PTT çalışanlarına '108' darbesine karşı mücadele kararı

PTT ile ilgili kanun teklifi cuma günü TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi. Yeni düzenlemeyle, Posta Hizmetleri Kanunu'na 'İdari Hizmet Sözleşmesi (İHS) ile personel istihdamı' başlıklı yeni bir hüküm eklendi. Buna göre; PTT personeli, Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personele ilişkin hükümlerine tabi olmaksızın idari hizmet sözleşmesiyle istihdam edilecek.

PTT personelinin işe alınmasına, görev, yetki ve yükümlülüklerine, görevlendirilmesine, eğitimine, terfisine, görevde yükselmesine, unvan değişikliğine, görevden alınmasına, sözleşmesinin yenilenmesine veya sona erdirilmesine, pozisyon, unvan ve sayılarına ilişkin usul ve esaslar ile istihdama dair diğer konular, yönetim kurulu kararıyla yürürlüğe konulacak yönetmeliklerle belirlenecek. Düzenleme kapsamında performans değerlendirmesine dayalı yeni bir personel sistemi oluşturulurken, görev yeri değişikliği ve disiplin süreçlerine ilişkin yeni hükümler de getiriliyor.

Kanunun TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki görüşmeleri sırasında PTT AŞ Genel Müdürü Hakan Gülten’in soru üzerine, “İdari Hizmet Sözleşmesi'nde, ihtiyaç hâlinde ‘sözleşmesi yenilenmez’ maddesi olacak, bu bir yönetmelik ve 399’luların İHS’li olmaları hâlinde 108. madde evet, sözleşmelerinde var” yanıtı vermiş olması, PTT çalışanlarını nasıl bir geleceğin beklediğinin de en net özeti.

Sendikalar tepkili

Yenin kanun, işkolunda sendikaların tepkisine neden oldu. PTT çalışanlarını temsil eden sendikalar, düzenlemenin iş güvencesi, özlük hakları ve çalışma koşulları açısından ciddi riskler barındırdığını belirterek, itirazlarını dile getirdi.

KESK Haber-Sen Genel Başkanı Mesut Balcan, düzenlemenin PTT'de güvencesiz istihdamı yaygınlaştıracağını ve yalnızca çalışanları değil yurttaşlara sunulan posta hizmetini de olumsuz etkileyeceğini söyledi. Güven Haber-Sen Genel Başkanı Uğur Solak ise çalışanların geleceğinin yönetmelik hükümlerine bırakılmasına karşı çıktı.

Balcan: Teknik değişiklikten ibaret değil, siyasi tercih

KESK Haber-Sen Genel Başkanı Mesut Balcan, PTT'de personel rejimini yeniden düzenleyen kanunun yalnızca 399 sayılı KHK'ye tabi çalışanları ilgilendiren teknik bir değişiklik olmadığını, kurumun kamusal niteliğini zayıflatmayı ve güvencesiz istihdamı yaygınlaştırmayı hedefleyen siyasi bir tercih olduğunu ifade etti.

PTT çalışanlarının en büyük kaygısı ne?

PTT çalışanlarının en büyük kaygısının iş güvencesinin daha da zayıflaması, çalışma koşullarının ağırlaşması ve liyakat ilkesinden uzak uygulamaların yaygınlaşması olduğunu belirten Balcan, ücret adaletsizliğinin derinleşeceği, kazanılmış hakların aşınacağı ve kurumun kamusal hizmet anlayışından uzaklaşacağı yönündeki endişelerin de sendikaya sıkça iletildiğini aktardı.

Sahada görev yapan çalışanların performans baskısının artması, keyfi görevlendirmeler, personel eksikliğinin daha görünmez hale gelmesi ve iş barışının bozulmasından kaygı duyduğunu söyleyen Balcan, "Bugün '399'lular kurumda kalırsa İHS'ye geçecek' deniliyor. Yarın ise İHS'li personelin mevcut hakları da 'maliyet' gerekçesiyle budanacaktır. Çünkü güvencesiz çalışma düzeninin sonu yoktur" dedi. KPSS ile göreve başlayan İHS personelinin yıllardır aynı işi yapmasına rağmen farklı ücret aldığını, iş güvencesinden yoksun bırakıldığını ve yönetmelikle işten çıkarılabilme korkusuyla çalıştığını ifade eden Balcan, İHS Yönetmeliği'nin 108. maddesinin kaldırılması gerektiğini vurguladı.

'Ya İHS'li ol ya kurumu terk et' baskısı

PTT'de güvencesiz esnek çalışma modelinin daha da yaygınlaştırılacağına dikkat çeken Balcan, PTT'nin sorunlarının personel haklarını budayarak değil, kadrolu ve güvenceli istihdamı güçlendirerek çözülebileceğini ifade etti.

Yanlış personel politikalarının çalışma barışını bozduğunu, aynı işi yapan çalışanların farklı statü, ücret ve sosyal haklarla çalıştırıldığını anlatan Balcan, personel eksikliğinin büyüdüğünü, iş yükünün arttığını, hafta sonu ve resmi tatil çalışmalarının olağan hale geldiğini, mobbingin yaygınlaştığını ve liyakatin yerini sendikal ve siyasal yakınlığa bıraktığını söyledi. "Şimdi ise bunun üzerine bir de 'ya İHS ol ya kurumu terk et' dayatması getirilmektedir. Bu, tercih değil zorlamadır. Bu, reform değil tasfiyedir" diyen Balcan, düzenlemede kazananın olmayacağını, kaybedenin ise tüm PTT emekçileri olacağını dile getirdi. 399 sayılı KHK'ye tabi personelin emeklilik ve mali haklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacağını, başka kurumlara geçecek çalışanların ise yıllarca emek verdikleri kurumdan koparılacağını belirterek, bu süreçte mali, sosyal ve özlük haklarını geriye götürecek hiçbir uygulamayı kabul etmeyeceklerini ifade etti.

