Yaz değil mesai mevsimi!

Dila ÖZTÜRK ve Ozan DEMİR

Eskişehir

 

Eskişehir’in gençlerin en çok vakit geçirdiği alanlardan biri olan Kanlıkavak Parkı’nda üniversiteli, liseli ve çalışan gençlerle tatil hakkı üzerine konuştuk. Yaz aylarını nasıl geçirdiklerini, ekonomik koşulların tatil yapabilmelerini nasıl etkilediğini ve temmuz ayında ücretlere yeniden zam yapılmasına ilişkin düşüncelerini sorduk. Farklı yaşam koşullarına sahip gençlerle yaptığımız görüşmeler, ortak bir tabloyu ortaya koyuyor: Tatil, birçok genç için giderek bir haktan çok ekonomik imkânlara bağlı bir ayrıcalığa dönüşüyor.

Konuştuğumuz ilk isimlerden Eslem, yaz tatilinde çalışmak zorunda olmadığını ancak bunun çevresindeki gençlerin büyük bölümü için geçerli olmadığını söylüyor. Ona göre ekonomik koşullar, özellikle öğrencilerin yaşamını doğrudan belirliyor. Kira, kitaplar, ulaşım ve temel ihtiyaçlar karşılandıktan sonra tatil için bütçe ayırmak neredeyse imkânsız hale geliyor.Tatilin herkesin hakkı olması gerektiğini söyleyen Eslem, bugün bu haktan daha çok maddi durumu iyi olanların yararlanabildiğini düşünüyor. Temmuz ayında ücretlere yeniden zam yapılmasının ise çalışanlar açısından bir rahatlama sağlayacağını ifade ediyor.

Eslem'in ardından konuştuğumuz Fazilet'in anlattıkları ise çalışma yaşamının gençler üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor. Günde 12 saat çalıştığını söyleyen Fazilet, haftada yalnızca bir gün izin kullanabildiğini, o günü de dinlenerek geçiremediğini anlatıyor. Dikkat çektiği nokta ise aldığı ücretin asgari ücretin üzerinde olmasına rağmen geçinmekte zorlanması oldu. Ailesine de destek olduğunu söyleyen Fazilet, ücretlerin yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını belirterek temmuz ayında yapılacak bir zammın en azından çalışanları bir nebze rahatlatacağını düşünüyor.

Ekonomik güvence tatil yapabilmenin temel belirleyicisi

 

Çalışmak zorunda olan gençlerden biri de Oğuzhan. Ona göre bugün tatil yapmak herkesin ulaşabildiği bir hak değil. Asgari ücretle çalışan bir gencin temel ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra tatil için para biriktirebilmesinin mümkün olmadığını söyleyen Oğuzhan, ücret artışlarının da tek başına çözüm olmadığını düşünüyor. “Maaş artarken alacağın ürünlerin ya da hizmetlerin fiyatı da katlanarak artıyor.” sözleriyle alım gücündeki düşüşe dikkat çekiyor.

Ekonomik koşulların gençler üzerindeki etkisini farklı bir açıdan değerlendiren Erem ise burs aldığı için yaz aylarında çalışmak zorunda kalmadığını söylüyor. Ancak bunun kişisel bir tercih değil, sahip olduğu maddi imkân sayesinde mümkün olduğunu özellikle vurguluyor. Bursu olmasaydı kendisinin de çalışmak zorunda kalacağını söyleyen Erem, bu yönüyle birçok öğrenciden farklı bir durumda olduğunu ifade ediyor. Ona göre ücretlerin enflasyon karşısında erimesi özellikle genç çalışanları daha fazla etkiliyor ve bu nedenle temmuz ayında ücretlere yeniden zam yapılmasının gerekli olduğunu ifade ediyor.

Temmuz zammı ortak talep

Evren de çalışmak zorunda olmayan gençlerden biri. Ancak kendi koşullarının genel tabloyu değiştirmediğini düşünüyor. Bugün birçok insanın geçinmekte zorlandığını söyleyen Evren, bu nedenle tatilin giderek bir lüks haline geldiğini ifade ediyor. Ücretlere yeniden zam yapılmasının gerekli olduğunu ancak bunun tek başına ekonomik sorunları çözmeyeceğini belirten Evren’e göre asıl sorun, ücretlerin sürekli artan yaşam maliyetlerinin gerisinde kalması.

Görüştüğümüz son isim Almila ise konuyu yalnızca tatil üzerinden değerlendirmiyor. Ona göre bugün gençler için sadece tatil değil, sosyal yaşamın kendisi de giderek ulaşılamaz hale geliyor. Bir kafeye gitmenin, tiyatroya ya da konsere katılmanın bile birçok genç için ciddi bir masraf anlamına geldiğini söyleyen Almila, bunun gençlerin sosyalleşme imkânlarını da sınırlandırdığını düşünüyor. Bir gencin asgari ücretle çalışsa da tatil yapmasının mümkün olmadığını ifade eden Almila, ücretlere yapılacak olası bir zammın ekonomik sorunları tamamen çözmeyeceğini ancak insanların bir nebze nefes almasını sağlayacağını söylüyor.

Sadece birkaç günlük tatil değil, insanca bir yaşam istiyoruz!

 

Kanlıkavak Parkı’nda yaptığımız bu röportajlar, gençlerin farklı yaşam koşullarına sahip olsalar da benzer kaygıları paylaştığını gösteriyor. Çalışan gençler uzun mesailer ve yetersiz ücretler nedeniyle dinlenmeye zaman ayıramadıklarını anlatırken, öğrenciler de ekonomik güvencenin tatil yapabilmenin temel belirleyicisi haline geldiğini düşünüyor. Gençlerin ortak talebi ise yalnızca birkaç gün tatil yapabilmek değil; insanca yaşayabilecekleri, dinlenmeye ve sosyal yaşama zaman ayırabilecekleri bir yaşam. Bu yaşamın bir haftalık bir provasını yapmanın ve Türkiye’nin dört bir yanından gelen gençlerle bu yaşamı nasıl kurabilirizi konuşmak için 21-28 Temmuz tarihleri arasında İzmir Selçuk’ta gerçekleşecek olan 23. Gençlik Yaz Kampı’nda olacağız!

 

(Genç Hayat)