CVK ve sabıkalı ortağı Yozgat’ta sahaya indi

Nevşehir – CVK Madencilik, Yozgat’ın Yenipazar ilçesindeki polimetalik maden işletmesi için yaptığı anlaşmayı Kamu Aydınlatma Platformuna (KAP) duyururken, tesis inşaatları da başladı. Yenipazar’da polimetalik maden işletmesi ile birden fazla değerli maden ile altın, gümüş, bakır, kurşun ve çinko gibi elementler çıkarılırken, devasa bir alan sabıkalı şirketler eliyle yok edilecek.

CVK Madencilik, Yozgat’ın Yenipazar bölgesinde Kanadalı Aldridge Mineral Madencilik’i bünyesinde barındıran Virtus Mining’in yüzde 70 hissesini 159 milyon dolara satın alarak devasa polimetalik maden projesinin kontrolünü ele geçirmişti. Toplam 240 milyon dolarlık yatırımın yüzde 80’inin (192 milyon dolar) Vakıfbank kredisiyle finanse edileceği bu projede, üretim için tesis inşaatları resmen başladı. Şirket, KAP’a yaptığı bildirimde, Yenipazar projesi kapsamında inşasına başlanan flotasyon tesisinin kırma, öğütme ve arıtma bölümlerindeki ana ekipmanlar için Finlandiya merkezli Metso Finland Oy ile 25.2 milyon avro (yaklaşık 1.36 milyar Türk lirası) tutarında bir “ana ekipman tedarik sözleşmesi” imzaladığını duyurdu.

İki sabıkalı şirket bir arada

Üretime hazırlanan CVK Madencilik, operasyonlarının finansmanı ve satışı için Singapur merkezli küresel emtia devi Trafigura Pte. Ltd. ile stratejik ortaklık kurmayı hedefleyen niyet ve temel şartlar belgesi imzaladı. Bu anlaşma; Yenipazar Polimetalik Maden İşletmesi, Sarıalan Altın İşletmesi ve şirketin krom operasyonları için ön alım anlaşmalarını ve ön finansman desteklerini kapsıyor.

Afrika’nın zehirleyicisi şimdi Yozgat’ta

Ne var ki bu ortaklık, ciddi çevre felaketleri siciline sahip iki şirketi bir araya getiriyor. Yeni ortak Trafigura, 2006 yılında Afrika ülkesi Fildişi Sahili’nde zehirli atık dökülmesi sonucu onlarca insanın ölümüne ve binlerce insanın zehirlenmesine yol açan büyük bir çevre katliamıyla uluslararası kamuoyunda tanınıyor. Trafigura’nın bu karanlık sicili, yerel halkın tepkisini çeken CVK’nin mevcut çevre karnesiyle birleştiğinde bölge halkının endişelerini daha da artırıyor. CVK, halihazırda Çanakkale’de kentin tek içme suyu kaynağı Atikhisar Barajına sadece 4.5 km mesafedeki TV Tower projesinde tonlarca kimyasal kullanarak 3 bin 752 hektar orman alanını yok etme tehdidiyle ve Balıkesir Sarıalan’da acele kamulaştırmalarla köylülerin arazilerine el koymasıyla biliniyor.

Yozgat Yenipazar projesi: 10 yıllık mağduriyet ve siyanür tehlikesi

Yozgat Yenipazar projesinin dünü ve bugünü ise yerel halk için hak ihlalleri ve uzun süreli direnişlerle dolu. Bölgedeki maden faaliyetleri ilk olarak 2015 yılında Aldridge Mineral’in sondajlarıyla başladı. Eğlence köyündeki yerleşim yerlerine sadece 200 metre mesafede yapılan ve derinlikleri 550 metreyi bulan sondajlar, bölgenin yer altı su rezervlerini doğrudan tehdit ediyor.

Dahası, 2015-2016 yıllarında arazilerini satmak istemeyen yaklaşık 500 köylü, kamulaştırma baskısıyla topraklarını devretmek zorunda bırakılmış, ancak aradan geçen yıllara ve şirketin el değiştirmesine rağmen mülkiyet bedellerini tahsil edememişti. Bu mağduriyet, köylülerin şirket aleyhine defalarca haciz işlemi başlatmasına neden olmuştu. Bölge halkı, aynı coğrafyada bulunan Himmetdede ve Develi’de yaşanan siyanürlü altın madenciliğinin yol açtığı çevresel ve işçi sağlığı sorunlarının, meraların yok olmasının ve bozkırdaki kıt su kaynaklarının tüketilmesinin Yenipazar’da da tekrarlanmasından büyük korku duyuyor.

Devlet bankalarından sağlanan devasa krediler ve çevre sicili bozuk uluslararası maden-enerji devleriyle kurulan ortaklıklar, Türkiye’nin su havzalarını, tarım arazilerini ve köylülerin yaşam alanlarını geri dönüşü olmayan bir yıkıma doğru sürüklemeye devam ediyor.

KAP’a düşen talan tablosu: Yeni ruhsatlar, yeni tehditler

CVK Madencilik’in KAP’a bildirdiği diğer açıklamalar da şirketin maden sahalarındaki agresif büyümesini sürdürdüğünü gösteriyor:

• Balıkesir’deki Sarıalan Altın Madeni projesinin kapasite artışı için verilen ilk “ÇED olumlu” kararı yerel mahkemece iptal edilince şirket 2. bir ÇED süreci başlatmıştı. Ancak Danıştay 4. Dairesinin yerel mahkeme kararını bozarak davanın reddine hükmetmesiyle şirket, projenin önündeki en büyük hukuki engelin kalktığını ve başlattığı 2. ÇED sürecini sonlandırdığını duyurdu.
• Şirket, Sarıalan İşletmesi ruhsat sınırları içerisinde yer alan bazı taşınmazların kamulaştırılması amacıyla yetkili kurumlara başvuru yapıldığını açıkladı.
• CVK’nin bağlı ortaklığı Hayri Ögelman Madencilik, Bursa Harmancık’taki “krom ocağı kapasite artışı ve patlama dizaynı değişikliği” için ÇED başvurusu yaptı. Çanakkale Kalkım’daki atık depolama tesisi için başlatılan ÇED süreci ise proje alanının değiştirilmesi gerekliliği nedeniyle sonlandırıldı.
• Yozgat, Kayseri ve Kütahya’da Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) ihalelerinden kazanılan yeni arama ruhsatlı polimetalik maden sahalarının devir işlemlerinin tamamlandığı bildirildi.