PTT AŞ'de İHS yönetmeliğinin 108. maddesi kaldırılana kadar bir yandan hukuki mücadele diğer yandan iş bırakma dahil fiili meşru bir mücadele vereceklerini belirten Balcan, talepleri ise şöyle sıraladı:

“İHS Yönetmeliği'nin 108. maddesinin kaldırılması, tüm PTT çalışanlarına gerçek iş güvencesinin sağlanması, KPSS ile göreve başlayan İHS personelinin özlük haklarının güvence altına alınması, 399 sayılı KHK'ye tabi personelin kazanılmış haklarına dokunulmaması, eşit işe eşit ücret ilkesinin uygulanması, sendikal ayrımcılık ve mobbingin sona erdirilmesi ve PTT'nin yeniden kamusal hizmet anlayışıyla yönetilmesi.”

Solak: Kazanılmış haklar yönetimin takdirine bırakılmamalı

Güven Haber-Sen Genel Başkanı Uğur Solak ise sendika olarak öncelikli taleplerinin PTT'de görev yapan İdari Hizmet Sözleşmeli (İHS) personelin statüsü, iş güvencesi ile mali ve sosyal haklarının yalnızca yönetmelik hükümlerine bırakılmaması olduğunu söyledi. İHS personelinin 4688 sayılı kanun kapsamında kamu görevlisi olduğunun kanunla açık biçimde güvence altına alınması gerektiğini belirten Solak, mevcut İHS Yönetmeliği'nin personelin sözleşmesinin yenilenmemesine imkân tanıyan 107 ve 108'inci maddelerinin kaldırılmasını ya da keyfi uygulamalara izin vermeyecek şekilde yeniden düzenlenmesini talep ettiklerini ifade etti. Solak, ücretlerin yalnızca PTT Yönetim Kurulu'nun takdirine bırakılmaması, çalışanların ücret artışlarının kamu görevlileri için toplu sözleşmeyle belirlenen oranların altında kalmaması ve PTT'nin ileride özelleştirilmesi, faaliyetlerinin daraltılması ya da personel fazlası oluşması halinde İHS personeline de diğer kamu kurumlarına nakil güvencesi sağlanması gerektiğini söyledi.

En büyük kaygı iş güvencesi

Çalışanlardan en fazla iş güvencesine ilişkin kaygılar aldıklarını belirten Solak, KPSS ile atanarak yıllardır PTT'nin asli ve sürekli hizmetlerini yürüten İHS personelinin geleceğinin bir yönetmelik değişikliğine veya yönetim kurulunun kararına bağlı olmasını istemediğini dile getirdi. Çalışanların en çok "Bir gün sözleşmem yenilenmezse ne olacak?", "Kurum küçülür veya özelleştirilirse başka bir kamu kurumuna geçebilecek miyim?" ve "Ücret ve özlük haklarımız geriye gider mi?" sorularını yönelttiğini aktardı.

İHS personeliyle ilgili en acil çözülmesi gereken sorunun iş güvencesi olduğunu vurgulayan Solak, iş güvencesi sağlanmadığı sürece ücret, görevde yükselme, sosyal haklar ve çalışma koşullarına ilişkin düzenlemelerin çalışanların gelecek kaygısını ortadan kaldırmayacağını ifade etti. Yaklaşık 10 bin 500 İHS personelinin KPSS sonucunda kamu hizmetine alındığını ve yıllardır kamu görevi yürüttüğünü belirten Solak, bu nedenle İHS personelinin kamu görevlisi statüsünün ve sözleşmesinin hangi şartlarda sona erdirilebileceğinin kanunla açık şekilde düzenlenmesi gerektiğini, personelin geleceğinin belirsiz ve yoruma açık yönetmelik maddelerine bırakılamayacağını söyledi.

Statü ayrımı ve gelecek belirsizliği

Kanunun ilk somut sonucunun çalışanlar arasındaki statü ayrımının ve gelecek belirsizliğinin daha da derinleşmesi olacağını ifade eden Solak, bir tarafta başka kamu kurumlarına nakledilecek 399 sayılı KHK'ye tabi personelin, diğer tarafta ise iş güvencesi konusunda yeterli yasal korumaya sahip olmayan İHS personelinin bulunacağını ifade etti. Bunun çalışan motivasyonunu, kurumsal aidiyeti ve çalışma barışını olumsuz etkileyeceği uyarısında bulunan Solak, tecrübeli personelin kurumdan ayrılmasıyla iş yükünün kalan çalışanların üzerine bineceğini, hizmet kalitesinin düşeceğini ve PTT'nin nitelikli personel kaybı yaşayacağını söyledi. Solak, PTT'nin yıllardır biriken mali ve idari sorunlarının sorumlusunun çalışanlar olmadığını vurgulayarak, "Çalışanların haklarını geriye götüren değil, iş güvencesini ve kamusal hizmeti güçlendiren bir düzenlemeye ihtiyaç var" dedi.