ABD, Çin’e karşı küresel fonları artırmayı planlıyor

ABD’de Donald Trump yönetimi, Çin’in dünya çapında artan etkisine karşı koymak üzere tasarlanmış programlara yönelik fonları “yüz milyonlarca dolar” artırmaya hazırlanıyor.

Amerikan Associated Press (AP) haber ajansına göre yönetim, geçen hafta sonu Kongreye, Çin’in bu bölgelere girmesini önlemek amacıyla Karayipler ve Orta Amerika’daki eskimiş ve yaşlanmış denizaltı telekomünikasyon kablolarını yenilemek için 175.8 milyon dolar harcamayı planladığını bildirdi. AP bu bildirimin bir kopyasını elde etti.

Buna göre Trump yönetimi, Çin’in Amerika kıtasındaki faaliyetleri konusunda derin endişelerini dile getirerek, Panama Kanalı’nın her iki ucundaki limanların Çin’e ait olmasına, bölgedeki Çin’in “Kuşak ve Yol” girişimi tarafından finanse edilen altyapı projelerine ve telekomünikasyon sektöründeki Çin yatırımlarına karşı çıkıyor.

Kongreye sunuldu

Kongreye cuma günü sunulan programın adı “Çin Komünist Partisi’nin Karayipler ve Orta Amerika Denizaltı Kabloları Üzerindeki Kontrolüne Karşı Mücadele Projesi”. 

Belgeye göre ABD Dışişleri Bakanlığı, Batı Yarımküre, Afrika ve Asya’da Çin’i hedef alan programlara yaklaşık yarım milyar dolar daha harcamayı değerlendiriyor. Belgede, “ABD, ulusal çıkarlarımızı zedeleyen Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) dünya çapında artan ekonomik, teknolojik ve diplomatik etkisine yanıt vermelidir” deniyor. 

Program “stratejik olarak seçilmiş denizaltı kablo altyapısının kurulmasını finanse edecek” ve yabancı hükümetlerin özel sektör denizaltı kablo kurulum şirketleriyle ortaklık kurmasını destekleyecek.

Bu fonun “Karayipler ve Orta Amerika bölgesindeki eski denizaltı telekomünikasyon kablolarının, güvenli, ABD menşeli ve güvenilir alternatiflerle değiştirilmesini destekleyeceği” belirtildi. Bu kapsamda El Salvador, Guatemala, Honduras, Nikaragua ve Haiti’ye denizaltı kablo projelerine veya bu projeleri desteklemek amacıyla finansman sağlanması öngörülüyor. 

50’den fazla Çin karşıtı projeye destek artacak

Trump yönetimi ayrıca, Batı Yarımküre’deki pek çok proje de dahil olmak üzere, dünya çapında 50’den fazla spesifik Çin karşıtı projeye 340 milyon dolardan fazla harcama yapmayı planlıyor.

Yönetim, mayıs ayında Kongreye, önceki Biden yönetimi tarafından onaylanan 2024 bütçesinden Çin’e karşı mücadele fonu kapsamında birkaç yüz milyon dolar harcadığını bildirdi. Ancak, 2024 ve 2025 yılları için finanse edilen diğer birçok proje askıya alınmıştı.

Yeniden hayata geçirilecek planlar arasında, bölgedeki kritik altyapı ve siber platformlara yönelik Çin tehditlerini izlemek üzere Arjantin ve Belize’de güvenlik operasyon merkezlerinin kurulması yer alıyor. Ayrıca Ekvador, Jamaika, Meksika, Paraguay, Peru ve Uruguay’ı, Çin’in liman operasyonlarına sızma ve açık deniz balıkçılığı ile kritik maden çıkarımını yasadışı olarak sömürme girişimlerinden korumaya yönelik girişimler de yeniden devreye girecek.

Önerilen bu programların çoğu, ABD’nin daha önce harcama yaptığı ancak Elon Musk liderliğindeki Hükümet Verimliliği Bakanlığı (DOGE) tarafından durdurulan alanlara yeniden yatırım yaparak “diplomatik etki gücünü geri kazanmak” amacıyla tasarlanmış durumda.

Şi ve Trump eylülde görüşecek

Öte yandan Trump’ın, eylül ayında New York’ta dünya liderlerinin bir araya geldiği yıllık BM Genel Kurulu toplantısı sırasında Çin Lideri Şi Cinping ile görüşmesi bekleniyor.

Bu görüşmeye hazırlık amacıyla Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçen hafta Filipinler’de düzenlenen bölgesel güvenlik konferansında Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile bir araya gelmişti.

(Dış Haberler)