EMEP'li İskender Bayhan: Eğitimi asıl aksatan yoksulluk; iktidarın önceliği ise okullara mescit

Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesi ile İstanbul Valiliğinin yeni yapılacak okullarda cuma namazına uygun kapasitede mescit planlanması ve mevcut okullardaki uygun alanların “cuma mescidi” olarak düzenlenmesi yönündeki talimatını Meclis gündemine taşıdı. Bayhan, talimatın hukuki dayanağını, hangi okul alanlarının mescide dönüştürüleceğini, uygulama için ayrılacak bütçeyi ve dinî vakıf ve kuruluşların süreçte görev alıp almayacağını sordu.

“Kamusal eğitim dinî esaslara göre biçimlendiriliyor”

İstanbul Valisi Davut Gül 22 Nisan 2026 tarihinde 39 ilçe kaymakamlığına ve ilgili kurumlara gönderdiği yazıda, öğrencilerin ibadet amacıyla okul dışına çıkışlarının azaltılması, güvenliklerinin sağlanması ve eğitim öğretimin aksamamasını gerekçe göstermişti.

Yönetmeliklerde eğitim kurumlarında uygun bir mekânda mescit açılmasının düzenlendiğini hatırlatan Bayhan, Valilik yazısıyla bu hükmün, toplu cuma namazına uygun kapasitede alanlar oluşturulması yönünde genişletildiğini ifade etti. Belirli bir ibadetin okulun fiziki planlamasında ve gündelik yaşamında merkezi hâle getirilmesinin bireysel bir hakkın korunmasının ötesine geçtiğini söyleyen Bayhan, “Bu, kamusal eğitimin dinî esaslar doğrultusunda biçimlendirilmesi anlamına gelmektedir” dedi.

“Bilimsel eğitim yalnızca müfredatta fen bilimlerine yer verilmesinden ibaret değildir. Eğitim süreçleri akla, eleştirel düşünceye, bilimsel yönteme, pedagojik bilgiye ve çocuğun üstün yararına dayanması gerekir” diyen Bayhan, talimat hazırlanırken eğitim bilimcilerin, çocuk gelişimi uzmanlarının, öğretmenlerin, eğitim sendikalarının ve velilerin görüşünün alınıp alınmadığını sordu.

“Uygulamanın okul yaşamını nasıl etkileyeceği açıklanmadı”

Cuma namazının okul içinde toplu biçimde düzenlenmesinin yalnızca mekân tahsisinden ibaret olmadığını ifade eden Bayhan; “Uygulamanın ders saatleri, teneffüsler, yoklama, öğretmen nöbetleri, temizlik hizmetleri, öğrenci güvenliği ve ortak alanların kullanımı üzerindeki etkileri açıklanmamış” diye belirtti.

“İbadete katılan ve katılmayan öğrencilerin görünür biçimde ayrıştırılması çocukların inançlarını açıklamak zorunda bırakılması, dışlanmasına, damgalanmasına veya baskıya uğramasına neden olabilir” diyen Bayhan önergesinde öğrencilerin ibadete katılımlarının kaydedilmesini, inançlarına ilişkin özel nitelikli kişisel verilerin toplanmasını ve çocukların idari, ailesel ya da akran baskısına maruz kalmasını önlemek için hangi tedbirlerin alınacağı sorusunu sordu.

“Bu, eğitimin dinselleştirilmesi politikasının parçası”

Valilik talimatının tekil bir uygulama olmadığını belirten Bayhan; 2017’de yeni açılacak eğitim kurumlarına mescit şartı getirilmesini, 2018’de İnsan Vakfının “Mescitsiz Okul Kalmasın” projesinin MEB tarafından onaylanmasını ve 2023’te okul öncesi ve ilköğretim kurumlarında mescit açılmasının zorunlu hâle getirilmesini hatırlattı.

ÇEDES kapsamında Diyanet personelinin “manevi danışman” adı altında okullara sokulmasının, dinî vakıf ve derneklerle yapılan protokollerin ve okul öncesinden itibaren dinî içeriklerin yaygınlaştırılmasının aynı politikanın parçaları olduğunu ifade eden Bayhan, “Eğitimin bilimsel, kamusal ve pedagojik niteliği zayıflatılırken dinî kurum ve yapıların eğitim alanındaki yetkisi genişletiliyor” dedi.

Bayhan, mescitlerin yapımı ve işletilmesinde Diyanet İşleri Başkanlığı, İnsan Vakfı, cemaatler veya başka dinî kuruluşlarla protokol yapılıp yapılmadığını da Bakan Tekin’e sordu. Cuma namazlarını kimlerin kıldıracağı, hutbelerin hangi kurum tarafından hazırlanacağı ve görevlendirilecek kişilerin ücretlerinin nasıl karşılanacağı konusunda açıklama istedi.

“Emekçi çocuklarının eğitim hakkından eksiltilecek”

Emekçi ailelerin çocuklarının eğitim gördüğü okullarda derslik, laboratuvar, kütüphane, atölye, spor salonu, yemekhane ve rehberlik servisi eksikliklerinin sürdüğünü belirten Bayhan, mevcut alanların mescide dönüştürülmesinin eğitimdeki eşitsizlikleri büyüteceğini ifade etti.

Bayhan, hangi alanların mescide dönüştürüleceğini sorarak dersliklerin, laboratuvarların, kütüphanelerin, destek eğitim odalarının, sanat atölyelerinin, spor salonlarının ve öğretmen odalarının daraltılmaması veya kapatılmaması için bağlayıcı güvence talep etti.

Okulların temizlik, bakım, beslenme ve personel ihtiyaçlarının velilerin ve okul-aile birliklerinin üzerine bırakıldığını hatırlatan Bayhan, “Bir öğün ücretsiz ve sağlıklı okul yemeği kaynak yetersizliği gerekçesiyle uygulanmazken okul alanlarının toplu ibadete göre dönüştürülmesi iktidarın eğitimdeki önceliklerini göstermektedir” dedi. Mescitlerin yapımı, abdesthane kurulması, tefrişatı, bakımı, temizliği, ısınması ve güvenliği için ayrılacak bütçenin açıklanmasını isteyen Bayhan, giderlerin velilere veya okul-aile birliklerine yüklenip yüklenmeyeceğini sordu.

“Çocukların can güvenliğinden daha öncelikli bir sorun mu?”

Eğitim öğretimi asıl aksatan sorunların yoksulluk, açlık, barınma ve ulaşım giderleri ile çocukların aile bütçesine katkı sunmak için çalışmak zorunda kalması olduğunu vurgulayan Bayhan, MESEM’lerde çocukların MEB eliyle işyerlerine gönderilerek ucuz iş gücü hâline getirildiğini söyledi. Çocukların çalışırken yaralandığını ve iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğini belirten Bayhan, Bakan Tekin’e şu soruyu yöneltti:

“Çocukların çalışırken yaralanması ve yaşamını yitirmesi, Bakanlığınız açısından mescit amacıyla okul dışına çıkmalarından daha öncelikli bir eğitim ve güvenlik sorunu değil midir?”

Bayhan, kamu kaynaklarını toplu ibadet organizasyonuna ayıran talimatın geri çekilmesini; okulların fiziki olanaklarının laik, bilimsel, eşit, parasız ve nitelikli eğitim hakkı doğrultusunda kullanılmasını istedi.

(Haber Merkezi)