Prof. Dr. Doğan Kantarcı'dan Edremit yangını değerlendirmesi

Balıkesir — Balıkesir'in Edremit ilçesine bağlı Altınoluk Mahallesi'ndeki Antandros Antik Kenti kazı alanı çevresinde çıkan ve yerleşim yerlerini tehdit eden orman yangınının ardından Toprak İlmi ve Ekoloji Uzmanı Prof. Dr. M. Doğan Kantarcı dikkat çeken bir değerlendirme yayımladı. Kantarcı, yangının çıkış zamanı, noktaları ve gelişim biçimi incelendiğinde tipik bir kundaklama tablosuyla karşı karşıya olunduğunu ileri sürdü.

İklimsel ve ekolojik koşullar yangına zemin hazırladı

Değerlendirmesinde bölgenin ekolojik özelliklerine dikkat çeken Prof. Dr. Kantarcı; yüksek hava sıcaklığı, öğle saatlerindeki düşük nem ve Kaz Dağları'ndan aşağı esen poyrazın yangın için elverişli bir ortam oluşturduğunu ifade etti. Dağdan aşağı inen hava kütlesinin her 100 metrede 0,5 °C ısındığını ve nem oranının düştüğünü belirten Kantarcı, kızılçam ormanlarının kızılötesi ışınları geçirmesi nedeniyle gölgelerinin daha sıcak ve kuru olduğunu aktardı. Bölgedeki orman altı çalı türlerinin sert yapraklı ve aromatik yağlar içeren bitkiler olması ile çevredeki zeytinliklerin bulunmasının, ufak bir kıvılcımın dahi büyük bir yangına dönüşme riskini artırdığına dikkat çekildi.

Ekipleri başka yöne çekip Antandros'u kundakladılar

Yangının çıkış yeri ve zamanlamasının özel olarak incelenmesi gerektiğini vurgulayan Kantarcı, Antandros’taki yangının tek noktadan değil, birkaç farklı yerden birden çıktığını belirtti. Öğle sıcağında kimsenin kızılçam ormanı altında piknik yapmayacağını veya gezintiye çıkmayacağını vurgulayan Kantarcı; önce dağların arasında yangın çıkartılarak söndürme ekiplerinin ve hava araçlarının o bölgeye yönlendirildiğini, ardından Antandros çevresinin yerleşim yerlerini korumasız bırakacak şekilde kundaklanmış gibi göründüğünü kaydetti. Geçmişte Datça Yarımadası'nda da benzer bir yöntemle ekiplerin uzak mesafeye çekilip yazlıklar arasında yangın çıkarılmasına şahit olduğunu hatırlatan Kantarcı, jandarma ekiplerine önemli bir görev düştüğünü ifade etti.

Havadan ve karadan müdahalede kritik detaylar

Yangın söndürme çalışmalarındaki teknik detaylara değinen Prof. Dr. Kantarcı; uçakların yangının önüne, helikopterlerin ise üzerine su attığını fakat yüksek sıcaklık nedeniyle suyun büyük kısmının buharlaştığını, bu yüzden kesintisiz bir hava zinciri kurulması gerektiğini belirtti. Denizin yakın olmasının büyük avantaj sağladığını ancak hava araçlarının yakıt ikmali için ayrılmasının yangının kontrolden çıkmasına yol açabildiğini vurgulayan Kantarcı, orman yangınlarının esas olarak yer ekiplerince söndürülüp soğutulduğunu ifade etti. Yangın postalarının yedekleriyle sık sık değiştirilmesinin zorunlu olduğunun altını çizen Kantarcı, eğitimsiz gönüllü vatandaşların ve ordu birliklerinin doğrudan yangın cephesinde görevlendirilemez olduğunu ekledi.

Ekoloji Birliği’nden acil çağrı: Yanıyoruz!

Ekoloji Birliği, yurt genelinde devam eden orman yangınlarına ilişkin yayımladığı basın açıklamasında, yaşanan krizin arkasındaki kamusal ve sistemsel eksikliklere dikkat çekerek acil önlem çağrısında bulundu. Yangınlarda derinleşen iklim değişikliği ve doğayı kâr aracı gören Kapatalist anlayışın etkili olduğu belirtilirken; afet öncesinde risk yönetim planlarının, erken uyarı sistemlerinin, hava ve kara müdahale kapasitelerinin yetersiz kaldığı vurgulandı. Açıklamada, ormanlık alanların madencilik, termik santral ve enerji projeleri uğruna parçalanmasının ekosistemleri savunmasız bıraktığına ve söndürme hizmetlerinin özelleştirme mantığıyla piyasa koşullarına terk edildiğine değinildi. Alevlerle mücadele eden orman işçilerinin kadro yetersizliği, güvencesizlik ve ağır çalışma koşullarının düzeltilmesi istendi. Ekoloji Birliği, günübirlik kriz yönetimi yerine yaşamı ve ekolojiyi merkeze alan bilimsel ve bütüncül orman koruma politikalarının acilen uygulanması gerektiğinin altını çizdi.