İ. Uğur Toprak: On binlerce mühendis düşük ücrete mahkûm ediliyor

İzmir – TMMOB’a bağlı Gıda, Kimya ve Ziraat Mühendisleri Odaları tarafından ortak protokol çerçevesinde 2026 Ocak itibariyle Çalıştırılması Zorunlu Personel (ÇZP) aylık net taban ücreti 87 bin 500 TL olarak tespit edildi.

Meslek odalarının taban ücret uygulamasının iptali için ISS Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. tarafından açılan davada Danıştay 8. Dairesi yürütmeyi durdurma kararı verdi. Karar, meslek odalarının taban ücret belirleme yetkisini fiilen devre dışı bırakarak, mühendislerin ekonomik hak kayıpları yaşamasına neden oldu.

Danıştay kararının ardından mühendislerin piyasanın insafına teslim edildiğini belirten TMMOB’a bağlı Gıda Mühendisleri Odası (GıdaMO) Genel Başkanı İ. Uğur Toprak ile Çalıştırılması Zorunlu Personel (ÇZP) ücret sorunlarını ve uygulamaları konuştuk.

Asgari ücret genel ücret haline geldi

Türkiye’de emek rejiminin uzun yıllardır sermayenin ihtiyaçları doğrultusunda yeniden şekillendirildiğine dikkat çeken GıdaMO Genel Başkanı Toprak, güvencesiz çalışma biçimlerinin yaygınlaştırıldığını, ülkede çalışan kesimin yüzde 60’ından fazlasının asgari ücret ya da yüzde 10 fazlasına çalıştığını söyledi.

Sermayenin ihtiyaçları doğrultusunda dönüşümün yaşandığının altını çizen Toprak, “Gıda mühendisliği mesleği de bu dönüşümden doğrudan etkileniyor. Gıda güvenliğinin güvencesi olan meslektaşlarımız, düşük ücret politikaları ve güvencesiz çalışma koşulları ile karşı karşıya bırakılıyor. TMMOB Gıda, Kimya ve Ziraat Mühendisleri Odaları tarafından belirlenen ÇZP taban ücret uygulaması, bu olumsuz tabloya karşı meslektaşlarımız için bir güvence, halkımız için ise güvenli gıdaya erişimin teminatıdır” dedi.

Sorun sadece ücret sorunu değil

Mühendislerin yaşadığı sorunun sadece ücret sorunu olmadığına dikkat çeken Toprak, “Bugün yaşadığımız sorun yalnızca bir ücret tartışması değil. Sorun, emeğin sistematik olarak değersizleştirildiği, mesleklerin itibarsızlaştırıldığı ve halk sağlığının piyasanın insafına terk edildiği bir emek rejiminin sonucudur. ISS adlı çok uluslu şirketin ÇZP taban ücretine açtığı dava ve Danıştay üzerinden aldığı yürütmeyi durdurma kararı, bu düzenin en çıplak hali. Sermaye, yalnızca kârını büyütmek için değil, emeği tamamen teslim almak için hareket ediyor” diye konuştu.

Yoksulluk reva görülüyor

Gıda mühendislerine yoksulluğun reva görüldüğünü vurgulayan Toprak, “Yoksulluk sınırının altındaki ücretlere bile tahammül edemeyen bir sömürü düzeni ile karşı karşıyayız. Bu düzen, emeği bir maliyet kalemi olarak görüyor. İnsanı, sağlığı ve toplumu ise tamamen gözden çıkarıyor. ÇZP taban ücreti, bu sömürüye karşı meslektaşlarımızın en temel güvencelerinden biridir. Bu güvencenin ortadan kaldırılması demek; on binlerce mühendisin daha düşük ücretlere mahkûm edilmesi, mesleğin itibarsızlaştırılması ve en önemlisi halkın güvenli gıdaya erişim hakkının zayıflatılması demektir” dedi.

“Saldırı sadece gıda mühendislerine değil”

Saldırının sadece gıda mühendislerine yönelik olmadığını belirten Toprak, saldırının emeğe ve halkın sağlığına yönelik olduğunu dile getirdi. Toprak, ISS Hazır Yemek Üretim ve Hizmet AŞ.’nin “sosyal sorumluluk” ve “yaşanabilir ücret” söylemleri ile Türkiye’de yürüttüğü politikalar arasındaki çelişkinin, kapitalizmin ikiyüzlülüğünün bir örneği olduğunu dile getirdi.

Gıda üretimi bir ticaret alanı olmanın ötesinde kamusal bir sorumluluk olduğunu söyleyen Toprak konuşmasını şöyle sürdürdü, “Gıda mühendisleri de bu sorumluluğun taşıyıcısıdır. Bu mesleği ucuz iş gücüne indirgemeye çalışanlar, doğrudan halk sağlığını riske atıyor.

ÇZP taban ücretine yönelik bu saldırıyı kabul etmiyor, ISS’i açtığı davayı derhal geri çekmeye çağırıyoruz. Emeğimizi değersizleştiren bu düzene karşı mücadeleyi büyütüyoruz. Tüm meslektaşlarımızı, meslek odalarını, sendikaları, emek örgütlerini ve yurttaşlarımızı ortak mücadeleye ve başlattığımız imza kampanyasına destek vermeye çağırıyoruz. Bu bir tercih değil, zorunluluk. Bu güvenceyi ortadan kaldırmaya çalışanlara karşı mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz" dedi.

Gıda mühendisleri ne istiyor?

• Gıda, kimya ve ziraat mühendisleri Çalıştırılması Zorunlu Personel (ÇZP) için hak kaybı yaşamamak adına oda tarafından belirlenen net taban maaşı altında çalıştırılmamalı
• ÇZP sözleşmeleri genellikle 1 yıl süreyle geçerlidir. Fesih işlemleri noter huzurunda veya ilgili meslek odası kanalıyla yapılmalıdır.
• İşyerindeki çalışma gün ve saatlerinin dışında (fazladan) çalıştırılmaları durumunda fazla mesai ücreti ödenmesi gereklidir.