DEM Partili Konukçu'dan Bakan Tekin'e 'cuma mescidi' sorusu: 'Okullarda ibadethane düzenlemesinin gerekçesi ne?'

DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu, İstanbul Valiliğinin yeni yapılacak okul projelerinde "cuma namazı kılınabilmesine imkan sağlayacak yeterli fiziki kapasiteye sahip mescit alanı" ayrılması ve mevcut okullarda uygun alanların "cuma mescidi" olarak düzenlenmesine ilişkin talimatını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Konukçu, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesinde, İstanbul Valisi Davut Gül imzasıyla 39 ilçe kaymakamlığına ve ilgili kurumlara gönderilen talimata ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Laik ve bilimsel eğitimin hedef alındı”

Konukçu, önergesinde iktidarın tüm çocuklar için parasız, bilimsel ve nitelikli eğitimin fiziki koşulları yeterli okullarda verilmesi için gerekli adımları atmadığını belirterek, İstanbul Valiliği aracılığıyla laik, bilimsel ve kamusal eğitimi hedef alan yeni bir uygulamanın yürürlüğe konulduğunu ifade etti.

Valilik yazısında Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapatma ve Ad Verme Yönetmeliği ile Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'ne atıf yapıldığını hatırlatan Konukçu, uygulamanın "öğrencilerin ibadet ihtiyaçlarının karşılanması, okul dışına çıkışların azaltılması ve eğitim sürecinin aksamaması" gerekçesiyle savunulduğunu aktardı.

Konukçu, söz konusu talimatın ÇEDES Projesi, okul öncesi eğitim kurumlarını da kapsayan mescit düzenlemeleri ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, bunların birbirinden bağımsız idari tasarruflar olmadığını, kamusal eğitimin laik, bilimsel ve çoğulcu niteliğini aşamalı biçimde aşındıran bütünlüklü bir politika yaklaşımının parçaları olduğunu ifade etti.

Önergede, Eğitim Sen ile Alevi Bektaşi Federasyonu, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Veli-Der'in konuya ilişkin eleştirilerine de yer veren Konukçu, farklı inanç gruplarına mensup öğrencilerin ayrımcılık ve dışlanma riskiyle karşı karşıya kalabileceğini, eğitim politikalarının laiklikten uzaklaştırılmasının tüm çocukların özgür, eleştirel ve bilimsel eğitim alma hakkını etkilediğini kaydetti.

Bakan Tekin'e 15 soru

Konukçu, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'den şu soruları yanıtlamasını istedi:

