İngiltere'den gönderilen plastik atıklar araştırıldı: Adana'daki sulama kanallarında mikroplastik tespit edildi

İngiltere merkezli The Guardian gazetesinin yayımladığı araştırmada, İngiltere'den Türkiye'ye gönderilen plastik atıkların işlendiği Adana'daki geri dönüşüm tesisleri çevresindeki sulama kanallarında yüksek seviyede mikroplastik ve plastik kirliliği tespit edildiği ifade edildi.

Araştırmada, söz konusu kirliliğin yoğun yağışların ardından tarım arazilerine taşındığı ve daha sonra Türkiye'nin en önemli tarım bölgelerinden Çukurova Ovası'ndaki sulama kanallarına ulaştığı belirtilerek, tarımsal üretim ve gıda güvenliği açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekildi.

Mikroplastik yoğunluğu 10 kat daha yüksek

Haberde aktarılan araştırmaya göre, geri dönüşüm tesislerinin aşağı kısmındaki sulama kanalından alınan su örneklerinde mikroplastik yoğunluğu, tesislerin üst kısmından alınan örneklere kıyasla 10 kat daha fazla ölçüldü.

Araştırmada ayrıca geri dönüşüm faaliyetlerine özgü plastik peletler, plastik film parçaları ve plastik kırıntılarının da tespit edildiği ifade edildi.

"Atık sömürgeciliği" tartışması yeniden gündemde

The Guardian, araştırmanın, gelişmiş ülkelerin plastik atıklarını daha zayıf atık yönetim sistemlerine sahip ülkelere göndermesini tanımlayan "atık sömürgeciliği" (waste colonialism) tartışmalarını yeniden gündeme getirdiğini yazdı.

Haberde yer alan verilere göre İngiltere, 2025 yılında 675 bin ton plastik atık ihraç etti. Bunun 139 bin tonu Türkiye'ye gönderildi. Aynı dönemde Avrupa Birliği'nin Türkiye'ye plastik atık ihracatı da bir önceki yıla göre yüzde 19 artarak 500 bin tonun üzerine çıktı.

"52 bin ton plastik atık Adana'daki tesislere gönderildi"

Haberde, Çevresel Soruşturma Ajansı (EIA) verilerine dayanılarak, Mayıs 2021 ile Temmuz 2024 arasında İngiltere'den Türkiye'ye gönderilen plastik atıkların yaklaşık yüzde 13'ünün Adana'daki sekiz geri dönüşüm tesisine ulaştığı belirtildi.

Araştırmaya göre bu dönemde 13 İngiliz şirketi, Adana'daki tesislere 545 sevkiyatla yaklaşık 52 bin ton plastik atık gönderdi.

Guardian, ihracatçı şirketlerin yasa dışı faaliyet yürüttüğüne dair bir iddia bulunmadığını ancak İngiltere mevzuatına göre ihraç edilen plastik atıkların çevreye uygun şekilde geri dönüştürüldüğünün doğrulanması gerektiğini aktardı.

Uzmandan ithalat yasağı çağrısı

Haberde görüşlerine yer verilen Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi'nden deniz biyoloğu Sedat Gündoğdu, mikroplastik örneklerini kendisinin topladığını belirterek Türkiye'ye plastik atık ithalatının tamamen yasaklanması çağrısında bulundu.

Gündoğdu, mikroplastik içeren atık suların sulama kanallarına bırakılmasının tarımsal kirlilik ve gıda güvenliği açısından ciddi risk oluşturduğunu, geri dönüşüm tesislerinden kaynaklanan plastik kirliliğinin ise zamanla Akdeniz'e ulaştığını ifade etti.

Türkiye'den yanıt alınamadığı belirtildi

The Guardian, haber kapsamında Türkiye'deki yetkili kurumların da görüşüne başvurduğunu ancak yayımlanma sürecine kadar herhangi bir yanıt alamadığını aktardı.

Haberde ayrıca, Avrupa Birliği'nin kasım ayından itibaren OECD üyesi olmayan ülkelere plastik atık ihracatını büyük ölçüde yasaklayacağı, çevre örgütlerinin ise Türkiye'nin OECD üyesi olması nedeniyle Avrupa'dan daha fazla plastik atığın Türkiye'ye yönlendirilebileceği endişesini dile getirdiği ifade edildi.

(Haber Merkezi)