DEM Partili Türkoğlu 'kadın sünneti'ni Meclis gündemine taşıdı: 'Kadınların beden bütünlüğüne yönelik ağır bir hak ihlalidir'

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu, uluslararası hukukta "Kadın Genital Mutilasyonu (Female Genital Mutilation-FGM)" olarak tanımlanan ve kamuoyunda "kadın sünneti" olarak da bilinen uygulamaya ilişkin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na yazılı soru önergesi verdi.

Türkoğlu, Dünya Sağlık Örgütü'nün "kadın sünneti" uygulamasını kadınlara yönelik zararlı uygulamalardan biri olarak kabul ettiğini, kadınların ve kız çocuklarının yaşam, sağlık, beden bütünlüğü ve şiddetten uzak yaşama haklarının ağır ihlali olarak değerlendirdiğini belirtti.

Türkiye'nin taraf olduğu Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) ile Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme kapsamında devletlerin kadınları ve kız çocuklarını bu tür zararlı uygulamalardan koruma yükümlülüğü bulunduğunu ifade eden Türkoğlu, İstanbul Sözleşmesi'nin 38'inci maddesinin de taraf devletlerin bu fiilleri suç olarak düzenlemesini öngördüğünü kaydetti.

Kadın bedenine yönelik bir şiddet biçimi olan bu uygulamanın geçmişten günümüze erkek egemen zihniyet tarafından kadın bedeni ve cinselliği üzerinde tahakküm kurmak amacıyla uygulanan bir işkence olduğunu belirten Türkoğlu, "Gelenek, inanç, sağlık ya da estetik gibi gerekçelerle meşrulaştırılmaya çalışılan bu uygulamaya dünya genelinde 230 milyondan fazla kadın maruz kalmıştır. Birleşmiş Milletler verilerine göre yalnızca 2026 yılında 4,5 milyon kız çocuğu 'kadın sünneti' riski altındadır" dedi.

Türkoğlu, Ağrı'da görev yapan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Ali Çakır'ın "kadın sünneti" ve "hud derisi alma" ifadeleriyle paylaştığı tanıtım videosunu hatırlatarak, "Hiçbir tıbbi gerekliliği bulunmayan bu müdahaleler, kadınların beden bütünlüğüne, yaşam hakkına ve sağlığına yönelik ağır bir hak ihlali oluşturmaktadır. Kadın bedenini metalaştıran ve kadınların bedenleri üzerinden ticari kazanç elde etmeyi amaçlayan bu tür müdahaleler, erkek egemen anlayışın sağlık alanındaki yansımalarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır" ifadelerini kullandı.

"Ali Çakır’ın videosu hakkında herhangi bir inceleme bulunulmuş mudur?"

Türkoğlu, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'a şu soruları yöneltti:

• Ağrı'da görev yapan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Ali Çakır'ın "kadın sünneti" ve "hud derisi alma" ifadeleriyle paylaştığı tanıtım videosundan Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bu konuda herhangi bir inceleme veya girişimde bulunulmuş mudur?
• Bakanlığınızın bu uygulamaya ilişkin bir açıklaması olacak mıdır? Ali Çakır hakkında başlatılan soruşturmaya Bakanlığınız müdahil olacak mıdır?
• Türkiye'de "kadın sünneti" adı altında gerçekleştirilen bu uygulamalara ilişkin Bakanlığınıza yapılmış ihbar veya şikâyetler var mıdır? Var ise bu başvurular doğrultusunda Bakanlığınız tarafından hangi idari ve hukuki işlemler yürütülmüştür?
• "Kadın sünneti" riski altında bulunan kadın ve kız çocuklarının tespitine, korunmasına ve desteklenmesine yönelik Bakanlığınız tarafından hangi sosyal hizmetler sunulmaktadır? Özellikle göçmen, mülteci ve uluslararası koruma kapsamındaki kadınlar ve kız çocukları bakımından hangi koruyucu ve önleyici tedbirler uygulanmaktadır?
• Bakanlığınız, "kadın sünneti" uygulamasını kadına yönelik şiddetin bir biçimi olarak değerlendirmekte midir? Bu uygulamanın kadına yönelik şiddetle mücadele politikaları kapsamına alınmasına ilişkin yaklaşımı nedir?
• Kadınların beden bütünlüğünü bozan ve cinsel organını sakatlamaya yönelik bu uygulamaların önlenmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen mevzuat, farkındalık, eğitim, sosyal hizmet ve kurumlar arası iş birliği çalışmaları nelerdir?
• Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmeleri kapsamında "kadın sünneti"nin önlenmesine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından son beş yılda hangi çalışmalar yürütülmüştür?