Parkinson belirtileri on yıllar önce ortaya çıkabilir

Tıbbi araştırmalar, beyindeki dopamin üreten hücrelerin kaybıyla seyreden Parkinson hastalığının aslında çok daha erken safhalarda, beyin sapı ve sindirim sisteminde başladığını gösteriyor. “Prodromal evre” olarak adlandırılan bu kuluçka döneminde görülen semptomlar, çoğu zaman günlük hayatın stresi veya yaşlılığın doğal bir sonucu sanılarak göz ardı ediliyor.

İşte bilimsel araştırmalara göre Parkinson teşhisinden yıllar önce kendini gösteren 4 kritik erken belirti...

Koku duyusunun kaybı

Parkinson hastalarının yüzde 90’ından fazlasında, motor belirtiler başlamadan 10 ila 20 yıl önce koku duyusunda belirgin bir azalma görülüyor.

Hastalığa neden olan alfa-sinüklein protein birikimleri (Lewy cisimcikleri), dopaminerjik nöronlardan önce beyindeki koku merkezinde (olfaktor bulbus) toplanmaya başlar.

Kişi kahve, parfüm veya bozulmuş gıda gibi keskin kokuları ayırt etmekte zorlanır.

REM uykusu davranış bozukluğu

Normal bir REM uykusunda (rüya görülen evre) vücut kasları geçici olarak felç olur. Ancak Parkinson'un erken evrelerindeki bireylerde bu koruyucu sistem devre dışı kalır.

Bu beyin sapında uykudaki kas tonusunu denetleyen alanların hasar görmesinden kaynaklanır.

Rüyayı adeta "yaşayarak" görme; uykuda bağırma, yumruk atma, yataktan düşme veya partnerine vurma gibi agresif fiziksel tepkiler verme ile bu fark edilebilir. Araştırmalar, bu bozukluğu yaşayan bireylerin yüzde 70 ila yüzde 80'inde ilerleyen yıllarda bir nörolojik hastalık geliştiğini gösteriyor.

Kronik kabızlık ve sindirim sorunları

Parkinson'un sadece bir beyin rahatsızlığı değil, aynı zamanda bağırsak-beyin aksını etkileyen sistemik bir süreç olduğu artık kabul ediliyor.

Bağırsak duvarındaki sinir ağında (enterik sinir sistemi) başlayan alfa-sinüklein birikimi, bağırsak hareketlerini yavaşlatır.

Diyet veya sıvı alımıyla açıklanamayan, yıllarca süren ve tıbbi tedaviye direnç gösteren kronik kabızlık ile kendini gösterir.

Anksiyete ve duygudurum değişiklikleri

Motor semptomlar ortaya çıkmadan çok önce beyindeki kimyasal dengenin bozulması, ruh halini doğrudan etkiler.

Sadece dopamin değil, beynin duygu durumunu düzenleyen serotonin ve noradrenalin seviyelerinin de erken safhada düşmeye başlamasından kaynaklanır.

Belirgin bir dış etken olmaksızın gelişen, aniden başlayan yoğun anksiyete nöbetleri, apatisizleşme (isteksizlik) ve hafif/orta düzeyde depresyon ile fark edilir.