Yerçekimi: Çocukluğun kaybına dair bir büyüme hikayesi

Dalya Keleş’in kısa filmi “Yerçekimi”, yalnızca bir büyüme hikayesi değil; yönetmenin ifadesiyle “çocukluğun kaybı”na odaklanan duygusal bir eşik anlatısı olarak öne çıkıyor.

Film, dünya prömiyerini 76. Berlin Film Festivali’nin çocuk ve gençlik sinemasına odaklanan Generation Kplus bölümünde yaptıktan sonra Türkiye’de ilk kez İstanbul Film Festivali Kısa Film Yarışması kapsamında seyirciyle buluştu.

Başrollerini Sudem Berin Dinç, Mustafa Konak ve İpek Çattım’ın paylaştığı film, 12 yaşındaki Deniz’in en yakın arkadaşı Umut ile birlikte kurduğu gizli dünyanın giderek çözülmesini konu alıyor. Tepeye gizlenmiş boş bir havuz, iki çocuk için hem bir sığınak hem de yetişkin dünyasının baskısından kaçabildikleri tek alan olarak işlev görüyor.

Ancak Yönetmen Dalya Keleş’in de söylediği gibi bu alan, zamanla daralan bir özgürlük hissine dönüşüyor: “Yerçekimi, Deniz’in tek bir duygusunu değil; çocukluğunu yitirişini anlatıyor. Daha çok yalnızlık ve ait hissedememe üzerinden ilerliyor.”

"Kendi hatıralarımdan da yararlandım"

‘Yerçekimi’ aslında Deniz'in hangi duygusunu anlatıyor?

Yerçekimi, Deniz’in kendini arayışına odaklanırken onun tek bir duygusundan çok çocukluğunu yitirişini “yalnızlık” ve “ait hissedememe” duyguları üzerinden anlatıyor.

Deniz karakterini yaratırken gerçek hayattan ilham aldığınız kişiler oldu mu?

Deniz’i yaratırken ilham aldığım birden fazla kaynağım oldu. Kendi çocukluğumdaki bazı hislerimi ve hatıralarımı bir araya getirerek filmin ve karakterlerin duygusunu oluşturdum diyebilirim.

"Yetişkinliğe dair sınırlar çocukluğa müdahale ediyor"

Filmde çocukluk ile yetişkinlik arasındaki sınırı nasıl tarif ediyorsunuz?

Çocukluk, hayallerin sınırsız aktığı, henüz kuralların müdahalesine maruz kalmadığı bir yer. Yetişkinlikle beraber halihazırda var olan sınırlar çok daha görünür ve gündelik hayatın bir parçası haline geliyor. Yerçekimi de yetişkinlerin belirlediği bu sınırlamalar ve kodların çocuklara olan yansımalarını ve çocukluğa nasıl müdahale ettiğini tarifliyor.

Filmde çocukluk ile ergenlik arasındaki geçiş neden ilginizi çekti?

Çocukluk ve ergenlik arasındaki geçiş filmin aslında inşasını oluşturan temel yapı oldu. Nasıl bir çocuk ve nasıl bir ergen olduğumu düşünmeye başladığımda aradaki fark beni oldukça sarsmıştı. Ergenliğin çok zor bir dönem olduğuna inanıyorum, özellikle toplumla uyumlanmakta sıkıntı yaşayacak ‘belli özellikler’iniz varsa, bu daha zor aşılıyor. Ve çoğumuzun bu uyumsuzluğu içinde veya dışında taşıdığına inanıyorum.

"Anlattığımız hikaye evrensel"

Deniz ve Umut'un sığınağı olan boş havuz neyi temsil ediyor?

Sığınakları orası onların, özgürce oynayabildikleri gizli alanları. Zaten özgürlük ve gizlilik kavramları bir arada var olunca temsil ettiği şey karakterler için duygusal açıdan büyük önem taşıyor. Deniz’in kendi olabildiği, Umut’un ise Deniz ile birlikte olabildiği; çocukluklarını ve hayallerini yaşadıkları yer. Bu mekanın yerin altında olması ise onları görünmez kılarak “olası tehditlerden” koruyor. Yerin altında kalarak hem toplumu kendine dahil etmiyor, hem de yerçekimi ile de bir ilişki kuruyor.

Filmin dünya prömiyerini Berlin'de yapması sizin için ne ifade ediyor?

Prömiyeri Berlin’de yapmak ve uluslararası izleyiciyle filmi buluşturmak benim için büyük bir motivasyon kaynağı oldu. Berlinale, gençlik, büyüme, kimlik ve dönüşüm gibi temalara alan açan bir festival ve ’Yerçekimi’ de tam olarak bu meselelerin etrafında şekillenen bir film. Bu nedenle filmin ilk kez seyirciyle Berlinale Generation’da buluşması benim için anlamlıydı. Filmin farklı ülkelerden genç izleyiciler tarafından sahiplenildiğini görmek, anlattığım hikayenin evrensel bir karşılığı olduğunu hissettirdi.

Uluslararası izleyici ile Türkiye'deki izleyicinin filme farklı yaklaşacağını düşünüyor musunuz?

Çok bir fark olduğunu ya da olacağını pek zannetmiyorum. Çocukluk evrensel, bedenimizle kurduğumuz ilişki de öyle.