Ücretli köle ilanı

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in '40-50 binli yüksek sayılarda öğretmen ataması artık mümkün değil, ihtiyaca göre atama planlanıyoruz’ sözleri hafızalardayken milli eğitim müdürlükleri yine öğretmen açığını ücretli öğretmenlerle kapatmak için başvuru almaya başladı. Kadrolu öğretmen atamasını azaltan MEB’in ücretli çalıştırdığı öğretmen sayısı 100 bine yaklaştı. Asgari ücretin altında, güvencesiz çalıştırdığı öğretmenlerle Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 1 kadrolu öğretmen yerine 3 ücretli öğretmen çalıştırıyor. Öte yandan ataması yapılmayan yüz binlerce öğretmenin de hakkı gasbediliyor.

Öğretmen açığı ücretlilerle kapatılıyor

2026 yılı için henüz öğretmen atamasını yapmayan MEB’in 2025’te atamasını yaptığı öğretmen sayısı ise 15 binde kalmıştı. Ancak 81 ilde artan öğretmen açığını kapatmak için il ve ilçe milli eğitim müdürlükleri bugünlerde peş peşe ‘ek ders karşılığı (ücretli) öğretmen başvuruları başladı’ duyuruları yayımlıyor. Çünkü Türkiye genelinde ciddi bir öğretmen açığı var. Veriler de zaten bunu doğruluyor. 2025-2026 eğitim öğretim yılına ilişkin resmi verilere göre İstanbul’da 21 bin 947, Urfa’da 5 bin 894, Ankara’da 3 bin 662, Antep’te 3 bin 63 ücretli öğretmen çalıştırıldı. Aynı dönem Türkiye genelinde ücretli öğretmen sayısı ise sadece yanıt alınan 62 ilin valiliğin verilerine göre en az 71 bin 757’di.

Yüz binler atama bekliyor

Peki ücretli öğretmenler hangi koşullarda çalıştırılıyor? Sabit bir maaşları yok, fiilen girdikleri ek ders karşılığı ücret alıyorlar. Çoğu ücretli öğretmen 20 bin-30 bin TL arasında ücret alıyor, sigortaları eksik yatıyor, iş güvenceleri yok. İşsiz kaldıklarında işsizlik maaşı da alamıyorlar. Kaç yıl çalışırsa çalışsınlar kıdem tazminatı hakları yok. Resmi ve dini tatillerde, ara ve yaz tatillerinde hem ücretleri kesiliyor hem de sigortaları yatırılmıyor. Yüz binlerce öğretmen adayı atama beklerken, MEB eğitim fakültesi mezunu olmayan, pedagojik formasyonu bulunmayanları da ücretli öğretmen olarak alıyor.

‘En az 100 bin kadrolu atama yapılmalı’

Türk Eğitim-Sen Genel Başkanı Talip Geylan yaptığı yazılı açıklamada 2026 akademi giriş sınavı (AGS) kapsamında en az mevcut ücretli öğretmen sayısı kadar kontenjan ayrılması gerektiğini belirterek, “Ücretli öğretmen sayısı 81 il genelinde yaklaşık 100 bine ulaştı, 2026 AGS ile en az 100 bin atama yapılmalıdır” dedi. 2025 AGS kapsamında 10 bin öğretmen kontenjanı ayrıldığını hatırlatan Geylan, bu sayının hem okullardaki öğretmen ihtiyacı hem de atama bekleyen yüz binlerce öğretmen dikkate alındığında yetersiz kaldığına dikkat çekti. Geylan, 2025 AGS kapsamında atanacak öğretmenlerin bir yıllık akademi eğitiminin ardından ancak 2027 yılında göreve başlayabileceklerine işaret ederek, mevcut uygulamanın öğretmen açığını gidermeye yetmeyeceğine vurgu yaptı. Geylan, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında görevlendirilen ücretli öğretmen sayısının 79 ilin verilerine göre 72 bin 723 olduğunu, geçtiğimiz yıl ise 62 ilde toplam 71 bin 757 ücretli öğretmenin görev yaptığına dikkat çekerek “Ayrıca, 55 ilden elde ettiğimiz verilere göre öğretmen ihtiyacı 80 bin 449’dur. Bu tablo, öğretmen açığının ulaştığı boyutu açıkça ortaya koymaktadır” çağrısını yaptı. 

 

Öğretmenlerin yüzde 10’u ücretli

 

Toplam öğretmen sayısı

1 milyon 187 bin

Kamu okullarındaki öğretmen sayısı

1 milyon 9 bin

Özel okullardaki öğretmenler

177 bin 738

Ücretli öğretmen (yaklaşık)

100 bin

55 ildeki öğretmen açığı

80 bin 449