Serhat Eren Meclis'e taşıdı: İSDEMİR GES projesi tarım alanları ile su koruma havzası içinde

Diyarbakır’ın Dicle ilçesine bağlı Bağlarbaşı Mahallesi sınırlarında İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. (İSDEMİR) tarafından yaklaşık 4,5 milyar TL yatırım bedelli Güneş Enerji Santrali (GES) ile ilgili yürütülen Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) sürecini DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Meclise taşıdı.

“Orman, çayır ve mera alanı içinde”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Aparslan Bayraktar ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum2un yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Eren, 171,012 MWm / 140 MWe kurulu gücünde ve 200,54 hektarlık alanda olması planlanan santral için, “ÇED raporunda proje alanının Dicle ilçe merkezine yaklaşık 1 kilometre mesafede bulunduğu, çevresinde Yeşilsırt, Bağlarbaşı, Taşağıl ve Biçer mahallelerinin yer aldığı belirtilmektedir. ÇED raporunda proje alanının yürürlükteki 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı kapsamında orman alanı, tarım arazisi, çayır-mera alanı ve içme-kullanma suyu uzun mesafeli koruma alanı sınırları içerisinde yer aldığı ifade edilmektedir. Raporda ayrıca tarım alanları, mera varlığı, orman ekosistemi, flora ve fauna, biyolojik çeşitlilik, amenajman planları, olası ağaç kesimleri, orman yangını riski, bitkisel toprağın korunması ve rehabilitasyon çalışmalarına ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir” dedi.

“Bakanlığınız hangi kurumsal görüşleri verdi?”

Eren Bakan Yumaklı’ya şu soruları sordu:

1. “Bakanlığınız ve bağlı kuruluşları tarafından İSDEMİR Diyarbakır GES Projesi hakkında hangi kurumsal görüşler verilmiştir? Bu görüşlerde projeye ilişkin herhangi bir çekince, şart veya ilave yükümlülük öngörülmüş müdür?
2. Proje alanının çevre düzeni planında orman alanı, tarım arazisi ve çayır-mera alanı sınırları içerisinde yer alması nedeniyle Bakanlığınız tarafından hangi değerlendirmeler yapılmıştır? Bu alanların korunmasına yönelik hangi tedbirler öngörülmüştür?
3. Proje alanında tespit edilen flora ve fauna türleri nelerdir? Endemik, nadir veya ulusal ya da uluslararası mevzuat kapsamında koruma altında bulunan türler belirlenmiş midir? Bu türlerin korunmasına yönelik hangi uygulamalar planlanmaktadır?
4. Proje kapsamında tarım arazileri, mera alanları ve hayvancılık faaliyetlerinin etkilenmemesi amacıyla hangi koruyucu tedbirler alınacaktır? Bu tedbirlerin uygulanması hangi yöntemlerle denetlenecektir?
5. İnşaat sürecinde sıyrılacak bitkisel toprağın miktarı ne kadardır? Bu toprağın korunması, depolanması ve rehabilitasyon çalışmalarında yeniden kullanılması nasıl sağlanacaktır?
6. Orman yangını riskine karşı proje sahasında hangi önleyici tedbirlerin alınması zorunlu tutulmuştur? Bu tedbirlerin uygulanması hangi kurum tarafından denetlenecektir?

“Üretilecek enerjinin ne kadarı ulusal şebekeye verilecek?

Üretilecek enerjinin ne kadarının devlete aktarılacağını ne kadarını şirkete kalacağını soran Eren, Bakan Bayraktar’a da u soruları yöneltti:

1. Proje alanının belirlenmesi sürecinde yerleşim alanları, tarım arazileri, orman alanları ve mera alanları üzerinde daha düşük etki oluşturabilecek alternatif sahalar değerlendirilmiş midir? Değerlendirilmiş ise hangi alanlar incelenmiş, hangi gerekçelerle tercih edilmemiştir?
2. Projenin kurulu gücü ve yıllık elektrik üretim kapasitesi dikkate alındığında, üretilecek elektriğin ne kadarının ulusal şebekeye verileceği ne kadarının yatırımcı şirket tarafından öz tüketim amacıyla kullanılacağı planlanmaktadır?
3. Proje kapsamında Bakanlığınız veya bağlı kuruluşları tarafından verilmiş ön lisans, üretim lisansı, bağlantı görüşü, teknik uygunluk görüşü veya benzeri izin ve onaylar nelerdir? Bu süreçlerde herhangi bir koşul veya ilave yükümlülük getirilmiş midir?
4. ÇED raporunda yer verilen fayda-maliyet analizinde yatırımın ekonomik getirisi ile doğal varlıklar, tarımsal üretim ve kırsal yaşam üzerindeki olası etkiler birlikte değerlendirilmiş midir? Bu değerlendirmede hangi kriterler esas alınmıştır?
5. Projenin iletim ve dağıtım altyapısına bağlantısı için TEİAŞ ve ilgili dağıtım şirketi tarafından hangi teknik değerlendirmeler yapılmıştır? Bu kapsamda yeni enerji iletim hattı veya trafo yatırımı planlanmakta mıdır?

“İçme-kullanma suyu uzun mesafeli koruma alanları değerlendirildi mi”

Projenin yer seçimi için hangi bilimsel, çevresel ve sosyal kriterleri esas aldıklarına da dikkat çekilmesini talep eden Eren’in, Çevre Bakanı Murat Kurum’a yönelttiği sorular şöyle:

1. Bakanlığınız tarafından proje alanının Dicle ilçe merkezi ile Yeşilsırt, Bağlarbaşı, Taşağıl ve Biçer mahallelerine olan yakınlığı dikkate alınarak çevresel ve sosyal etkiler yönünden ayrıca bir değerlendirme yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir?
2. ÇED raporunda belirtilen orman alanları, tarım arazileri, çayır-mera alanları ve içme-kullanma suyu uzun mesafeli koruma alanlarına ilişkin Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir? Bu alanların korunmasına yönelik ilave tedbirler öngörülmüş müdür?
3. Proje alanı ve yakın çevresinde bulunan flora ve fauna türleri ile biyolojik çeşitlilik unsurlarına ilişkin hangi tespitler yapılmıştır? Koruma altındaki veya hassas türlerin etkilenmesini önlemek amacıyla hangi tedbirler alınacak, uygulama sürecinde biyolojik çeşitlilik izleme programı yürütülecek midir?
4. Proje alanı ve yakın çevresinde mevcut veya planlanan diğer enerji, madencilik ya da altyapı yatırımları dikkate alınarak kümülatif çevresel etki değerlendirmesi yapılmış mıdır? Yapılmış ise ulaşılan sonuçlar nelerdir?
5. ÇED raporunda yer verilen iklim değişikliği, sera gazı emisyonları ve taşkın riski değerlendirmeleri kapsamında projenin iklim kaynaklı risklere karşı dayanıklılığı nasıl analiz edilmiştir? Bu risklere karşı hangi önleyici tedbirlerin uygulanması planlanmaktadır?
6. Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımı Toplantısında yurttaşlar tarafından dile getirilen görüş, itiraz ve önerilerden hangileri nihai ÇED raporuna yansıtılmıştır? Bu görüşler doğrultusunda projede herhangi bir değişiklik yapılmış mıdır?