Umman'dan Hürmüz Boğazı için yeni öneri: İran ve Körfez ülkelerine ortak yönetim modeli iddiası

Katar merkezli Al Jazeera, Umman'ın, Hürmüz Boğazı'nın yönetimi ve deniz trafiğinin güvenliğinin sağlanması amacıyla İran'a yeni bir bölgesel mekanizma önerdiğini aktardı. İddiaya göre öneri, İran ile Körfez ülkelerinin ortaklaşa yer alacağı bir konsorsiyum kurulmasını öngörüyor.

İddia Reuters’ta da yer aldı. Körfez ülkelerinden destek gören Umman önerisi göre, İran bu hayati su yolunun kontrolünü tek başına elinde tutmayacak. Teklif, Malakka Boğazı’ndaki uygulamaya dayanıyor. Burada boğazı kullananlar, seyrüsefer, çevre koruma ve arama kurtarma faaliyetlerinin finansmanına “gönüllü” olarak katkıda bulunuyor. 

Teknik ayrıntılara dair müzakereler sürüyor

Al Jazeera'nin haberine göre, boğazdan geçiş için zorunlu ücret alınmayacak. Öneride ayrıca gemi trafiği için İran karasularından geçen bir hat, uluslararası bir hat ve Umman karasularından geçen üçüncü bir hat oluşturulması planlanıyor.

Planın kabul edilmesi halinde İran'ın özellikle uluslararası deniz koridorundaki mayın temizleme çalışmalarında sorumluluk üstleneceği, ancak teknik ayrıntılar üzerinde müzakerelerin sürdüğü ileri sürüldü.

Trump "Dostane görüşmeler sürüyor" demişti

Girişim, ABD'nin hafta sonu İran'a yönelik hava saldırılarını durdurmasının ardından diplomatik çözüm umutlarının arttığı bir dönemde gündeme geldi. Aynı süreçte ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasında "çok dostane görüşmeler" yürütüldüğünü açıklarken, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun da bugün Washington'da Trump ile İran gündemiyle bir araya gelmesi bekleniyor.

İran'ın doğal gaz üretim kapasitesi azaldı

Öte yandan İran hükümet sözcüsü Fatemeh Mohajerani, ABD ve İsrail ile yaşanan savaş nedeniyle ülkenin günlük doğal gaz üretim kapasitesinin yaklaşık 230 milyon metreküp azaldığını açıkladı.

İran daha önce de saldırılar nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesini talep etmiş, ilk hesaplamalara göre savaşın ülkeye doğrudan ve dolaylı maliyetinin yaklaşık 270 milyar dolar olduğu belirtilmişti.

Boğazlardan kısıtlı geçişler sürüyor

Denizcilik verileri izleme platformu Marine Traffic’e göre, 24-26 Temmuz tarihleri arasında Hürmüz Boğazı’nda 21 gemi boğazdan çıkarken, 8 gemi boğaza girdi. Toplamda 29 doğrulanmış geçiş kaydedildi. Karşılaştırma amacıyla, aynı dönemde Babülmendeb Boğazı’nda 100 geçiş kaydedildiği; bu gemilerin 51’i Kızıldeniz’e girerken, 49'unun boğazdan çıktığı belirtildi.

(ANKA)