Aramco’nun sıra dışı kâr artışı: İran savaşı Suudi Arabistan’a mı yaradı?

Suudi Arabistan’ın petrol şirketi Aramco, 2026’nın ikinci çeyreğinde kârının 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını açıkladı. Aramco’nun çeyreklik düzeltilmiş kârı 33 milyar doların üzerine çıkarak geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık üçte bir oranında arttı. Reuters’a göre şirketin açıkladığı net kâr yüzde 44 büyüdü.

Bu kâr, Suudi Arabistan’ın petrol üretimi ve ihracatı azalmasına ve ülkenin ihracatının büyük bir bölümünün Kızıldeniz rotasına yönlendirilmesine rağmen kaydedildi.

BBC Türkçe’nin haberine göre Aramco’nun 2026’nın ikinci çeyreğindeki petrol ve gaz üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 25 daha düşük olmasına rağmen, şirketin sattığı petrolün fiyatı yüzde 60’tan fazla arttı. Bu fiyat artışından elde edilen gelir, üretim ve ihracattaki düşüşün etkilerini telafi etti. Aramco da mali raporunda ham petrol, petrol ürünleri ve kimyasal ürünlerdeki yüksek fiyatları kâr artışının temel nedeni olarak gösterdi. Aramco’nun rafinaj ve pazarlama bölümü de dizel ve jet yakıtı gibi ürünlerdeki fiyat artışlarından ve rafineri kâr marjlarındaki büyümeden faydalandı.

Aramco’nun çeyreklik sonuçlarını açıkladığı dönemde İngiliz BP de 2026’nın ikinci çeyreği için 5.73 milyar dolarlık kâr açıkladı. Bu rakam geçen yılın aynı döneminin iki katından fazla ve şirketin 2022’den bu yana en yüksek çeyreklik kârı oldu. ExxonMobil, Chevron ve Shell de önceki yıla göre daha yüksek kâr açıkladı. Buna rağmen, Aramco’nun ihracatının büyük bir bölümü normalde savaştan doğrudan etkilenen bir rota üzerinden gerçekleşiyor.

Yenbu Limanı faktörü

Aramco’nun ihracatını sürdürmesini sağlayan unsurlardan biri doğu-batı boru hattı oldu. Bu hat, Suudi Arabistan’ın doğusundaki Abkayk tesislerinden Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu Limanına petrol taşıyor. New York Times’a göre savaş başladıktan sonra Suudi Arabistan petrol ihracatının yüzde 70’inden fazlasını bu rotaya yönlendirdi.

Enerji Uzmanı Carole Nakhle, BBC Farsça’ya yaptığı açıklamada bu hattın Suudi Arabistan’ı bazı komşularına göre daha avantajlı bir konuma getirdiğini söyledi: “Suudi Arabistan, ham petrol ihracatının önemli bir bölümünü doğu-batı boru hattı üzerinden Kızıldeniz’e yönlendirebilir ve Hürmüz Boğazı’na bağımlılığını azaltabilir, ancak bu bağımlılığı tamamen ortadan kaldıramaz”

Öte yandan boru hattı aksamanın şiddetini azalttı, ancak Suudi Arabistan’ın bölgedeki su yollarının güvenliğine olan bağımlılığını ortadan kaldırmadı.

Ayrıca Yemen’deki Husiler ile yaşanan çatışma bu hattı da tehlikeye atmış durumda. Husiler, Suudi gemilerine abluka ilan etti ve bu kıyıdaki iki limanda bulunan Suudi petrol tesisleri saldırıya uğradı.

Öte yandan Aramco’nun kârı yükselirken Suudi Arabistan ekonomisinin küçüldüğü belirtiliyor. Ülkenin genel istatistik kurumunun ilk tahminine göre gayrisafi yurt içi hasıla ikinci çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 5 düştü. BBC’ye göre bunun nedeni, yüksek petrol fiyatları Aramco’nun gelirlerini artırırken, ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının üretilen mal ve hizmetlerin hacmine daha fazla bağlı olması. Savaş sırasında sigorta, ulaştırma ve ihracat rotalarının korunmasına ilişkin maliyetlerdeki artış da ek gelirin bir bölümünü tüketiyor.

Bu nedenle Aramco kısa vadede yüksek petrol fiyatlarından faydalansa da, Suudi Arabistan’ın hâlâ savaştan çok bölgesel istikrara ihtiyacı olduğu analizleri yapılıyor.

(Dış Haberler)