EMEP’li Bayhan'dan güvenlik soruşturması tepkisi: 'Çalışma hakkı ve sendikal örgütlenme gasbediliyor'

Emek Partisi (EMEP) Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, başta İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki Ağaç AŞ olmak üzere çeşitli belediye ve belediye iştiraklerinde çalışan işçilerin, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması gerekçe gösterilerek işten çıkarılmalarına ilişkin İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne yazılı soru önergesi verdi.

Son dönemde kamuoyuna yansıyan bilgiler, yıllardır aynı işyerinde çalışan çok sayıda belediye işçisinin, hukuki dayanağı tartışmalı güvenlik soruşturmaları gerekçe gösterilerek işten çıkarıldığını ortaya koymaktadır. Özellikle DİSK'e bağlı BTO-SEN üyesi işçilerin bu uygulamalardan yoğun biçimde etkilenmesi, güvenlik soruşturmasının yalnızca bir idari işlem olmaktan çıkarılarak sendikal örgütlenmeyi baskı altına alan bir mekanizmaya dönüştürüldüğüne ilişkin ciddi kaygılar yaratmaktadır.

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, güvenlik soruşturmasını ilk defa veya yeniden kamu görevine atanacak kişiler için öngörmektedir. Buna rağmen yıllardır aynı işyerinde çalışan belediye işçileri hakkında yeniden ve birden fazla kez güvenlik soruşturması yapılması ve bu işlemlerin işten çıkarmalara gerekçe gösterilmesi, hem kanunun kapsamı hem de hukuk devleti ilkesi bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bunun yanında güvenlik soruşturması kapsamında elde edilen kişisel verilerin hangi usullerle işlendiği, kimlerin erişimine açıldığı ve nasıl muhafaza edildiği konusunda da ciddi hukuki tartışmalar bulunmaktadır. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin yasal yükümlülüklere rağmen, bu verilerin işçilerin çalışma hakkını ortadan kaldıracak biçimde kullanıldığı yönündeki iddialar açıklığa kavuşturulmalıdır.

Çalışma hakkı idari tasarruflarla ortadan kaldırılamaz

İş mahkemelerinde görülen davalarda, fesih işlemlerine dayanak olarak gösterilen "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Uygulama Rehberi", hukuki niteliği belirsiz bir metnin işçilerin ekmeğinden edilmesine dayanak yapıldığı yönündeki kaygıları daha da artırmaktadır. Kanunda karşılığı bulunmayan idari düzenlemelerin, temel hak ve özgürlükleri sınırlandıracak biçimde uygulanması hukuksuzdur.

Çalışma hakkı, sendikal örgütlenme özgürlüğü ve kişisel verilerin korunması hakkı; idarenin keyfi yorumlarına bırakılamayacak temel anayasal haklardır. Çalışmakta olan işçilerin yıllar sonra yeniden güvenlik soruşturmasına tabi tutulması ve bunun işten çıkarma gerekçesi haline getirilmesi, hukuki olduğu kadar sosyal ve siyasal sonuçlar da doğurmaktadır.              

Bayhan, Bakanlığa 12 soru yöneltti

İskender Bayhan, önergesinde İçişleri Bakanlığına;

• Belediyelerde çalışan işçilere yeniden ve birden fazla kez güvenlik soruşturması yapılmasının hukuki dayanağını,
• Bakanlık, valilik veya kaymakamlıklar tarafından belediyelere bu konuda herhangi bir talimat ya da liste gönderilip gönderilmediğini,
• İşten çıkarmalara dayanak gösterilen "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Uygulama Rehberi"nin hukuki niteliğinin incelenip incelenmediğini,
• Son beş yılda güvenlik soruşturması gerekçesiyle kaç belediye işçisinin işten çıkarıldığını,
• Ağaç AŞ'de gerçekleştirilen işten çıkarmaların kapsamını,
• Güvenlik soruşturması gerekçesiyle işten çıkarılan işçilerin ne kadarının sendika üyesi olduğunu ve bu uygulamaların sendikal faaliyetlerle bağlantısının araştırılıp araştırılmadığını,
• Güvenlik soruşturmasının çalışma hakkı ve sendikal özgürlükleri sınırlayan bir uygulamaya dönüşmesine karşı Bakanlığın herhangi bir yasal düzenleme hazırlığı bulunup bulunmadığını sordu.