Gerçek işsiz sayısı 11.6 milyona ulaştı

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Temmuz 2026 “İşsizliğin Görünümü Raporu”nu yayımladı. TÜİK'in dar tanımlı verilerinin sokaktaki gerçeği yansıtmadığına dikkat çekilen rapora göre, geniş tanımlı işsizlik yüzde 28.8’e yükseldi. Geniş ve dar tanımlı işsizlik arasındaki makas ise 21.2 puana çıkarak rekor kırdı.

TÜİK’in açıkladığı Haziran 2026 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları, Türkiye’de uygulanan kemer sıkma programının yarattığı işsizliği bir kez daha gözler önüne serdi. Resmi verilere göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 7.6 (2 milyon 688 bin kişi) olarak açıklandı. Ancak DİSK-AR aynı veriler üzerinden geniş tanımlı işsizliği hesapladı. DİSK-AR raporuna göre, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz (atıl işgücü) sayısı 11 milyon 643 bin kişiye, geniş tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 28.8 oldu.

TÜİK ile gerçeklik arasındaki uçurum büyüyor

Raporda, dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki makasın giderek açıldığına dikkat çekildi. Ocak 2022’de yaklaşık 11 puan seviyesinde olan bu uçurum, haziran 2026’da tam 21.2 puana ulaştı.

TÜİK verilerine göre dar tanımlı işsizlik son iki yılda 1,6 puan azalırken, geniş tanımlı işsizlikte 0.1 puanlık bir artış yaşandı. Sayısal olarak bakıldığında dar tanımlı işsiz sayısı son iki yılda 571 bin kişi azalmış görüldü.

5.1 milyon kişi iş bulma ümidini yitirdi

DİSK-AR, TÜİK'in işsizlik hesabının neden gerçeği yansıtmadığını da rakamlarla açıkladı. Sadece "son 4 hafta içinde aktif bir iş arama kanalına başvuran ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek" kişileri işsiz sayan dar tanımlı yöntemin eksik kaldığı raporda vurgulandı.

Türkiye'de çalışmak istemesine rağmen iş bulamayan, iş arama ümidini yitirmiş veya çalışmaya hazır olduğu halde iş aramayan 5,1 milyon kişi bulunuyor. Öte yandan, hayatta kalabilmek için mecburiyetten kısa süreli işlerde çalışan ancak geçinemeyenlerin sayısı da artıyor. Rapora göre, haftalık 40 saatten daha az çalışıp imkanı olsa daha fazla çalışmak istediğini beyan eden (zamana bağlı eksik istihdam edilen) kişi sayısı 3.9 milyona ulaştı.

Kadınlarda durum çok daha vahim: Yüzde 37.4!

Kemer sıkma programının faturasını en ağır ödeyen kesim ise yine kadınlar ve gençler oldu. Kadınlarda işsizlik oranları tüm kategorilerde erkekleri geride bırakırken, geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 37.4 gibi oldukça yüksek bir seviyeye ulaştı.

Gençlerin işe katılımındaki zorluklar da raporda kendine yer buldu. Gençlerde dar tanımlı işsizlik oranı ortalama yüzde 12.8 iken, bu oran genç kadınlarda yüzde 17.3 olarak kaydedildi.

İşsizlik fonu işsize yaramıyor

Raporda öne çıkan bir diğer çarpıcı veri ise işsizlik ödeneği konusunda oldu. İşçilerin ücretlerinden kesilerek oluşturulan İşsizlik Sigortası Fonu, asıl sahipleri olan işsizlere ulaşmıyor. DİSK-AR verilerine göre, Haziran 2026 itibarıyla resmi olarak işsiz kabul edilenlerin yüzde 83’ü işsizlik ödeneğinden yoksun kaldı. Toplamda 2.2 milyon işsiz, devletten hiçbir gelir desteği alamadan kaderine terk edildi.