Marmara 6 Nolu Cezaevi Raporu: Hukuk askıya alındı, paralel cezalandırma var

İstanbul - Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) İstanbul Şubesi Marmara Hapishane Komisyonu, Silivri'de bulunan Marmara 6 Nolu L Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki hak ihlallerine ilişkin hazırladığı raporunu Beyoğlu'nda bulunan dernek binalarında yaptıkları basın toplantısıyla açıkladı.

ÇHD İstanbul Şube Üyesi Naim Eminoğlu, Türkiye’de ceza infaz sisteminin, uzun süredir siyasi mahpusları sosyal, fiziksel ve psikolojik olarak tecrit etmeyi hedefleyen mimari ve idari bir dönüşüm içerisinde olduğunu söyledi. Eminoğlu, "F Tipi hapishanelerle başlayan tecrit politikası, günümüzde YGC, S ve Y Tipi hapishaneler ile ‘kuyu tipi’ olarak adlandırılan mutlak izolasyon rejimlerine evrilmiştir. Marmara 6 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda Şubat 2026'dan bu yana yaşanan ve bugün siyasi tutsakların süresiz açlık grevleriyle giderek daha da kritik bir aşamaya ulaşan süreç, bu düşmanca infaz politikasının en çıplak hâlidir. Marmara 6 Nolu Hapishanesi'nde siyasi tutsaklara yönelik devreye sokulan rejim, münferit hak ihlallerinin ötesine geçmiş; idarenin hukuku tamamen askıya aldığı, İdare ve Gözlem Kurulları aracılığıyla paralel bir cezalandırma mekanizması kurduğu sistematik bir işkence hâlini almıştır" dedi.

İhlalere işaret etti

Mahpusların yerde ve koridorlarda uyumak zorunda bırakıldığını paylaşan Eminoğlu, “Bu zorunluluk, koğuş içi kameraların tutsakların uyku, giyinme dahil yirmi dört saatlik tüm mahrem alanlarını kaydetmesi sonucunu doğurmuştur. Tutsakların, mahremiyet alanlarını korumak amacıyla kameraları örtme vb. şekilde kapatması ise idare tarafından bir ‘güvenlik tehdidi’ ve ‘örgütsel eylem’ olarak kodlanmıştır. Mart ayındaki sürgün sevkler ve ağır darp olaylarının ardından, Nisan 2026'da kuruma yeni sevk edilen siyasi tutsakların da katılımıyla direniş büyümüştür. 28.04.2026 tarihinde tutsaklar, koğuşlar içerisinde duvar örülerek inşa edilmiş olan 8,2 metrekarelik dört ayrı hücreye ikişer kişi olarak zorla kilitlenmişlerdir. Ayrıca siyasi tutsaklar Haziran ayı sonuna tekabül eden süreçte sayım saatlerinde hücreye gelen gardiyanların üstlerine yürüdüğünü, sözlü saldırıda bulunduklarını ve ağır hakaretler ettiklerini de bildirmişlerdir” diye konuştu.

"Karar yok, hücrede tutuluyorlar"

Cem Dursun ve Taceddin Erol Şahin’in 85, Hasan Basri Yıldız’ın 66, Cemil Kurt ve Emircan Yazı’nın ise 11 gündür açlık grevinde olduğu bilgisini paylaşan Eminoğlu, cezaevinde bulunan mahpuslar hakkında hakimlik veya mahkemeler tarafından verilmiş ve kesinleşmiş bir hücre cezası olmamasına rağmen 8 metrekarelik hücrelerde, 22 saat boyunca tutulduğunu aktardı. Eminoğlu, “İdare ve Gözlem Kurulu'nun idari kararıyla kişileri süresiz bir hücre hapsine (tecride) mahkûm etmiştir” ifadelerini kullandı.

Sağlık alanında yaşanan ihlaller

Sağlık hakkı alanında yaşanan ihlallere de değinen Eminoğlu, "İdarenin uyguladığı kuyu tipi hapishanelerin adeta bir tür yeniden üretimi niteliğindeki bu izolasyon rejimi, açlık grevindeki tutsaklara yönelik düşmanca bir hekimlik/bakım pratiğiyle birleşmiştir. Açlık grevindeki bir kişiye Wernicke-Korsakoff sendromu gibi geri dönülemez beyin hasarlarını önleyen B1 (tiamin) vitamininin, bitki çayı ve şekerin günlerce kasıtlı olarak verilmemesi (kantinde satılmadığı gerekçe gösterilerek), tıbbi bir ihmal değil, ‘bedene bilinçli zarar verme’ iradesidir. Özellikle geçmişlerinde 180 günü aşkın süresiz açlık grevi bulunan ve vücutları henüz toparlanmamış tutsaklardan B1 vitamininin esirgenmesi, idarenin tutsakları doğrudan ölüm veya kalıcı sakatlık riskiyle baş başa bıraktığını göstermektedir” diye belirtti.

Eminoğlu, paylaştığı bu ihlallerin ortadan kaldırılması ve yer alan taleplerin kabul edilmesini istedi.

(MA)