DEM Partili Öznur Bartin'den Meclis araştırması talebi: 'Yaban keçilerinin yaşam hakkı satılamaz'

 

DEM Parti Hakkari Milletvekili Öznur Bartin, Van, Hakkari, Bitlis ve Siirt’te yaban keçilerinin “av turizmi” kapsamında ihaleye çıkarılmasını TBMM gündemine taşıdı. Bartin, yaban keçisi avına ilişkin ihalelerin iptal edilmesi, benzer uygulamaların ülke genelinde araştırılması ve gerekli yasal düzenlemelerin yapılması amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını istedi.

Bartin’in Meclis Başkanlığına sunduğu araştırma önergesinde, Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yaban keçilerinin avlanması için kota belirlendiği ve bu kotaların “av turizmi” kapsamında ihaleye çıkarıldığı belirtildi. 2026 yılında Van, Hakkari, Bitlis ve Siirt’te toplam 13 yaban keçisinin avlanmasına yönelik ihaleler için yaklaşık 6 milyon 450 bin TL muhammen bedel belirlendiği kaydedildi.

“Canlılar ekonomik birer meta değildir”

Önergede, yaban keçilerinin dağ ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliğin bir parçası olduğuna dikkat çekildi. Canlıların yaşamının öldürülmeleri karşılığında ödenecek bedel üzerinden belirlenmesinin ekolojik varlıkların metalaştırılması anlamına geldiğini belirten Bartin, doğanın insanın üzerinde sınırsız tasarrufta bulunabileceği bir mülk olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti.

Hakkari, Van, Bitlis ve Siirt’in dağlık alanlarında yaşayan yaban keçilerinin besin zinciri, bitki örtüsü, doğal yayılım süreçleri ve diğer türlerle ilişkileri bakımından ekosistemde önemli bir yere sahip olduğu belirtilen önergede, yaban hayatına ilişkin değerlendirmelerin yalnızca toplam popülasyon sayısı üzerinden yapılamayacağı vurgulandı.

Bilimsel ve bağımsız araştırma çağrısı

Bartin, yaban keçilerinin avlanmasının popülasyonu tehdit etmeyeceğine ilişkin değerlendirmelerin bağımsız ve kapsamlı bilimsel araştırmalara dayanması gerektiğini belirtti.

Önergede; yaş ve cinsiyet dağılımı, üreme kapasitesi, genetik çeşitlilik, habitat bütünlüğü, mevsimsel hareketlilik, iklim değişikliği ve insan faaliyetlerinin oluşturduğu toplam etkinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Yaban hayatının korunmasında önceliğin avlanmayı “sürdürülebilir” hale getirmek değil, yaşam alanlarını korumak olması gerektiğini belirten Bartin; habitat parçalanmasının önlenmesi, ekolojik koridorların güvence altına alınması ve kaçak avcılıkla mücadele edilmesi gerektiğini kaydetti.

“Av turizmi” uygulamasına tepki

Önergede, aynı hayvanların bir yandan kaçak avcılığa karşı korunurken diğer yandan belirli bir bedel karşılığında avlanmasına izin verilmesine de dikkat çekildi. Bartin, kaçak avcılık kapsamında suç sayılan bir eylemin kamu otoritesinin belirlediği kota ve bedel üzerinden gerçekleştirildiğinde “av turizmi” olarak tanımlanmasının çelişki yarattığını belirtti.

Bartin, Van, Hakkari, Bitlis ve Siirt’teki yaban keçisi avı ihalelerinin iptal edilmesini, Türkiye’nin diğer bölgelerindeki benzer uygulamaların araştırılmasını ve bağımsız bilimsel değerlendirmeler yapılıncaya kadar yeni ihalelerin durdurulmasını istedi.

Yaban hayatına ilişkin politikaların avcılık merkezli anlayış yerine yaşam hakkı, ekolojik adalet ve ekosistem bütünlüğü temelinde yeniden oluşturulması gerektiğini belirten Bartin, benzer uygulamaların yeniden hayata geçirilmesini engelleyecek yasal ve idari düzenlemelerin yapılması için Meclis araştırması açılmasını talep etti.

Tarım ve Orman Bakanına sordu

Bartin ayrıca konuyla ilgili Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanması istemiyle soru önergesi verdi. Bartin, "Yaban keçilerinin avlanmasına ilişkin ihalelerin iptal edilmesi, yaban keçilerinin yaşam alanlarının genişletilmesi, kritik habitatların koruma statüsünün güçlendirilmesi, ekolojik koridorların oluşturulması ve Türkiye genelinde yaban hayatının korunmasına dayalı, avcılığı değil ekosistem bütünlüğünü esas alan yeni bir ulusal politika oluşturulması yönünde Bakanlığınızca herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?" diye sordu.