EMEP'li Sevda Karaca: 'Çocuklara özgü yeni bir adalet sistemi kurulması gerekiyor'

TBMM Adalet Komisyonunda suça sürüklenen çocuklara ilişkin yasal değişiklik teklifinin görüşüldüğü ikinci toplantıda söz alan EMEP Antep Milletvekili Sevda Karaca, teklifin çocukların daha ağır cezalarla karşı karşıya kalmasına yol açacağını belirterek rehabilitasyon ve önleyici politikaların güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Karaca, konuşmasında Meclis komisyonuna katılan uzmanların, bilim insanlarının neler dediklerini hatırlattı.

Konuşmasına, Kırşehir'den bir öğretmenin kendisine aktardığı olayları anlatarak başlayan Karaca, pansiyonlu okullarda yaşanan şiddetin münferit olmadığını ifade etti: “Bakın, son sınıf öğrencileri bahis oynayıp kaybettiklerinde sinirlerini çıkarmak için 9'uncu sınıf öğrencilerini dövüyorlar, çocukları pansiyonunun üçüncü katından aşağı sarkıtıyorlar, kendilerine masaj yaptırıyorlar, internet şifrelerini alarak zorla internetlerini kullanıyorlar, çarşı dönüşü aldıkları, ailelerinin gönderdikleri yemeklere el koyuyorlar." dedi. Karaca, "Maalesef bu memlekette pansiyonlu okulların çok büyük bir kısmından da benzer şikâyetler geliyor” diye ekledi.

“Eğer yasa teklifini kabul edersek çocuklar yıllarca hapishanede kalacak”

Bu olayları gerçekleştiren çocukların 17 yaşında olduğuna dikkat çeken Karaca, teklifin kabul edilmesi halinde bu çocukların uzun yıllar hapis cezası alacağını belirterek, "Biz, eğer bu görüşülen yasa teklifini, 2'nci maddeyi, 3'üncü maddeyi, bunları kabul edecek olursak bu çocukların ağır cezalar yıllarca hapishanede kalmasını istemiş olacağız; fen lisesinde okuyan bu çocukların bütün geleceğini aslında bitirmiş, çalmış olacağız” dedi. Karaca, söz konusu çocukların büyük olasılıkla daha önce aynı şiddetin mağduru olduğunu belirtti.

Karaca, sorunun yalnızca ceza üzerinden tartışılamayacağını söyledi. “Bunun nedenine ilişkin okul idaresinin ‘Ne var bunda, çocuklar şakalaşmışlar’ dediğini tartışmayacak mıyız biz? Orada herhangi bir sosyal hizmet görevlisinin, sosyal hizmet görevlisi meslek elemanları içerisinde de direkt bu yaş grubuyla ilgili mesleki eğitim almış uzmanların görevlendirilmediğini konuşmayacak mıyız örneğin?” diye ekledi.

“Çocuklar yetişkinlerle aynı şekilde değerlendirilemez”

Çocukların yetişkinlerle aynı biçimde değerlendirilemeyeceğini söyleyen Karaca, bunun kişisel bir görüş değil bilimsel bir gerçek olduğunu ifade etti. Komisyonda dinlenen çocuk sağlığı ve psikiyatri uzmanlarının değerlendirmelerine atıfta bulunan Karaca, ergen beyninin gelişim sürecinin çocukların davranışlarını doğrudan etkilediğini söyledi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı Hastalıkları Öğretim Üyesi Profesör Doktor Betül Ulukol’un komisyon sunumuna atıfta bulunarak, "Ergenlik döneminde çocuğun öz denetimi azalıyor, dürtüleriyle hareket ediyor, dengesizleşiyor, akran ve çevre etkisiyle hareket ediyor, tedbirli olmayı beceremiyor, anlık kararlarla risk alıyor ve yaptıklarının sonucunu öngöremiyor" dedi.

Erken çocukluk döneminde yaşanan ihmal ve istismarın beyin gelişimini olumsuz etkilediğini belirten Karaca, uzmanların araştırmalarına göre gerekli müdahale yapılmayan mağdur çocukların ilerleyen süreçte fail konumuna gelebildiğini söyledi. Ayrıca, suça sürüklenen çocukların büyük bölümüne psikiyatrik tanı konulduğunu ve yalnızca küçük bir kısmının tedaviye erişebildiğini söyledi.

Devletin önceliğinin cezaları artırmak değil rehabilitasyon mekanizmalarını güçlendirmek olması gerektiğini savunan Karaca, "İşte, devletin devreye girmesi gereken alan tam da burasıyken biz mükerrer suçu cezalandırmaya çalışıyoruz" dedi.

“Daha çok ceza mı daha az suç mu?”

Karaca, çocuklara ilişkin ceza politikasının yalnızca ağır suçlar üzerinden şekillendirildiğini belirterek, "Burada biz 'Daha çok ceza mı daha az suç mu?' sorusuna eğer cevap arıyorsak bilime kulak vermek zorundayız, çocuklara özgü yeni bir adalet sistemi kurulması gerekiyor ama bunu yaparken cezaların artırılması ve çocukların yetişkinler gibi cezalandırılması değil; önleme, koruma ve rehabilitasyonu nasıl öne çıkarmamız gerektiğini tartışmak durumundayız" dedi.

160 çocuk hak örgütünün, derneğin, emek meslek örgütünün ortak hazırladığı raporu da Adalet Komisyonu üyelerine sunan Karaca, konuşmasında rapordaki şu bölümü de öne çıkardı: "Teklifte öngörülen artışların sonucu, yalnızca çocuklar hakkında daha uzun süreli hapis cezalarına hükmedilmesi olmayacak. Aynı zamanda, ceza infaz kurumlarında bulunan çocuk sayısının, çocukların kapalı kurumlarda geçireceği toplam sürenin artmasına da neden olacak bu." Bu kurumların koşullarının, bu teklif sonucu artacak sayının sonuçlarının da araştırılması ve tartışılması gerektiğini ekledi. Teklif hazırlanırken kapasite, personel ve rehabilitasyon hizmetlerine ilişkin herhangi bir etki analizinin yapılıp yapılmadığının açıklanmasını istedi.

(Evrensel)