ABD’den Ankara’ya hem sopa hem havuç: F-35 şartları karşılanmadı, Hamas finansmanı 'endişe kaynağı'

ABD Başkanı Donald Trump'ın yönetimi, Türkiye ile yürüttüğü diplomatik ve askeri pazarlıklara dair Kongreye mektup gönderdi. Dışişleri Bakanlığının 22 Temmuz tarihli mektubunda, Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400 sistemleri nedeniyle F-35 programına dönüş şartlarını yerine getirmediği kaydedildi. Mektupta ayrıca, "Hamas'ın Türkiye’deki kayıt dışı finans ağlarının endişe kaynağı olmaya devam ettiği" belirtildi.

Yunanistan’da yayın yapan Kathimerini gazetesinin ulaştığı belgeye göre, söz konusu mektup Beyaz Saray'ın talebi doğrultusunda ABD Başkanı Donald Trump adına Demokrat Kongre Üyesi Wesley Bell'e yanıt olarak gönderildi. ABD Dışişleri Bakanlığı Yasama İşleri Bürosu imzasını taşıyan metinde, Ankara'nın Amerikan yasalarındaki sertifikasyon koşullarını karşılamaktan henüz uzak olduğu ifade edildi.

Yaptırım uyarısı

Mektubun en dikkat çekici başlıklarından birini, "Hamas'ın Türkiye'deki mali ağlarlarına" yönelik suçlamalar oluşturdu. Washington yönetimi, Türkiye'deki bazı gayriresmi para transfer sistemleri ile ruhsatsız döviz bürolarının Hamas'ın mali kaynaklarına erişiminde kullanıldığını öne sürdü.

Mektupta, "Hamas’ın fonlara erişmek için Türkiye’deki kayıt dışı finans ağlarını ve ruhsatsız döviz bürolarını kullanması endişe kaynağı olmaya devam etmektedir. Bu yasa dışı finansman akışlarını kesmeye kararlıyız" ifadeleri yer aldı.

ABD Hazine Bakanlığı daha önce de Ghazi Destek Derneği, Hayat Yolu ve Palestinian White Hands gibi Türkiye merkezli bazı derneklerin Hamas'ın finansmana ulaşımında rol aldığını öne sürmüştü. "Rewards for Justice" (Adalet İçin Ödül) programı da Hamas'ın mali mekanizmalarının ortaya çıkarılmasını sağlayacak bilgiler için 10 milyon dolara kadar ödül vadetmişti. ABD Hazine Bakanlığı da daha önce Türkiye ve Gazze merkezli bazı döviz şirketleri ile kişileri, İran’dan Filistin İslami Cihad ve Hamas'a kaynak aktardıkları iddiasıyla yaptırım listesine almıştı.

Diplomasideki iş birliğine övgü

Mektupta, emperyalist diplomasi trafiğinde Ankara’nın oynadığı role ilişkin "övgüler" de yer buldu. ABD Dışişleri Bakanlığı, Ankara’nın Hamas’ın siyasi kanadı üzerindeki nüfuzunu kullanarak Trump yönetiminin Gazze planına ve ateşkes sürecine katkı sunduğunu belirtti. Türkiye’nin Gazze’deki "Barış Kurulu"nun kurucu üyeleri arasında yer aldığı hatırlatıldı.

Böylece Washington, iktidarın bölgesel nüfuzunu kendi diplomatik hamleleri için kullanışlı bulurken, finansal ve askeri başlıklarda denetim ve baskı mekanizmalarını elde tutmayı sürdürdü.

F-35 pazarlığında taviz yok

F-35 programına geri dönüş için Washington’ın pozisyonunun değişmediği vurgulandı. Mektuba göre Ankara’nın F-35 sistemine yeniden dahil olabilmesi için S-400 hava savunma sistemine veya ilgili ekipmanlara sahip olmadığını kesinleştirmesi ve gelecekte benzer sistemleri almayacağına dair yasal güvence vermesi gerekiyor.

CAATSA (ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası) ve Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası hatırlatılan mektupta, "Türkiye henüz bu koşulları karşılamadı" denilerek S-400 sorunu çözülmeden sürecin ilerlemeyeceği mesajı aktarıldı.

'Sorumlu tutma' tehdidi

Mektupta Türkiye'nin Ukrayna savaşı, Azerbaycan-Ermenistan barış süreci ve Gazze diplomasisindeki rolüne yönelik olumlu atıfta bulunuldu. Ankara'nın "IŞİD'le mücadele" operasyonlarına ve "bölgesel terörle mücadele" çalışmalarına katkı sağladığı belirtilirken ortak çıkar alanlarında iş birliğinin süreceği bildirildi.

Öte yandan Washington'ın, Türkiye’nin eylemlerinin Amerikan çıkarlarına zarar verdiğini düşündüğü durumlarda Ankara’yı sorumlu tutmaya devam edeceği vurgulandı.

Trump NATO zirvesinde ne demişti?

7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nde Erdoğan tarafından ağırlanan Trump, "Türkiye birçoğundan daha sadık bir müttefik oldu" diyerek F-35 satışının değerlendirileceğini ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini söylemişti.

Trump, "Dostlara yaptırım uygulamak istemiyoruz. Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim" demişti.

(Politika Servisi)