• İstanbul Valiliği'nin ilçe kaymakamlıklarına gönderdiği ve yeni okul projelerinde "cuma namazı kılınabilmesine imkân sağlayacak yeterli kapasitede cuma mescidi açılması" yönünde düzenlemeler öngören talimat, Bakanlığınızın bilgisi ve onayı doğrultusunda mı hazırlanmıştır? Söz konusu talimatın yürürlükteki mevzuata uygunluğuna ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir hukuki değerlendirme bulunmakta mıdır?
• İstanbul Valiliği talimatında ileri sürülen "okul dışına çıkışların azaltılması ve eğitim sürecinin aksamaması" gerekçesi Bakanlığınızın resmî görüşü müdür? Kamu okullarında eğitim sürecinin aksamasını önlemenin yolu eğitim kurumlarını kitlesel ibadet alanlarına dönüştürmek midir?
• Eğitim Sen başta olmak üzere eğitim alanında faaliyet gösteren sendikaların, Alevi Bektaşi Federasyonu, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Veli-Der gibi kurumların eleştiri ve önerileri Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir? Değerlendirildiyse sonuçları nelerdir?
• İstanbul Valiliğinin söz konusu talimatı hazırlanırken; öğrenciler, veliler ve eğitim emekçileri bakımından din ve vicdan özgürlüğü, eşitlik ilkesi, ayrımcılık yasağı, çocukların üstün yararı ve çalışma hakkı açısından herhangi bir insan hakları etki değerlendirmesi veya eşitlik etki analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?
• Farklı inanç gruplarına mensup ailelerin çocuklarının "cuma mescidi" uygulaması ve buna bağlı idari süreçler nedeniyle ayrımcılık, dışlanma, akran zorbalığı, psikolojik baskı veya asimilasyon riskine maruz kalmasını önlemek amacıyla Bakanlığınız tarafından alınmış idari ve pedagojik tedbirler nelerdir?
• Söz konusu talimat kapsamında; farklı inançlara mensup, herhangi bir inanca sahip olmayan veya dini tercihlerini açıklamak istemeyen öğretmenler, okul yöneticileri ve diğer eğitim emekçilerinin ayrımcılığa uğramaması, fişlenmemesi, idari baskıya maruz bırakılmaması, ibadete katılım konusunda açık veya örtülü yönlendirmeye tabi tutulmaması amacıyla Bakanlığınız tarafından alınmış idari, hukuki ve kurumsal güvenceler nelerdir?
• İstanbul Valiliğinin söz konusu talimatı Bakanlığınızın "akran zorbalığıyla mücadele", "güvenli okul" ve "kapsayıcı eğitim" politikalarıyla nasıl bağdaştırılmaktadır?
• Cuma namazı gerekçesiyle ders saatlerinde, müfredatta veya eğitim programlarında herhangi bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
• Okullarda ücretsiz bir öğün yemek, temiz içme suyu, hijyen malzemeleri, deprem güvenliği ve öğretmen ihtiyacı gibi temel sorunlar çözülememişken, fiziki altyapı ve bütçe olanaklarının ibadethane düzenlemelerine yönlendirilmesinin eğitim politikası ve kamu yararı bakımından gerekçesi nedir?
• Valilik yazısında atıf yapılan ilgili yönetmelikler; okullarda mülki idare amirlerince ibadet alanlarına ilişkin denetim ve takip mekanizmaları kurulmasına hukuki bir dayanak oluşturmakta mıdır?
• Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin "çocuğun üstün yararı" ilkesi uyarınca; çok kültürlü devlet okullarının belirli bir dini veya mezhepsel pratiğe göre şekillendirilmesinin çocukların gelişimi, okul iklimi ve eğitim hakkı üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca hazırlanmış herhangi bir akademik etki analizi veya pedagojik rapor bulunmakta mıdır?
• Bakanlığınız eğitim politikalarını belirlerken çocuk hakları örgütlerinin, pedagoji uzmanlarının, eğitim sendikalarının, eğitim bilimcilerin ve bağımsız akademisyenlerin görüşlerini hangi resmî mekanizmalar aracılığıyla karar alma süreçlerine dâhil etmektedir?
• ÇEDES Projesi, okul öncesi eğitim kurumlarını da kapsayan mescit düzenlemeleri, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve İstanbul Valiliğinin söz konusu talimatı birlikte değerlendirildiğinde; kamusal eğitimin laik, bilimsel ve çoğulcu niteliğinin zayıflatıldığı, eğitim politikalarının belirli bir inanç anlayışı doğrultusunda yeniden yapılandırıldığı yönündeki eleştirilere Bakanlığınızın yanıtı nedir?
• Devletin tüm inançlar ve inançsızlıklar karşısında tarafsız olma yükümlülüğü dikkate alındığında, kamu okullarında Sünni-Hanefi esaslara göre tek tipleştirmeye yönelik fiziki düzenlemelerin önceliklendirilmesinin farklı inanç gruplarına mensup veya herhangi bir inanca sahip olmayan ailelerin çocukları ile eğitim emekçileri bakımından eşitlik ilkesini zedelemeyeceğine ilişkin Bakanlığınızın hukuki değerlendirmesi nedir?
• İstanbul Valiliğinin söz konusu talimatı doğrultusunda yeni yapılacak okul projelerinde veya mevcut okul binalarında oluşturulacak "cuma mescidi" düzenlemeleri için ayrılan ya da ayrılması planlanan toplam bütçe ne kadardır? Depreme dayanıklı okul binaları, ücretsiz bir öğün sağlıklı yemek, temiz içme suyuna erişim, hijyen koşullarının iyileştirilmesi, laboratuvar, kütüphane ve rehberlik hizmetleri gibi öğrencilerin acil ve temel ihtiyaçları karşılanmayı beklerken, kamu kaynaklarının bu amaçla kullanılmasının eğitim hakkı, çocukların üstün yararı ve sosyal devlet ilkesi bakımından gerekçesi nedir?