Bakanlık 438 gün boyunca seyretti: Arçelik işçilerine denetim değil, mevzuat ezberi

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Arçelik Çayırova Fabrikasının Manisa’ya taşınması sırasında yüzlerce işçinin işsiz bırakılması, baskıyla belge imzalatılması ve çalışma koşullarının ağırlaştırılmasına ilişkin soru önergesini 438 gün sonra yanıtladı. Bakanlık, yöneltilen on sorudan hiçbirine somut yanıt vermedi; tek bir denetim sonucu, şikayet sayısı veya yaptırım açıklamadı.

Emek Partisi İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Koç Holdinge bağlı Arçelik’in Çayırova’daki üretim tesisinin Manisa’ya taşınması sürecinde yaşanan hak ihlallerini 11 Nisan 2025 tarihinde Meclis gündemine taşımıştı. Önergede yaklaşık 700 işçinin işsiz bırakıldığı; işçilere baskı altında ibraname ve fesih belgeleri imzalatıldığı; dava açmaları hâlinde işe alınmayacakları, tazminatlarını ve Koç Vakfındaki paralarını alamayacakları söylenerek tehdit edildikleri iddiaları yer almıştı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan imzasıyla 23 Haziran 2026 tarihinde verilen yanıtta ise Arçelik Çayırova Fabrikasına ilişkin tek bir somut bulguya yer verilmedi. Bakanlık; kaç şikayet aldığını, fabrikada denetim yapılıp yapılmadığını, kaç işçinin performans gerekçesiyle çıkarıldığını, kaç işçinin iş arama iznini kullanamadığını ve herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmadığını açıklamadı.

‘Mahkeme yolu göstermek denetim değildir’

Yanıta ilişkin açıklama yapan Bayhan şunları söyledi:

“Arçelik işçileri bir gecede işsiz bırakıldı, ailelerin düzeni dağıtıldı, işçiler dava açmamaları için tazminatlarıyla tehdit edildi. Çalışma Bakanlığı ise 438 gün sonra verdiği yanıtta tek bir sorumuza dahi cevap vermedi. İşçilerin karşısına kanun maddeleri koyup mahkemenin yolunu göstermek, denetim yapmak değildir.”

Bakanlığın yanıtında yalnızca İş Kanunu’nun bildirim süreleri, kıdem tazminatı ve fesih hükümleri sıralandı. Ancak bu hükümlerin Arçelik’te uygulanıp uygulanmadığına, işçilerin haklarının ihlal edilip edilmediğine ve şirket hakkında inceleme başlatılıp başlatılmadığına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadı.

‘Bakanlık sorumluluğunu işçinin sırtına yüklüyor’

Bayhan, Bakanlığın denetim görevinden kaçtığını belirterek şöyle devam etti:

“Bakanlık, hukuka aykırı bir işlem varsa işçinin dava açabileceğini söylüyor. Yani yüzlerce işçinin karşısındaki Koç Holdingi denetlemek yerine işçiye ‘Git, tek başına dava aç’ diyor. Çalışma Bakanlığının görevi işçileri mahkeme kapılarına göndermek değil, hak ihlallerini önlemek, iş yerlerini denetlemek ve patronlara caydırıcı yaptırım uygulamaktır. İşçiler işlerini, gelirlerini ve geleceklerini kaybederken Bakanlık Koç Holdinge tek bir soru dahi sormamıştır. Arçelik işçilerinin hakkı olan iş, ücret ve tazminat taleplerinin takipçisi olmaya devam edeceğiz.”

Bakanlığın “programlı teftişler” ile ihbar ve şikayete dayalı denetimlerden söz ettiğini ancak Arçelik Fabrikasının bu kapsamda incelenip incelenmediğini açıklamadığını belirten Bayhan, soru önergesinde yer alan ağır iddiaların bile Bakanlığı harekete geçirmediğini söyledi.

(İşçi Sendika Servisi)