Yeni araştırma: Venüs'te milyarlarca yıl önce okyanuslar ve yaşam olabilir miydi?

Günümüzde aşırı sıcaklığı, yoğun karbondioksit atmosferi ve yüksek basıncı nedeniyle Güneş Sistemi'nin en yaşanmaz gezegenlerinden biri olarak kabul edilen Venüs'ün, geçmişte okyanuslarla kaplı olabileceği öne sürüldü. Yeni bir araştırma, gezegen yüzeyindeki bazı jeolojik oluşumların antik denizlerin izlerini taşıyor olabileceğini ortaya koydu.

Araştırma, Earth & Planetary Science Letters dergisinde yayımlandı.

Jeolojik izler antik okyanuslara işaret ediyor

Birleşik Krallık'taki University of London bünyesinde görev yapan jeolog Richard Ghail liderliğindeki ekip, Venüs yüzeyindeki bazı jeolojik yapıların yalnızca volkanik süreçlerle açıklanamayacağını savunuyor.

Araştırmacılara göre bu oluşumlar, geçmişte gezegenin büyük bölümünü kaplayan okyanusların geride bıraktığı izler olabilir.

Çalışmada, Venüs'ün yüzeyinin yaklaşık yüzde 90'ının bir dönem suyla kaplı olduğu ve bu okyanusların Dünya okyanuslarındaki su miktarının yaklaşık yüzde 40'ına karşılık gelebileceği tahmin ediliyor.

Üç önemli jeolojik kanıt

Araştırmacılar iddialarını üç temel jeolojik bulguya dayandırıyor.

İlk olarak, Venüs'te görülen dev çokgen çatlak sistemlerinin, Dünya'da deniz tabanındaki kil bakımından zengin tortularda oluşan yapılara benzediği belirtiliyor.

İkinci bulgu ise binlerce kilometre uzunluğa ulaşan ve "canali" olarak adlandırılan geniş kanallar. Daha önce lav akıntılarıyla oluştuğu düşünülen bu yapıların, araştırmacılara göre deniz tabanındaki yoğun su akıntılarının oluşturduğu kanallara daha fazla benzerlik gösterdiği ifade ediliyor.

Üçüncü kanıt ise Venüs'ün alçak bölgelerinde görülen kırışıklık sırtları. Bilim insanları, bu yapıların antik okyanusların buharlaşmasının ardından geride kalan kalın tuz tabakalarının etkisiyle oluşmuş olabileceğini öne sürüyor.

Yaşam ihtimali de tartışılıyor

Araştırmacılar, elde edilen bulguların Venüs'ün geçmişte yaşamı destekleyebilecek koşullara sahip olabileceği ihtimalini de gündeme getirdiğini belirtiyor.

Buna göre gezegenin yaklaşık bir milyar yıldan daha kısa bir süre önce kontrolden çıkan sera etkisi nedeniyle bugünkü aşırı sıcak ve kurak yapısına dönüşmüş olabileceği değerlendiriliyor.

Kesin yanıtı yeni uzay görevleri verecek

Araştırma ekibi, mevcut bulguların tek başına kesin kanıt oluşturmadığını vurguluyor. Jeolojik yapıların volkanizma veya tektonik süreçlerle de açıklanabileceği belirtilirken, hipotezin doğrulanması için yeni gözlemlere ihtiyaç duyulduğu ifade ediliyor.

Bilim insanları, gelecekte European Space Agency tarafından yürütülecek EnVision ile NASA tarafından planlanan VERITAS görevlerinden elde edilecek yüksek çözünürlüklü verilerin, Venüs'ün gerçekten antik okyanuslara sahip olup olmadığını ortaya koyabileceğini belirtiyor.