bir etki yaratma riski taşıyor"

Akkuyu Nükleer Enerji Santralı`nın soğutma suyu deşarjı, mevsimsel deniz suyu yüzey sıcaklığının 32°C`yi bulduğu Doğu Akdeniz`de, zaten biyolojik tolerans sınırında olan deniz ekosistemine eklenerek doğrusal olmayan ve kritik eşiği aşan yıkıcı bir etki yaratma riski taşıdığı belirtilerek, “ÇED raporu, deşarj kaynaklı 0,5°C`lik sıcaklık artışının yasal limit olan 1°C`nin altında kaldığını iddia ederek onay almış olsa da, uygulanan mevzuat limitinin mutlak sıcaklık eşiklerini göz ardı etmesi, suyun çözünmüş oksijen kapasitesini en dip seviyeye düşürürken canlıların metabolik oksijen ihtiyacını artırmakta ve mikro ölü bölgeler oluşturma tehlikesi barındırmaktadır” ifadeleri kullanıldı.

Yurttaşlar kullandıkları elektrik için daha fazla para ödeyecekler

Yurttaşlar açısından bakıldığında Akkuyu NES’in çevresel etkileri, kaza riskinin yarattığı tedirginlik ve korku ile nükleer atıkların tehlikeleri bir yana, santralin yakın vadede en olumsuz etkisinin kullanılan elektriğe daha fazla para ödenmesi olacağı belirtildi.

Açıklamanın devamında “Santralin yurttaşa bir diğer etkisi ise dolaylı olacaktır. EÜAŞ’ın satın alacağı bu elektriğin %70‘lik bölümü, alış fiyatının yaklaşık yarısından daha düşük bir bedelle - yani yaklaşık 4-5 cent/kWh‘den - piyasaya ya da doğrudan perakende satış ve dağıtım şirketlerine satılacaktır. Buradan doğacak zarar da hazineden, yani yurttaşların ödeyeceği vergilerden karşılanacaktır” şeklinde aktarıldı.

Yenilenebilir kaynaklı santrallar için engel

Üçüncü bir husus olarak ise, buradan elde edilecek gelirin ya Akkuyu‘nun devam eden diğer ünitelerinin yapımında kullanılması ya da doğrudan Rusya‘ya gönderilmesi meselesi olduğu söylendi. Akkuyu’nun sermayesinin %100 Rosatom şirketine ait olmasının, şirkete gelirinin tamamını yurt dışına gönderme hakkı verdiği hatırlatıldı.

Son olarak açıklamada "Santral yatırımcıları ve işletmecileri arasında, Akkuyu‘nun devreye girmesiyle oluşabilecek fazla üretim için hangi santrallarda üretim kısıtına gidilebileceği tartışılmakta ve yeni yatırımlarda üretim kısıtı riskinin göz önüne alınması gerektiği yönünde değerlendirmeler yapılmaktadır" ifadeleri kullanıldı.

Akkuyu‘nun yenilenebilir kaynaklı santralların gelişiminin önünde bir engel oluşturacağı gerçeğini hatırlatan EMO, hangi senaryo yaşanırsa yaşansın, kaybedenin yine yurttaş olacağını vurguladı.